Giá xăng tăng, Bộ Công Thương cấm găm hàng chờ tăng giá

Trước nguy cơ nguồn cung bị gián đoạn do xung đột quân sự tại Trung Đông, Bộ Công Thương yêu cầu thương nhân đầu mối, sản xuất xăng dầu không găm hàng chờ tăng giá trong quý 4/2026. Trong khi giá xăng tăng nhẹ, dầu diesel lại giảm sâu.

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) vừa yêu cầu các thương nhân đầu mối kinh doanh và thương nhân sản xuất xăng dầu thực hiện nghiêm tổng nguồn xăng dầu tối thiểu năm 2026 được phân giao, đặc biệt đối với dầu diesel trong quý cuối năm. Hai nhà máy Lọc dầu Bình Sơn và Lọc hóa dầu Nghi Sơn được yêu cầu duy trì vận hành an toàn, ổn định, bám sát thị trường để bảo đảm nguồn hàng. Cơ quan quản lý nhấn mạnh xăng dầu phải được cung ứng đầy đủ đến người tiêu dùng, không để xảy ra gián đoạn ở bất kỳ khâu nào trong hệ thống phân phối.

Đây không phải lần đầu Bộ Công Thương đưa ra yêu cầu chống găm hàng. Từ cuối tháng 02/2026, xung đột quân sự tại Trung Đông diễn biến phức tạp, khiến giá dầu thô thế giới biến động mạnh và tác động đến chuỗi cung ứng năng lượng. Đến tháng 3/2026, Bộ Công Thương đã yêu cầu các thương nhân đầu mối, phân phối không găm hàng, đồng thời phối hợp Bộ Tài chính xây dựng các kịch bản ứng phó và tạm ứng ngân sách cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Chỉ đạo được đưa ra ngay đầu quý 4 cho thấy sức ép đối với thị trường nhiên liệu vẫn chưa giảm.

Lần này, dầu diesel được đặc biệt lưu ý bởi đây là nhiên liệu phục vụ trực tiếp hoạt động vận tải, logistics và sản xuất công nghiệp. Trong khi đó, nguồn cung trong nước ngày càng giữ vai trò quan trọng khi hoạt động nhập khẩu còn chịu ảnh hưởng từ những biến động bên ngoài. Việc Bộ Công Thương đồng thời yêu cầu hai nhà máy lọc dầu lớn duy trì sản xuất ổn định cho thấy cơ quan quản lý đang đặt trọng tâm vào khả năng chủ động nguồn hàng trong nước. Với nhu cầu vận tải, sản xuất thường tăng vào những tháng cuối năm, việc bảo đảm đủ dầu diesel càng có ý nghĩa đối với hoạt động của nền kinh tế.

Giá biến động trái chiều, áp lực giữ nguồn cung tăng

Điểm đáng chú ý nằm ở diễn biến giá bán lẻ trong nước. Tính đến ngày 01/10, xăng E5RON92 tăng 172 đồng/lít, lên 26.569 đồng/lít; xăng E10RON95-III tăng 102 đồng/lít, lên 27.189 đồng/lít. Trong khi đó, dầu diesel giảm 780 đồng/lít, còn 29.717 đồng/lít. Dầu mazut lại tăng mạnh 919 đồng/kg, lên 20.391 đồng/kg. Các mặt hàng biến động theo những hướng khác nhau cho thấy thị trường nhiên liệu đang chịu tác động của nhiều yếu tố cùng lúc, trong đó diễn biến nguồn cung và giá dầu thế giới vẫn là những biến số đáng chú ý.

Việc diesel giảm giá trong lúc Bộ Công Thương yêu cầu không găm hàng tạo ra một bài toán đáng lưu ý đối với các đầu mối. Một lượng hàng tồn kho được nhập ở mức giá cao có thể tạo áp lực lên doanh nghiệp khi giá bán hiện tại đi xuống. Tuy nhiên, nhu cầu diesel phục vụ vận tải và sản xuất cuối năm vẫn hiện hữu, khiến yêu cầu duy trì nguồn cung liên tục càng trở nên quan trọng. Chỉ đạo của cơ quan quản lý vì vậy không chỉ hướng tới giá bán mà còn nhằm bảo đảm dòng nhiên liệu được lưu thông đều trong hệ thống, tránh tình trạng thiếu hàng cục bộ khi nhu cầu tăng.

Theo TS Hà Huy Ngọc, Giám đốc Trung tâm Chiến lược và Chính sách, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, xung đột Trung Đông đã trở thành biến số nhạy cảm đối với thị trường năng lượng thế giới. Việt Nam vẫn phụ thuộc khoảng 45,6% vào xăng dầu nhập khẩu, trong đó nguồn từ Trung Đông chiếm tỷ trọng lớn. Điều này khiến những thay đổi tại khu vực vùng Vịnh có thể nhanh chóng tác động đến thị trường nhiên liệu trong nước. Khi xăng dầu chiếm tỷ trọng đáng kể trong chi phí vận tải, sản xuất và đi lại, mỗi biến động về nguồn cung hoặc giá đều có thể lan sang nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu không găm hàng chờ tăng giá được đặt cùng với nhiệm vụ bảo đảm tổng nguồn và duy trì hoạt động ổn định của các nhà máy lọc dầu. Đây là cách cơ quan quản lý tìm cách giữ cho thị trường trong nước không bị xáo trộn thêm khi bên ngoài vẫn còn nhiều bất định. Quý cuối năm cũng là giai đoạn nhu cầu nhiên liệu thường tăng, nên khả năng cung ứng liên tục sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến vận tải, logistics và sản xuất. Khi giá dầu thế giới còn biến động theo tình hình xung đột, việc giữ nguồn hàng ổn định trở thành yêu cầu không thể xem nhẹ.

Khi giá dầu thế giới còn biến động theo từng nhịp xung đột, giữ nguồn cung ổn định trong nước là bài toán phải được tính từ sớm, thay vì chờ thị trường phát sinh thiếu hụt mới xử lý.

Đỗ Vân (tổng hợp)