Tại phiên tòa xét xử vụ “chạy” giám định tâm thần ở Hà Nội, bác sĩ Đinh Thị Thủy thừa nhận nhận 5 triệu đồng từ Nguyễn Thị Mai Anh, được nói là “quà Tết thiếu nhi cho con”. Khoản tiền khiến chủ tọa đặt nhiều câu hỏi.
- Hai thiếu niên tử vong sau cuộc truy đuổi của nhóm ‘quái xế’
- Trưởng phòng thuế bị khởi tố trong vụ án nhận hối lộ
- Thiếu sách giáo khoa: Sẽ làm rõ và công khai trách nhiệm
Sáng 28/9, TAND TP Hà Nội mở phiên sơ thẩm xét xử 65 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, dự kiến kéo dài 10 ngày. Nguyễn Thị Mai Anh, SN 1979, bị truy tố về các tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đưa hối lộ và môi giới hối lộ. Chồng bà, Lê Văn Đông, tức Đông “Timo”, bị truy tố về hai tội liên quan ma túy. Chiều cùng ngày, bác sĩ Đinh Thị Thủy khai đã nhận tổng cộng 27 triệu đồng từ vợ chồng này, trong đó có 20 triệu đồng được gọi là “quà cho chồng cũ”.
Khi chủ tọa hỏi về khoản 5 triệu đồng dịp Tết thiếu nhi, nữ bác sĩ ban đầu nhiều lần né tránh. Chủ tọa đặt vấn đề một gói bánh dành cho trẻ em thường chỉ có giá vài trăm nghìn đồng, từ đó yêu cầu làm rõ lý do bệnh nhân lại đưa khoản tiền lớn như vậy. Trước những câu hỏi liên tiếp, bác sĩ Thủy cúi đầu thừa nhận đã nhận tiền để tạo điều kiện cho Đông ra vào viện thuận lợi. Chi tiết này được đặt ngay tại phiên xử như một dấu hiệu cho thấy những món quà được gọi bằng tên thông thường có thể gắn với những đặc quyền khác thường.
Từ khoản “quà” 5 triệu đồng đến những đặc quyền trong bệnh viện
Nguồn gốc vụ án được xác định từ đêm 7/6/2025, khi công an bắt quả tang 14 cán bộ Khoa Điều trị bắt buộc nam cùng vợ chồng Đông – Mai Anh tổ chức sử dụng ma túy tại một khách sạn ở Sầm Sơn, Thanh Hóa. Thời điểm đó, cả hai đang thuộc diện chữa bệnh bắt buộc tại viện. Từ vụ việc này, cơ quan điều tra mở rộng làm rõ việc Mai Anh từng nhiều lần trốn viện để tiếp tục phạm tội, đồng thời dùng tiền và quà cáp tác động tới nhiều cán bộ. Nhờ đó, bà có thể đi lại tự do, đưa chồng con vào sinh hoạt cùng.
Trong 65 bị cáo, có 48 người từng là lãnh đạo, bác sĩ, điều dưỡng hoặc bảo vệ của viện. Cựu viện trưởng Trần Văn Trường được xác định nhận hối lộ hơn 8 tỷ đồng để làm sai lệch kết luận giám định cho hàng chục trường hợp. Theo nội dung bài viết, những kết luận này có thể giúp một số người phạm các tội nghiêm trọng như ma túy, giết người tránh phải chấp hành mức án tù thực tế. Đặt khoản 5 triệu đồng bên cạnh số tiền hơn 8 tỷ đồng, vụ án cho thấy các khoản tiền và quà được trao ở nhiều cấp độ khác nhau, nhưng cùng xuất hiện trong quá trình những đặc quyền bất thường được duy trì.
Luật sư Nguyễn Minh Tường, Đoàn Luật sư TP.HCM, từng phân tích rằng cán bộ nhận tiền để bỏ qua sai phạm trong quá trình giám định, điều trị có dấu hiệu của tội nhận hối lộ theo Điều 354 Bộ luật Hình sự. Theo phân tích được nêu, nếu số tiền nhận trên 1 tỷ đồng, khung hình phạt cao nhất có thể lên đến tử hình. Trong vụ án này, lời khai của bác sĩ Thủy không đứng riêng lẻ. Một số điều dưỡng khác cũng thừa nhận từng nhận “quà” từ vài triệu đến hơn chục triệu đồng, đổi lại là sự im lặng trước những chuyến “trốn viện” đi nghỉ mát của bệnh nhân.
Từ một khoản tiền được gọi là “quà Tết thiếu nhi”, câu chuyện dần mở rộng thành vấn đề về cách những đặc quyền được hình thành trong môi trường chữa bệnh bắt buộc. Một người đang thuộc diện điều trị vẫn có thể ra vào, đưa người thân vào sinh hoạt và tiếp tục những hoạt động bên ngoài nếu có người tạo điều kiện. Khi những hành vi đó kéo dài, ranh giới giữa nhiệm vụ chăm sóc, quản lý bệnh nhân và việc làm ngơ trước sai phạm bị xóa nhòa. Đó cũng là lý do từng khoản tiền, dù vài triệu đồng hay hàng tỷ đồng, đều được đặt trong tổng thể vụ án để làm rõ trách nhiệm của từng bị cáo.
Điều khiến khoản 5 triệu đồng trở nên đáng chú ý không chỉ nằm ở giá trị của món tiền, mà ở cách nó được giải thích và mục đích phía sau. Một món quà dành cho trẻ nhỏ nếu thực sự chỉ mang ý nghĩa thăm hỏi sẽ không tạo ra quyền đặc biệt cho người tặng. Nhưng khi tiền được nhận để đổi lấy việc tạo điều kiện cho người đang chữa bệnh bắt buộc tự do ra vào viện, ý nghĩa của khoản tiền đã trở thành vấn đề pháp lý cần được xem xét.
Phiên tòa vì vậy không chỉ làm rõ một khoản “quà” 5 triệu đồng, mà còn phải xác định trách nhiệm của từng người trong chuỗi hành vi được cơ quan điều tra làm rõ. Từ lời khai của bác sĩ Thủy đến khoản tiền hơn 8 tỷ đồng của cựu viện trưởng Trần Văn Trường, những con số khác nhau đang được đặt cạnh nhau để làm rõ cách các đặc quyền được trao đổi. Khi nơi chữa bệnh bị biến thành chỗ để né tránh quản lý và pháp luật, câu hỏi lớn nhất vẫn là trách nhiệm của những người đã tiếp tay cho quá trình đó.
Đỗ vân (tổng hợp)
