Quy định tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP đặt điều kiện: khoản chi từ 5 triệu đồng mỗi lần phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được tính vào chi phí được trừ. Khi áp vào chi lương, thưởng, nội dung này đang tạo tranh luận. Chuyên gia thuế lưu ý doanh nghiệp có thể bị loại chi phí, phát sinh truy thu và xử phạt nếu vẫn chi tiền mặt.
- Thanh Hóa chuẩn bị điều kiện bắn pháo hoa nổ tầm thấp đêm giao thừa Bính Ngọ 2026
- Hiểm họa từ việc không tuân thủ quy tắc đi qua vòng xuyến
- Nghi Sơn lần đầu xử lý dầu thô Das Blend thành công, mở rộng nguồn dầu chiến lược
Chính sách nêu điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt từ 5 triệu đồng/lần
Nghị định 320/2025/NĐ-CP được ban hành ngày 15/12/2025 và có hiệu lực ngay từ ngày ký. Văn bản hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/10/2025. Theo bà Lê Yến, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn thuế Hà Nội (HanoiTax), doanh nghiệp được trừ chi phí khi xác định thu nhập chịu thuế nếu đáp ứng đủ điều kiện. Khoản chi phải thực tế phát sinh và liên quan hoạt động sản xuất, kinh doanh. Khoản chi phải có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định. Với trường hợp “các khoản thanh toán khác” từng lần từ 5 triệu đồng trở lên, phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Chi lương, thưởng tiền mặt trên 5 triệu: nguy cơ bị loại chi phí khi quyết toán
Vấn đề được nhiều doanh nghiệp quan tâm là tiền lương, tiền thưởng chi bằng tiền mặt trên 5 triệu đồng mỗi lần có được tính vào chi phí được trừ hay không. Bà Lê Yến phân tích, nếu chi trả lương, thưởng từ 5 triệu đồng trở lên mỗi lần mà không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, khoản chi có thể không được tính vào chi phí được trừ khi quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp. Theo bà, quy định này đang được hiểu và áp dụng khá chặt, thậm chí “cứng nhắc”, nhất là trong các đợt thanh tra, kiểm tra thuế. Khi chi phí bị loại, doanh nghiệp có thể tăng số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp. Rủi ro truy thu và xử phạt cũng có thể phát sinh nếu cơ quan thuế kết luận không đáp ứng điều kiện chứng từ.
Tác động đến doanh nghiệp nhỏ, lao động phổ thông và kiến nghị cơ chế chuyển tiếp
Chuyên gia cho rằng yêu cầu gắn hình thức thanh toán với quyền khấu trừ chi phí phản ánh tư duy quản lý thuế theo dòng tiền. Mục tiêu là minh bạch hóa giao dịch, chống thất thu và hạn chế thanh toán không chính thức. Tuy nhiên, doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, có thể gặp khó do thói quen trả lương tiền mặt còn phổ biến. Việc mở tài khoản ngân hàng cho toàn bộ lao động chưa phải lúc nào cũng thuận tiện.
Từ góc độ tuân thủ, bà Lê Yến cảnh báo có thể xuất hiện xu hướng chia nhỏ khoản chi dưới 5 triệu đồng mỗi lần hoặc phát sinh các cách thanh toán không chính thức để “hợp thức” chi phí. Những lựa chọn này làm tăng chi phí tuân thủ và rủi ro bị xử phạt nếu bị phát hiện.
Ở phía người lao động, việc chuyển sang trả lương, thưởng qua ngân hàng có thể gây bất tiện cho lao động phổ thông, thời vụ hoặc người chưa có tài khoản, nhất là tại địa bàn thiếu dịch vụ ngân hàng. Việc mở, duy trì tài khoản và rút tiền có thể phát sinh chi phí, ảnh hưởng thói quen sinh hoạt.
Để đạt mục tiêu minh bạch mà giảm áp lực cho khu vực yếu thế, bà Lê Yến đề xuất cơ quan quản lý cần hướng dẫn rõ ràng, chi tiết về các trường hợp ngoại lệ. Ví dụ, địa bàn chưa có dịch vụ ngân hàng hoặc người lao động không có tài khoản. Khi đó, có thể cân nhắc cho doanh nghiệp chứng minh việc chi trả thực tế bằng các chứng từ khác như bảng lương, ký nhận và xác nhận của chính quyền địa phương. Bà cũng nhấn mạnh nhu cầu có cơ chế chuyển tiếp, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp ở vùng khó khăn trong một thời gian nhất định để thích nghi, tránh tạo cú sốc chi phí và thủ tục.
Theo: Khai Mở
