Cây lim cổ thụ sống sót giữa vùng rừng từng bị khai thác

THANH HÓA – Cây lim xanh 686 tuổi ở Vườn quốc gia Bến En vẫn đứng bên tỉnh lộ 520C, sau khi thoát khỏi nguy cơ bị đốn hạ trong một tranh chấp ranh giới giữa hai địa phương.

Cây lim nằm tại khu vực giáp ranh giữa xã Xuân Khang và Tân Bình, tỉnh Thanh Hóa, hiện là cây lim cổ thụ duy nhất còn lại trong Vườn quốc gia Bến En. Năm 2022, cây được công nhận là Cây Di sản Việt Nam, với tuổi đời 686 năm theo hồ sơ đo đạc chính thức.

Ông Lê Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn phát triển sinh vật và môi trường rừng thuộc Vườn quốc gia Bến En, cho biết cây cao gần 29m, tán rộng khoảng 20m, chu vi thân tại vị trí cách mặt đất 1,3m là 5,6m.

Cận cảnh thân cây lim cổ thụ. (Ảnh minh họa THM)

Theo hồ sơ đo đạc phục vụ công nhận Cây Di sản Việt Nam, chu vi thân áp sát của cây đạt 6,3m. Với người dân địa phương, cây lim còn được xem như một dấu mốc tự nhiên phân định ranh giới giữa hai xã.

Trước khi Vườn quốc gia Bến En thành lập, khu vực này từng là địa bàn khai thác chính của lâm trường Như Xuân và lâm trường Sông Chàng. Trong thập niên 90 của thế kỷ trước, nhiều cây gỗ quý như lim xanh, gội bị khai thác gần như cạn kiệt, còn cây lim cổ thụ này cũng từng bị cắt một phần gốc.

Từ ranh giới tranh chấp đến cây di sản

Do nằm đúng khu vực giáp ranh giữa xã Xuân Khang, huyện Như Thanh, và xã Tân Bình, huyện Như Xuân, cây lim từng liên quan đến một cuộc tranh chấp đất đai giữa hai bên. Tranh chấp không đi đến kết quả, vô tình giúp cây tránh được lưỡi cưa và tiếp tục tồn tại.

Từ năm 2011 đến 2013, Vườn quốc gia Bến En triển khai dự án bảo tồn, khoanh vùng khoảng 1.000ha lim xanh tự nhiên và trồng mới thêm rừng lim quanh khu vực. Những nỗ lực này góp phần phục hồi không gian rừng từng bị khai thác, đồng thời tạo thêm giá trị cho điểm cây di sản.

Chu vi thân tại vị trí cách mặt đất 1,3m là 5,6m. (Ảnh minh họa: THM)

Một số nguồn dân gian cho rằng cây có thể gần 1.000 năm tuổi và cao khoảng 50m, nhưng những con số này chưa được xác định rõ. Vì vậy, thông tin được ưu tiên trong bài là số liệu 686 năm tuổi và chiều cao gần 29m theo hồ sơ chính thức.

Việc khôi phục rừng lim quanh cây di sản cũng được ông Lê Thanh Hải đánh giá có vai trò trong phát triển du lịch, đưa khu vực trở thành điểm tham quan thu hút du khách trong và ngoài nước.

Giữa một vùng rừng từng mất đi nhiều cây lim quý, cây cổ thụ bên tỉnh lộ 520C vẫn còn đó. Có những khi, một điều tưởng như dang dở lại vô tình giữ được một phần ký ức của cánh rừng cho hôm nay và mai sau.

Nhật Minh (tổng hợp)