Các chuyên gia y tế cho biết sự kết hợp giữa gene, hormone và thói quen chăm sóc sức khỏe giúp phụ nữ đạt tuổi thọ trung bình cao hơn nam giới ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.
- Bốn đồ uống buổi sáng giúp thận lọc chất thải và giảm nguy cơ sỏi
- Sét đánh làm hơn 550 con lợn chết ngạt, hai trang trại thiệt hại khoảng 5,5 tỷ đồng tại Bắc Ninh
- Cựu nhân viên ngân hàng bị bắt vì chiếm đoạt hơn 2,6 tỷ đồng
Theo Tổng cục Thống kê, năm 2024 tuổi thọ trung bình của nữ giới Việt Nam đạt 77,3 tuổi, còn nam giới chỉ đạt 72,3 tuổi, chênh lệch khoảng 5 năm. Các nhà khoa học lý giải khoảng cách này không đến từ một nguyên nhân đơn lẻ, mà là kết quả cộng hưởng của yếu tố sinh học, thói quen sống và mức độ quan tâm đến sức khỏe của mỗi giới.
Ở phụ nữ trước tuổi mãn kinh, hormone estrogen bảo vệ thành mạch máu và cải thiện chỉ số cholesterol trong cơ thể. Nhờ cơ chế này, nguy cơ mắc bệnh tim ở phụ nữ thường xuất hiện muộn hơn so với nam giới cùng độ tuổi. Sau khi mãn kinh, nồng độ estrogen suy giảm, lợi thế bảo vệ tim mạch cũng mất dần và nguy cơ bệnh tim ở phụ nữ tăng lên rõ rệt.
Nam giới có xu hướng hút thuốc, uống rượu bia nhiều hơn và làm việc trong môi trường nguy hiểm hơn phụ nữ. Họ cũng ít khám sức khỏe định kỳ, thường trì hoãn điều trị khi cơ thể xuất hiện dấu hiệu bất thường. Những thói quen này làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, ung thư, tai nạn và tử vong sớm ở nam giới.
Phụ nữ đi khám sức khỏe định kỳ đều đặn hơn và tìm đến bác sĩ sớm khi cơ thể có dấu hiệu bất thường. Nhờ vậy, nhiều bệnh được phát hiện ngay từ giai đoạn đầu, giúp việc điều trị đạt hiệu quả cao hơn và kéo dài tuổi thọ. Yếu tố di truyền cũng góp phần vào lợi thế này, khi phụ nữ mang hai nhiễm sắc thể X còn nam giới chỉ có một.
Hai bản sao gene trên nhiễm sắc thể X giúp phụ nữ giảm nguy cơ biểu hiện của một số bệnh di truyền nguy hiểm. Một bài tổng quan công bố năm 2024 trên tạp chí Nature Reviews Immunology cho thấy phụ nữ tạo đáp ứng miễn dịch mạnh hơn nam giới trước nhiều tác nhân gây bệnh. Hệ miễn dịch mạnh giúp cơ thể loại bỏ tác nhân nhiễm trùng hiệu quả hơn, nhưng cũng khiến phụ nữ có tỷ lệ mắc bệnh tự miễn cao hơn nam giới.
Sống thọ hơn không đồng nghĩa với sống khỏe mạnh hơn trong suốt quãng đời còn lại. Phụ nữ vẫn phải đối mặt với nhiều năm sống chung cùng các bệnh mạn tính như loãng xương, viêm khớp hoặc sa sút trí tuệ khi về già. Đây là mặt trái mà tuổi thọ cao chưa thể giải quyết trọn vẹn.
Các chuyên gia nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng không chỉ là kéo dài tuổi thọ mà còn phải duy trì chất lượng sống ở tuổi già. Điều này đòi hỏi mỗi người xây dựng chế độ ăn cân đối, tập luyện thể chất thường xuyên và ngủ đủ giấc mỗi ngày. Không hút thuốc và kiểm soát tốt các bệnh mạn tính vẫn là hai yếu tố quyết định để cả nam và nữ giới sống lâu và sống khỏe hơn.
Nguyễn Chiến (tổng hợp)
