Đột quỵ có thể xảy ra bất ngờ ở nhiều lứa tuổi, với những biểu hiện ban đầu dễ bị bỏ qua; nhận biết đúng dấu hiệu và cấp cứu kịp thời giúp người bệnh có thêm cơ hội điều trị, hồi phục.
- U19 Việt Nam thua U19 Hàn Quốc, nối dài chuỗi 6 trận thất bại.
- Quán cơm 2.000 đồng và cách một nhóm thiện nguyện duy trì
- Hải Phòng: Tạm giữ người đàn ông bị cáo buộc dùng Facebook cưỡng đoạt tài sản
Theo Hindustan Times, quy tắc FAST là cách đơn giản để nhận diện những biểu hiện đột quỵ thường gặp. Gia đình cần chú ý đến những thay đổi bất thường ở khuôn mặt, cánh tay và lời nói, đồng thời ghi nhớ thời điểm triệu chứng xuất hiện.
Quy tắc FAST gồm 4 nội dung:
- F – Face (khuôn mặt): Đề nghị người bệnh cười để kiểm tra. Nếu một bên mặt bị xệ hoặc miệng méo lệch, cần cảnh giác.
- A – Arm (cánh tay): Yêu cầu người bệnh giơ cả hai tay. Nếu một bên tay yếu, tự hạ xuống hoặc không thể nâng lên, đó có thể là dấu hiệu đột quỵ.
- S – Speech (lời nói): Người bệnh có thể nói ngọng, nói khó, phát âm không rõ, khó tìm từ để diễn đạt hoặc không hiểu lời người khác.
- T – Time (thời gian): Gọi cấp cứu ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Gia đình cần ghi nhớ thời điểm triệu chứng bắt đầu hoặc lần cuối người bệnh còn khỏe mạnh bình thường.
Không cần chờ xuất hiện đầy đủ các biểu hiện trên mới nghĩ đến đột quỵ. Chỉ một dấu hiệu bất thường xuất hiện đột ngột cũng đủ để gia đình phải khẩn trương đưa người bệnh đi cấp cứu.
Không chủ quan với triệu chứng và xử trí sai cách
Ngoài những biểu hiện trong quy tắc FAST, người bị đột quỵ có thể đột ngột tê hoặc yếu mặt, tay, chân, nhất là ở một bên cơ thể. Một số trường hợp gặp tình trạng nhìn mờ, mất thị lực ở một hoặc hai mắt, mất thăng bằng, đi đứng không vững hoặc khó phối hợp động tác.
Đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân cũng là biểu hiện cần lưu ý. Gia đình không nên tự cho rằng những triệu chứng này chỉ xuất phát từ mệt mỏi, mất nước, huyết áp thấp hay tuổi tác. Ngay cả khi biểu hiện tự hết sau vài phút, người bệnh vẫn cần được kiểm tra tại bệnh viện vì đó có thể là dấu hiệu của cơn thiếu máu não thoáng qua.
Ông S.K. Jaiswal, Giám đốc chuyên môn kiêm Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện CARE, Banjara Hills, Hyderabad (Ấn Độ), khuyến cáo cần gọi cấp cứu ngay khi nghi ngờ có người bị đột quỵ.
Trong thời gian chờ nhân viên y tế, gia đình không cho người bệnh ăn, uống nước hoặc sử dụng thuốc qua đường miệng. Đột quỵ có thể gây rối loạn nuốt, khiến thức ăn và nước uống dễ đi vào đường thở. Đặc biệt, không tự ý cho người bệnh uống aspirin vì nếu nguyên nhân là xuất huyết não, thuốc có thể làm tình trạng chảy máu nghiêm trọng hơn.
Ngay cả khi người bệnh có dấu hiệu hồi phục nhanh, việc đến bệnh viện kiểm tra vẫn rất cần thiết. Bác sĩ phải xác định nguyên nhân để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Tuổi càng cao, nguy cơ đột quỵ thường càng tăng, nhưng người trẻ cũng không nằm ngoài nguy cơ này. Theo ông Jaiswal, các yếu tố làm tăng khả năng mắc bệnh gồm tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao, bệnh tim, đặc biệt là rung nhĩ; bên cạnh đó còn có hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, ít vận động và béo phì.
Để giảm nguy cơ, mỗi người nên kiểm tra sức khỏe định kỳ, theo dõi huyết áp, đường huyết và mỡ máu. Duy trì vận động, ăn uống hợp lý, hạn chế rượu bia và thuốc lá, đồng thời sử dụng thuốc theo đúng chỉ định cũng là những việc cần thiết để bảo vệ sức khỏe.
Đỗ Vân (tổng hợp)
