Trong thời gian gần đây, tại nhiều trường học trên cả nước, tình trạng bạo lực học đường đang gia tăng với nhiều hình thức như bắt nạt, trấn lột, đánh nhau để “giải quyết mâu thuẫn”. Nhiều vụ việc liên quan đến học sinh trung học khiến dư luận bức xúc, phụ huynh lo lắng.
- Những hiểu lầm về “tâm linh” trong xã hội hiện nay
- 2 thiếu niên bị sóng cuốn khi tắm biển ở Đắk Lắk, một em đã tử vong
- Cháy cửa hàng TP HCM: Hỏa hoạn thiêu rụi hai cửa hàng
Các chuyên gia giáo dục cho rằng nguyên nhân đến từ ảnh hưởng của mạng xã hội, game online và sự thiếu quan tâm từ gia đình, đạo đức xã hội xuống cấp, đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý và giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
Bắt nạt, trấn lột – “vết sẹo” đáng sợ trong môi trường học đường
Bạo lực học đường không còn là những trận xô xát ngẫu nhiên giữa vài học sinh, mà đã trở thành vấn nạn mang tính hệ thống. Nhiều em học sinh ngày nay coi việc bắt nạt bạn để lấy tiền, đồ dùng học tập hay đồ ăn sáng là điều bình thường, thậm chí như một “trò giải trí”.
Các nạn nhân thường là những học sinh yếu thế, hiền lành hoặc ít nói. Các em bị buộc phải “nộp thuế” tiền ăn sáng, bị giật bút, cướp vở, bị ép cho vay tiền với lãi suất vô lý hoặc phải làm việc sai trái như ăn cắp tiền của cha mẹ, để “chuộc lỗi” hoặc để làm vừa lòng nhóm bắt nạt.
Không ít trường hợp, những học sinh này bị ép quay clip nhục mạ, đăng lên mạng xã hội, khiến nỗi đau không chỉ là thể xác mà còn kéo dài mãi trong tinh thần. Những hành vi đó tạo ra một vòng tròn bạo lực, nơi kẻ bị hại hôm nay có thể trở thành kẻ gây hại ngày mai.
Mâu thuẫn nhỏ, hậu quả lớn: Khi lời nói trở thành “mồi lửa” cho bạo lực
Một trong những nguyên nhân khiến bạo lực học đường ngày càng phổ biến là sự thiếu kỹ năng kiểm soát cảm xúc của học sinh. Chỉ cần một ánh nhìn, một câu nói vô tình, hay việc “không cho nhìn bài kiểm tra”, nhiều em sẵn sàng lôi kéo bạn bè “xử lý” nhau.
Các vụ đánh nhau được quay lại và tung lên mạng không chỉ để “khoe chiến tích”, mà còn để “dằn mặt” người khác. Đáng lo ngại, bạo lực mạng đang trở thành bước đệm cho bạo lực thực tế. Nhiều nhóm học sinh tạo hội nhóm trên mạng xã hội để xúc phạm, đe dọa, thậm chí hẹn nhau đánh nhau công khai.
Bên cạnh đó, ảnh hưởng của game online khiến nhiều học sinh ảo tưởng sức mạnh, cho rằng mình có thể làm chủ, “ra tay trừng phạt” bạn bè như trong trò chơi. Khi ranh giới giữa ảo và thật bị xóa nhòa, những hành vi nguy hiểm dễ dàng được coi là “chuyện thường”.
Khi gia đình và xã hội cùng buông lỏng
Bạo lực học đường không chỉ xuất phát từ cá nhân học sinh mà còn là kết quả của sự đứt gãy trong giáo dục gia đình và xã hội. Trong nhiều gia đình, trẻ em lớn lên trong môi trường bạo lực như thường xuyên bị quát mắng, chứng kiến cha mẹ đánh nhau, chửi bới, khiến các em hình thành suy nghĩ rằng bạo lực là cách giải quyết vấn đề, các mâu thuẫn.
Không ít học sinh mang tâm lý ức chế, muốn khẳng định bản thân bằng quyền lực thể chất, vì thiếu tình thương và sự quan tâm chưa đúng cách từ cha mẹ, người thân. Khi đến trường, các em “trút” năng lượng tiêu cực lên bạn bè, tạo ra vòng xoáy bạo lực nối tiếp.
Để ngăn chặn tình trạng này, nhà trường cần tăng cường giáo dục đạo đức, kỹ năng sống và cảm xúc cho học sinh. Các tổ tư vấn tâm lý học đường cần hoạt động thực chất, giúp học sinh được chia sẻ và hỗ trợ.
Gia đình cũng cần tăng cường giáo dục đạo lý cốt lõi ” Nhân-Lễ-Nghĩa-Trí-Tín” cho con em mình cũng như lắng nghe con nhiều hơn, vì sự quan tâm và giáo dục đúng cách chính là liều thuốc ngăn ngừa bạo lực hiệu quả nhất.
Tác giả: Hoàng Yên
