Bộ Công Thương đề xuất cho phép EVN đưa chi phí chưa hạch toán vào giá điện để thu hồi lỗ. Tuy nhiên, chuyên gia nhấn mạnh chỉ chi phí hợp lý mới được tính, còn khoản phát sinh do quản lý kém, thất thoát thì EVN phải tự chịu.
- Giá vàng trong nước: Bao giờ thu hẹp chênh lệch?
- Mất 30 cây vàng trong xe tại phường Phú Lợi
- Hong Kong: Nam cảnh sát Hong Kong thoát nạn buôn người ở Campuchia, xin nghỉ việc
Dự thảo cho phép EVN phân bổ chi phí chưa hạch toán
Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo lần 3 Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 72/2025 về cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân. Trong đó, nội dung đáng chú ý là đề xuất bổ sung quy định cho phép Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đưa các khoản chi phí chưa hạch toán đầy đủ trước đây vào giá điện.
Theo dự thảo, có hai phương án được đưa ra. Phương án 1 cho phép EVN phân bổ các chi phí trực tiếp chưa được bù đắp vào giá điện, dựa trên báo cáo tài chính kiểm toán từ năm 2022 trở đi, đồng thời có thể áp dụng cho các năm tiếp theo. Phương án 2 chỉ xử lý chi phí phát sinh trong giai đoạn 2022 đến trước khi nghị định có hiệu lực, không mở rộng cho những năm sau. Mục tiêu nhằm tạo cơ sở pháp lý để EVN thu hồi khoản lỗ trong các năm trước thông qua điều chỉnh giá bán lẻ điện.
Chỉ chi phí hợp lý mới được tính vào giá điện
PGS.TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính), cho rằng việc đưa chi phí chưa hạch toán vào giá điện cần được xem xét trên ba trục lợi ích: Nhà nước – Doanh nghiệp – Người tiêu dùng.
Theo ông, Luật Điện lực 2024 đã quy định rõ: giá bán lẻ điện bình quân chỉ được phản ánh chi phí hợp lý, hợp lệ, có kiểm toán và thẩm định. Các chi phí khách quan do biến động nhiên liệu, tỉ giá, thiên tai hay chính sách vĩ mô có thể được tính vào giá điện. Tuy nhiên, chi phí bất hợp lý như quản lý kém, đầu tư dàn trải hay thất thoát thì EVN phải tự chịu trách nhiệm, không thể “đẩy” sang người tiêu dùng.
Chuyên gia cũng lưu ý, nếu áp dụng phương án 1, EVN có thể giảm động lực tiết kiệm chi phí và đổi mới công nghệ, vì mọi phát sinh đều có thể bù đắp qua giá điện. Trong khi đó, phương án 2 chỉ xử lý đặc thù giai đoạn 2022–2023 và có cơ chế giảm trừ lợi nhuận từ hoạt động khác, được đánh giá là phù hợp và cân bằng hơn.
Gỡ khó trước mắt, duy trì kỷ luật thị trường lâu dài
PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng phương án 2 là lựa chọn hợp lý, vừa tháo gỡ khó khăn ngắn hạn cho EVN, vừa đảm bảo kỷ luật thị trường dài hạn. Ông nhấn mạnh, chỉ chi phí hợp lý, khách quan mới được đưa vào giá điện; những khoản bất hợp lý EVN phải tự gánh.
Đồng thời, mọi chi phí đưa vào giá điện cần được kiểm toán, công bố công khai và chịu sự giám sát của Bộ Tài chính cũng như Kiểm toán Nhà nước. Theo chuyên gia, chỉ khi minh bạch, người dân và doanh nghiệp mới yên tâm rằng họ chỉ trả cho chi phí hợp lý, không phải gánh thêm phần thất thoát do yếu kém trong quản lý.
Theo: Khai Mở
