Tại Thanh Hóa, các trường Mầm non Điền Lư, Đông Vệ và Quang Trung tham gia thí điểm chương trình giáo dục mới, tạo điều kiện để trẻ chủ động lựa chọn hoạt động, thực hành và khám phá theo khả năng, sở thích, đồng thời đặt ra yêu cầu thay đổi cách tổ chức dạy học của đội ngũ giáo viên.
- Người Việt thích ăn nội tạng nhiều người Mỹ lại e ngại?
- Bệnh viện Nghệ An miễn chi phí điều trị cho nạn nhân thảm án Đồng Nai
- Chợ truyền thống vắng khách, thương mại điện tử tăng tốc
Từ năm học 2026-2027, Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai thí điểm chương trình tại hơn 510 cơ sở giáo dục mầm non thuộc 34 tỉnh, thành phố trên cả nước, trong đó Thanh Hóa có 15 trường tham gia. Đây là bước chuyển từ cách đánh giá trẻ theo những lĩnh vực nội dung cố định sang phát triển phẩm chất, năng lực với kế hoạch giáo dục linh hoạt hơn.
Tại điểm lẻ thôn Côn của Trường Mầm non Điền Lư, cô Trương Thị Thủy một mình phụ trách nhóm trẻ ở nhiều độ tuổi. Điểm trường cách cơ sở chính 20km, muốn đến nơi phải qua sông, khiến việc tổ chức các hoạt động giáo dục trong điều kiện thiếu thốn trở thành thử thách không nhỏ.
Cô Thủy chia sẻ: “Trong điều kiện còn nhiều hạn chế, tôi tận dụng những vật liệu gần gũi để tổ chức hoạt động, tạo cơ hội cho trẻ trực tiếp quan sát, thao tác và khám phá những sự vật gắn với cuộc sống”.
Chương trình giáo dục mầm non hiện hành được ban hành từ năm 2009, chủ yếu đánh giá trẻ theo từng lĩnh vực nội dung đã xác định. Với chương trình mới, các cơ sở có thể chủ động xây dựng kế hoạch phù hợp hơn với điều kiện thực tế và khả năng của trẻ, thay vì áp dụng một cách tổ chức thống nhất cho mọi nơi.
Thay đổi cách dạy từ những điều kiện thực tế
Tại Trường Mầm non Điền Lư, địa bàn rộng, gồm một điểm chính, hai phân hiệu và ba điểm lẻ, khiến việc triển khai đồng bộ gặp nhiều trở ngại. Sau khi sáp nhập từ ba trường cũ, đội ngũ giáo viên vẫn có sự khác biệt về thói quen làm việc và phương pháp chuyên môn, nên quá trình thống nhất cách làm phải diễn ra cùng với việc ổn định tổ chức, theo bà Nguyễn Thị Vinh, Hiệu trưởng nhà trường.
Những vướng mắc tương tự cũng xuất hiện tại Trường Mầm non Đông Vệ, đơn vị được hình thành sau khi sáp nhập ba trường Hoa Mai, Đông Vệ và 27/2. Khi tổ chức trường học còn trong quá trình ổn định, giáo viên đồng thời phải thích ứng với cách tiếp cận mới, đòi hỏi sự chủ động trong việc quan sát và đáp ứng nhu cầu của từng trẻ.
Bà Hoàng Thị Lan, Hiệu trưởng Trường Mầm non Đông Vệ, cho rằng giáo viên không chỉ cần nắm nội dung chương trình mà còn phải thay đổi cách tổ chức hoạt động, nhận diện nhu cầu, khả năng và sở thích của từng em qua quá trình quan sát. Bà nói: “Trẻ không chỉ nghe cô hướng dẫn mà được tự lựa chọn, thực hành, trải nghiệm, đặt câu hỏi và tìm cách giải quyết những vấn đề phù hợp với lứa tuổi”
Cùng nhìn nhận về yêu cầu đổi mới, bà Phạm Thị Huyền, Hiệu trưởng Trường Mầm non Quang Trung, cho rằng: “Chương trình chuyển từ tiếp cận nội dung sang tiếp cận phẩm chất, năng lực theo hướng mở, linh hoạt. Giáo viên cần chủ động điều chỉnh kế hoạch phù hợp với khả năng của trẻ, ưu tiên học thông qua chơi và trải nghiệm”.
Thực tế tại các trường thí điểm cho thấy, đổi mới giáo dục mầm non không chỉ nằm ở nội dung chương trình mà còn phụ thuộc vào khả năng thích ứng của giáo viên, nhất là tại những điểm trường thiếu nhân lực và còn hạn chế về cơ sở vật chất. Việc tạo điều kiện để trẻ chủ động học hỏi vì thế cần đi cùng sự chuẩn bị về chuyên môn, cách tổ chức hoạt động và điều kiện triển khai tại từng cơ sở.
Khi một đứa trẻ tự tay gấp xong chiếc chăn, sự chủ động đã được hình thành từ một việc làm gần gũi trong cuộc sống hằng ngày. Đó cũng là tinh thần mà chương trình giáo dục mầm non mới hướng tới: để trẻ học qua trải nghiệm, từng bước hình thành kỹ năng phù hợp với lứa tuổi.
Lê Toan (tổng hợp)
