Mỹ và Iran sắp ký thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz khiến giá dầu thô hạ nhiệt, song giới chuyên gia dự báo nguồn cung cần nhiều thời gian để thực sự phục hồi ổn định.
- Miền Bắc và Thanh Hóa đón mưa lớn diện rộng sau đợt nắng nóng gay gắt
- Lừa đảo xuyên quốc gia: Triệt phá đường dây người nước ngoài tại biên giới Lào Cai
- Thanh niên Nghệ An khởi nghiệp: Làm chủ công nghệ và đưa nông sản lên sàn số
Lộ trình khơi thông “mạch máu” năng lượng vùng Vịnh
Đến ngày 16/6, giá dầu Brent và WTI đồng loạt giảm khoảng 3%, lần lượt lùi về mức 80,9 USD và 78,3 USD mỗi thùng. Mức giá này dù thấp hơn nhiều so với đỉnh 120 USD thời điểm căng thẳng, nhưng vẫn cao hơn đáng kể so với mốc 70 USD trước khi xung đột nổ ra. Thị trường hiện đang dồn sự chú ý vào lễ ký kết thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran vào ngày 19/6 để chính thức thông suốt eo biển Hormuz.
Dẫu vậy, việc lưu thông qua “nút thắt” này không thể diễn ra tức thì do các trở ngại lớn về hậu cần. Dữ liệu từ công ty Kpler cho thấy hiện có khoảng 220 tàu chở dầu trong tổng số gần 500 tàu vẫn đang bị phong tỏa tại vịnh Ba Tư. Dự kiến trong 15 ngày đầu sau khi mở cửa, chỉ khoảng 118 tàu có thể rời đi để vượt qua eo biển. Quá trình này phụ thuộc chặt chẽ vào tiến độ tháo gỡ thủy lôi và sự đồng thuận bảo hiểm từ các đơn vị vận tải quốc tế.
Giới phân tích ước tính phải mất ít nhất 3 tháng để lưu lượng tàu qua lại đạt mức ổn định như trước chiến sự. Việc giải tỏa hoàn toàn số tàu mắc kẹt là điều kiện tiên quyết để tạo không gian cho các tàu mới từ vịnh Oman vào nhận hàng.
Thách thức kỹ thuật và những bất đồng về phí quá cảnh
Sau khi eo biển thông suốt, các quốc gia khai thác cần thực hiện lộ trình rút dầu từ kho dự trữ vốn đã lấp đầy trong thời gian vận chuyển bị đình trệ. Tiếp đó, việc tái vận hành các giếng dầu tại Trung Đông là một quy trình kỹ thuật phức tạp kéo dài nhiều tuần. Các doanh nghiệp phải phối hợp chặt chẽ để đảm bảo sự cân bằng áp suất nước và khí phun giữa các mỏ nằm gần nhau.
Hạ tầng năng lượng bị hư hại cũng là một rào cản lớn đối với nguồn cung toàn cầu. Một số nhà máy lọc dầu và cơ sở sản xuất khí đốt bị tấn công nghiêm trọng có thể mất vài năm để sửa chữa hoàn toàn. Citi Group dự báo giá dầu Brent sẽ duy trì ở mức 70-75 USD/thùng vào cuối năm 2026 và giảm về 65 USD vào năm 2027 khi tình hình thực sự bình ổn.
Tuy nhiên, triển vọng này vẫn đối mặt với những bất đồng về phí quá cảnh. Phía Iran tuyên bố sẽ cùng Oman quản lý và thu phí sau 60 ngày đầu mở cửa. Ngược lại, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance khẳng định quyền tự do hàng hải qua Hormuz phải được miễn phí hoàn toàn trong dài hạn. Những mâu thuẫn này khiến thị trường vẫn thận trọng quan sát các diễn biến tiếp theo sau lễ ký kết.
Vũ Quyến (tổng hợp)
