Có nên làm tàu điện monorail dọc sông Hồng?

Dự án đại lộ – cảnh quan sông Hồng và tuyến monorail đang gây nhiều tranh luận. Bài toán lớn nhất là làm thế nào vừa phát triển đô thị, vừa giữ an toàn thoát lũ cho Thủ đô.

Dự án quy mô lớn ven sông Hồng

Liên danh Tập đoàn Đèo Cả – Văn Phú vừa báo cáo kết quả nghiên cứu sơ bộ sau hơn hai tháng. Dự án bao gồm đại lộ dài khoảng 80 km, trong đó 67 km là cầu cạn, 10 km hầm chui và 6 làn xe chạy dọc bờ sông.

Đáng chú ý, dự án còn có tuyến đường sắt đô thị monorail dài 84 km, chủ yếu đi trên cao. Bên cạnh đó, khoảng 3.300 ha đất được quy hoạch thành cây xanh, công viên và không gian công cộng, nhằm biến khu vực ven sông thành điểm nhấn cảnh quan và du lịch.

Phương án triển khai dự kiến chia thành ba dự án: giải phóng mặt bằng bằng vốn đầu tư công; đại lộ – cảnh quan theo hình thức PPP hợp đồng BT; và tuyến monorail cũng theo PPP.

Tháng 6/2025, UBND Hà Nội đã chấp thuận cho liên danh này nghiên cứu đề xuất.

Lo ngại thu hẹp không gian thoát lũ

Theo KTS Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội, dự án cần được xem xét kỹ về pháp lý và quy hoạch thoát lũ. Ông nhấn mạnh: khu vực ven sông Hồng được xác định là hành lang thoát lũ theo Quy hoạch Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn 2050.

Nguyên tắc cơ bản hiện nay là: không xây thêm đê mới, không nâng cao đê bối cũ, không làm thay đổi mục tiêu và tiêu chuẩn phòng chống lũ. Các hạng mục như cầu, đường, công trình trong lòng đê phải đảm bảo không thu hẹp dòng chảy.

Tuy nhiên, theo ông Ánh, đề xuất hiện tại chưa đánh giá rõ tổng khối tích công trình sẽ ảnh hưởng thế nào đến chức năng thoát lũ. Nếu không kiểm soát, nguy cơ ngập lụt sẽ gia tăng, đe dọa trực tiếp cuộc sống của hàng triệu người.

Quy hoạch cần tầm nhìn dài hạn

Trong Quy hoạch Thủ đô Hà Nội 2021–2030, tầm nhìn 2050, Chính phủ đã cho phép nghiên cứu xây dựng đập dâng trên sông Hồng và sông Đuống. Mục tiêu là nâng cao mực nước mùa cạn, cải thiện cảnh quan và tạo nguồn cấp nước ổn định.

Theo KTS Trần Huy Ánh, mọi dự án ven sông phải được cân nhắc trong bức tranh tổng thể này. Quy hoạch cần dựa trên dữ liệu 25 năm qua và 25 năm tới, tính đến nguy cơ lũ lụt, hạn hán, ô nhiễm nguồn nước mặt và nước ngầm.

“Cảnh quan đẹp nhất của sông Hồng vẫn là khi dòng chảy đầy nước sạch, hiền hòa. Muốn vậy, nhà đầu tư cần kết hợp tầm nhìn và trách nhiệm để bảo vệ sinh kế của khoảng 30 triệu người trong lưu vực”, ông Ánh nhấn mạnh.

Theo: Vietnamnet