Pin tụt nhanh bất thường, xuất hiện tiếng động lạ khi gọi điện hay dữ liệu di động tăng vọt có thể là dấu hiệu điện thoại bị cài phần mềm gián điệp. Người dùng Android và iPhone được khuyến cáo chủ động kiểm tra thiết bị khi phát hiện những biểu hiện bất thường.
- Giám đốc Linh ‘Lùn’ bị khám nhà, lộ đế chế nhà hàng nghi trốn thuế
- Cô giáo Nghệ An mất chân khi cứu trò nhỏ được hỗ trợ lắp chân giả
- Bị truy nã vì đe dọa vợ cũ ở Hải Phòng, người đàn ông ra đầu thú
Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh nguy cơ điện thoại bị xâm nhập tiếp tục được cơ quan chức năng lưu ý trong những ngày đầu tháng 9/2026. Trước đó, Công an tỉnh Nghệ An đã khuyến cáo người dân rà soát thiết bị trước nguy cơ bị cài mã độc.
Theo hướng dẫn từ cơ quan quản lý nhà nước về khoa học công nghệ, người dùng có thể kiểm tra điện thoại qua 5 nhóm dấu hiệu gồm hao pin, âm thanh lạ, dữ liệu tăng bất thường, hoạt động khác thường và trang web giả mạo.
Ông Nguyễn Minh Đức, chuyên gia an ninh mạng thuộc Ban công nghệ Tập đoàn FPT, từng lưu ý người dùng thông thường rất khó nhận biết điện thoại có bị cài phần mềm gián điệp hay không nếu không chủ động kiểm tra định kỳ.
Nguy cơ này không phải vấn đề mới. Lực lượng công an từng cảnh báo phần mềm gián điệp giả danh ứng dụng “Bộ Công an”, nhằm chiếm quyền điều khiển điện thoại để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
Tháng 02/2026, giới bảo mật trong nước ghi nhận mã độc ZeroDayRAT, được cho là nhắm vào cả Android và iOS, với khả năng bật camera, kích hoạt micro và đánh cắp mật khẩu ứng dụng ngân hàng.
Đến tháng 5/2026, một biến thể phần mềm gián điệp Android khác tiếp tục được phát hiện, có khả năng đọc tin nhắn, ghi âm cuộc gọi và theo dõi vị trí người dùng theo thời gian thực.
Những cảnh báo liên tiếp cho thấy nguy cơ điện thoại bị xâm nhập không chỉ xuất hiện trong một thời điểm nhất định. Người dùng cần chú ý những thay đổi bất thường trên thiết bị thay vì chờ đến khi tài khoản hoặc dữ liệu cá nhân bị ảnh hưởng.
Khi điểm yếu không còn nằm ở chiếc điện thoại
Các hệ điều hành di động hiện nay được trang bị nhiều lớp bảo mật, từ mã hóa thiết bị đến xác thực đa yếu tố. Vì vậy, thay vì tìm cách phá trực tiếp hệ thống, kẻ xấu có thể tìm cách khiến người dùng tự mở đường cho phần mềm độc hại.
Một trong những cách phổ biến là dụ người dùng cài ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc nhập mật khẩu vào trang web giả mạo. Khi đó, thiết bị có thể bị xâm nhập mà chủ nhân không nhận ra ngay.
Theo ông Nguyễn Minh Đức, đây cũng là lý do việc phát hiện phần mềm gián điệp bằng mắt thường rất khó. Người dùng cần chủ động bảo vệ thiết bị, đặt mật khẩu, không cho người lạ mượn máy và cài phần mềm bảo vệ phù hợp.
Đáng chú ý, ngay cả xác thực hai lớp cũng có thể mất tác dụng nếu người dùng vô tình bấm “Cho phép” trước một yêu cầu đáng ngờ. Một thao tác tưởng như rất nhỏ có thể trở thành điểm khởi đầu cho việc tài khoản hoặc dữ liệu bị xâm nhập.
Điều quan trọng là không nên xem riêng một dấu hiệu như pin hao nhanh hay dữ liệu tăng cao là bằng chứng chắc chắn điện thoại bị nghe lén. Những biểu hiện này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác, nhưng nếu xuất hiện đồng thời hoặc bất thường, người dùng nên kiểm tra lại thiết bị.
Khi công nghệ bảo mật ngày càng phát triển, sự cảnh giác trong từng thao tác của người dùng vẫn là một lớp phòng vệ quan trọng trước nguy cơ bị theo dõi và đánh cắp dữ liệu.
Đỗ Vân (tổng hợp)
