Cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và người đồng cấp Nga Sergey Lavrov ngày 20-10 đã khiến Tổng thống Donald Trump thay đổi hoàn toàn lập trường, từ kỳ vọng hòa đàm sang áp đặt lệnh trừng phạt mạnh tay với Moskva.
- Chinh phục chính mình bằng tâm – chiến thắng lớn nhất của đời người
- Làng nghề đan cỏ tế ở Lưu Thượng
- Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres bắt đầu
Từ kỳ vọng hòa bình đến nỗi thất vọng lớn nhất
Đầu tháng 8, Tổng thống Donald Trump cảnh báo sẽ trừng phạt nếu Nga không ngừng bắn ở Ukraine trước ngày 8-8. Tuy nhiên, sau thời hạn này, ông lại không triển khai biện pháp nào, thậm chí còn họp thượng đỉnh với Tổng thống Vladimir Putin tại Alaska ngày 15-8.
Sang tháng 9, khi đàm phán Nga – Ukraine bế tắc, ông Trump tuyên bố sẽ trừng phạt Moskva nếu các nước NATO cùng hành động. Ông thừa nhận chưa thể chấm dứt chiến sự là “nỗi thất vọng lớn nhất” trong nhiệm kỳ của mình. Đồng thời, Nhà Trắng cũng xem xét cung cấp tên lửa hành trình Tomahawk cho Ukraine.
Điện đàm đầy căng thẳng giữa hai ngoại trưởng
Sau cuộc điện đàm giữa ông Trump và ông Putin ngày 16-10, hai bên từng dự kiến họp thượng đỉnh tại Budapest trong một, hai tuần tới. Nhưng cuộc trao đổi sau đó giữa Ngoại trưởng Marco Rubio và ông Sergey Lavrov ngày 20-10 đã làm thay đổi cục diện.
Theo các nguồn tin, ông Lavrov tỏ ra cứng rắn, khẳng định Nga sẽ không ngừng bắn trước khi đàm phán, trái ngược với đề xuất “ngừng bắn tại chỗ” của Mỹ. Phía Nga còn yêu cầu Ukraine rút quân khỏi các khu vực Moskva tuyên bố sáp nhập.
Chính thái độ này đã khiến Washington phản ứng gay gắt. Kế hoạch thượng đỉnh rơi vào ngõ cụt, còn tâm trạng của Tổng thống Trump chuyển từ kỳ vọng sang thất vọng.
Quyết định đảo chiều: Trừng phạt Nga ngay lập tức
Ngày 21-10, ông Trump cho rằng hội nghị thượng đỉnh chỉ còn là “lãng phí thời gian” và quyết định ngừng chuẩn bị. Sau cuộc họp với Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, Tổng thống Mỹ đồng ý áp lệnh trừng phạt lên hai tập đoàn dầu lớn nhất của Nga là Rosneft và Lukoil.
Đến ngày 22-10, Nhà Trắng chính thức công bố lệnh trừng phạt gồm đóng băng tài sản và cấm doanh nghiệp Mỹ giao dịch với hai tập đoàn này. Ông Trump cho biết đây là “biện pháp rất mạnh”, thể hiện sự thất vọng với ông Putin và hủy kế hoạch gặp thượng đỉnh sắp tới.
Reuters cho hay, các công ty dầu khí Trung Quốc như PetroChina, Sinopec, CNOOC và Zhenhua Oil đã tạm dừng mua nhiên liệu từ Nga vì lo ngại ảnh hưởng từ biện pháp trừng phạt của Mỹ.
Tác động và triển vọng phía trước
Giới quan sát nhận định đây là “cú đảo chiều chóng vánh nhất” trong chính sách đối ngoại của ông Trump. Nga có thể chịu tổn thất đáng kể, bởi dầu mỏ là nguồn thu chủ lực, trong khi Rosneft và Lukoil chiếm hơn 5% nguồn cung toàn cầu.
Cựu đại sứ Mỹ tại Ukraine John Herbst cho rằng các lệnh trừng phạt chắc chắn sẽ gây tổn hại cho kinh tế Nga, song “sẽ là ngây thơ nếu kỳ vọng chỉ một biện pháp này có thể buộc ông Putin hướng tới hòa bình”.
Bản thân Mỹ cũng chịu hệ quả khi giá dầu thế giới tăng mạnh. Tổng thống Putin tuyên bố lệnh trừng phạt “có thể phản tác dụng”, còn ông Trump khẳng định: “Tốt thôi, 6 tháng nữa tôi sẽ cho các bạn biết kết quả.”
Dù tạm thời hủy kế hoạch gặp thượng đỉnh, Nhà Trắng vẫn để ngỏ khả năng đối thoại trong tương lai “khi thời điểm phù hợp”.
Theo: VnExpress
