Chiến sự Mỹ – Iran diễn biến phức tạp khi Washington tăng cường 7.000 quân tới vùng Vịnh trong lúc Tehran đưa ra 5 điều kiện hòa bình khắt khe. Việc kiểm soát eo biển Hormuz trở thành đòn bẩy kinh tế then chốt khiến triển vọng đàm phán vẫn bế tắc.
- Trung Đông: Khả năng đàm phán Mỹ – Iran tại Pakistan và 5 điều kiện của Tehran
- Viêm màng não mô cầu: Một sinh viên tại thành phố Hồ Chí Minh mắc bệnh
- Phát tán mã độc: Nam sinh lớp 12 cầm đầu đường dây xuyên quốc gia
Mỹ và Iran đưa ra các điều kiện đối lập giữa lúc quân tăng viện đổ về vùng Vịnh
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi xác nhận Mỹ đã gửi nhiều thông điệp thông qua các quốc gia thân thiện nhưng khẳng định đây không phải là đàm phán chính thức.Tối 25.3, Đài truyền hình Press TV đưa tin Tehran vạch ra 5 điều kiện cho Mỹ để đồng ý chấm dứt chiến sự gồm: dừng hành động gây hấn và ám sát; đảm bảo ngăn chặn tái diễn cuộc chiến; bồi thường thiệt hại; chấm dứt chống Iran cùng các nhóm kháng chiến; công nhận chủ quyền Iran đối với eo biển Hormuz.
Trong khi đó, Nhà Trắng khẳng định các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra nhanh chóng ngay cả khi Tehran không lập tức chấp nhận kế hoạch 15 điểm của Washington. Phía Mỹ yêu cầu Iran ngưng chương trình hạt nhân, hạn chế tên lửa, chấm dứt chiến tranh ủy nhiệm và mở cửa eo biển Hormuz. Hiện Mỹ đang triển khai thêm khoảng 7.000 quân, gồm 2.000 binh sĩ từ Sư đoàn Dù 82 và 2 đơn vị thủy quân lục chiến viễn chinh.
TS Ian Bremmer đánh giá việc Mỹ xuống thang vừa qua là tin tốt nhưng thực tế cuộc chiến vẫn tiếp diễn vì không có thay đổi cốt lõi. Sự thiếu tin tưởng khiến đàm phán khó khăn khi Iran coi việc Mỹ tăng quân là một mánh khóe chính trị của Tổng thống Trump. Phía Tehran tin rằng thời gian đang ủng hộ họ sau khi đã trụ vững qua một tháng chiến sự và vẫn nắm giữ đòn bẩy tại eo biển Hormuz.
Đòn bẩy kinh tế từ eo biển Hormuz và các kịch bản leo thang quân sự mới
Với giá dầu xấp xỉ 100 USD mỗi thùng, Iran hưởng lợi khi bán 5 triệu thùng dầu thô cho Công ty Reliance của Ấn Độ với giá cao hơn dầu Brent 7 USD. Ngược lại, tại Mỹ, giá xăng tăng khoảng 30% và giá thực phẩm tăng vọt do eo biển Hormuz bị phong tỏa gây thiếu hụt phân bón. Tehran chỉ cần dùng máy bay không người lái (UAV) tấn công tàu chở dầu là đủ để gây áp lực lên nền kinh tế toàn cầu.
Tổng thống Trump đối mặt lựa chọn rút quân như từng làm vào tháng 6.2025 hoặc leo thang chiếm đóng đảo Kharg để dùng vũ lực mở cửa lại eo biển. Nếu Mỹ chiếm đảo Kharg, Iran đe dọa đáp trả vào các cơ sở năng lượng và nhà máy khử nước biển khắp vùng Vịnh. Việc chiếm giữ lâu dài hòn đảo này cũng đối mặt rủi ro lớn khi Iran có khả năng liên tục tấn công bằng các phi đội máy bay không người lái.
Lầu Năm Góc hiện thúc đẩy quốc hội thông qua đề xuất ngân sách 200 tỉ USD cho cuộc chiến này. Tình thế bất lợi của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ có thể khiến Tổng thống Trump quyết định leo thang để tìm kiếm một thắng lợi quyết định. Cục diện dự kiến sẽ chỉ rõ ràng vào đầu tháng 4 khi toàn bộ lực lượng lính dù và thủy quân lục chiến được bổ sung đầy đủ đến vùng Vịnh.
Theo: Báo Thanh Niên
