Từ bao đời nay, đồng bào dân tộc Tày ở các tỉnh phía Bắc như Thái Nguyên, Cao Bằng… vẫn duy trì một mỹ tục đặc biệt mang tên “Pây Tái”. Đây là dịp rằm tháng Bảy âm lịch để con rể cùng vợ con trở về nhà ngoại, dâng lễ vật báo hiếu cha mẹ vợ, thể hiện đạo hiếu và lòng biết ơn sâu nặng.
- Tin nóng: Mỹ cấm nhập cảnh vào Hoa Kỳ đối với công dân Trung Mỹ liên quan ĐCSTQ
- Vu Lan – Khi hiếu đạo không chỉ là nuôi dưỡng
- Di sản văn hóa: Trưng bày hay sống trong đời sống?
Nét đẹp hiếu nghĩa từ truyền thống lâu đời
Theo phong tục, Tết “Pây Tái” thường diễn ra từ ngày 10 đến 15/7 âm lịch. Trước ngày rằm, phụ nữ Tày chuẩn bị nguyên liệu làm bánh Pẻng tải – loại bánh từ gạo ngâm, có thể là bánh gai hoặc bánh củ chuối. Người chồng sẽ chọn mua vịt – lễ vật quan trọng nhất trong mâm cúng. Vịt thường là vịt thả suối, thịt chắc ngọt, đậm hương vị núi rừng.
Người Tày quan niệm vịt là loài vật linh thiêng, từng cõng gà trống vượt biển để đưa lễ vật lên trời. Vì thế, vịt trong ngày “Pây Tái” mang ý nghĩa tâm linh kết nối giữa mường trần và mường trời. Ngày xưa, con rể phải gánh vịt và lễ vật đi bộ hàng chục cây số về ngoại. Ngày nay, dù giao thông thuận lợi hơn, giá trị hiếu nghĩa trong phong tục này vẫn được trân trọng như xưa.
Ấm áp mâm cơm đoàn viên ngày rằm tháng Bảy
Người Tày có câu: “Tháng Giêng ăn gà, tháng Bảy ăn vịt”, để nói về sự đặc biệt của dịp “Pây Tái”. Mâm lễ về ngoại thường có vịt, bánh, rượu, trầu cau và vàng hương – không chỉ để dâng tổ tiên mà còn là tấm lòng thành kính của con cháu.
Đặc biệt, vịt được chế biến thành món canh vịt nấu rau răm ăn kèm bún thủ công. Loại bún này được làm từ gạo ngâm, lên men tự nhiên, có hương vị rất riêng, thường gọi vui là “bún thối”. Khi chan cùng canh vịt, thêm chút giấm tỏi hoặc xì dầu trộn với củ địa liền băm nhỏ, tạo nên món ăn dân dã nhưng đậm đà tình quê.
Trong mâm cơm “Pây Tái” còn có rau rừng, măng, lợn quay, tạo nên bữa tiệc đoàn viên ấm áp. Người già kể chuyện xưa, dạy con cháu đạo hiếu, vun đắp sợi dây gắn kết gia đình. Không chỉ trong cộng đồng Tày, nhiều gia đình người Kinh ở vùng Thái Nguyên, Cao Bằng cũng duy trì tục lệ này như một nét văn hóa đẹp.
Theo: Vietnamnet
