Trên cả nước, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định rõ hoạt động giáo dục tăng cường phải được tổ chức miễn phí, đồng thời phân định riêng các chương trình học theo nhu cầu được phép thu phí trên cơ sở tự nguyện, nhằm bảo đảm quyền lựa chọn của học sinh và phụ huynh.
- Thanh Hóa: Nữ nhân viên 15 tuổi bị ép gánh khoản nợ 70 triệu, nhốt trong container
- Từ tài xế riêng, đường dây ma túy kéo đến căn hộ của Long Nhật
- Thanh niên độ xe chuẩn bị đua trái phép, bị phạt 31,5 triệu đồng
Thông tư số 85/2026/TT-BGDĐT được Bộ Giáo dục và Đào tạo ký ngày 30/9, công bố chiều 8/10 và có hiệu lực từ ngày 15/11/2026, áp dụng với học sinh từ lớp 1 đến lớp 12 tại các trường phổ thông công lập, tư thục trên cả nước. Văn bản cũng đặt ra yêu cầu không bố trí các lớp học tự nguyện xen kẽ giờ chính khóa để tránh tạo sức ép đăng ký đối với gia đình.
Anh Nguyễn Đức Hùng, một phụ huynh ở Hà Nội, cho biết trước đây dù nhà trường thông báo việc học tăng cường tiếng Anh với giáo viên nước ngoài không bắt buộc, gia đình anh vẫn khó từ chối khi phần lớn học sinh trong lớp cùng tham gia.
Trong nhiều năm, các chương trình liên kết, tăng cường như ngoại ngữ với giáo viên nước ngoài, STEM, robotics, tin học và kỹ năng sống xuất hiện ngày càng nhiều tại trường phổ thông. Dù được giới thiệu là tự nguyện, một số chương trình khiến phụ huynh khó lựa chọn vì được bố trí ngay trong thời khóa biểu chính khóa.
Phân định rõ hoạt động miễn phí và học theo nhu cầu
Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT xác định giáo dục tăng cường là những nội dung nền tảng mà mọi học sinh cần được tiếp cận bình đẳng, không phải trả tiền. Các nội dung này gồm giáo dục đạo đức, nhân cách, lịch sử, văn hóa, thể chất; giáo dục pháp luật, an toàn giao thông, phòng chống đuối nước; khoa học công nghệ, năng lực số; thực hành STEM, ngoại ngữ, hướng nghiệp và kỹ năng sống.
Trong khi đó, giáo dục theo nhu cầu người học hướng đến những nội dung mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu, chỉ được tổ chức khi học sinh và phụ huynh tự nguyện đăng ký. Các hoạt động này được phép thu phí nhưng phải tuân thủ mức trần do UBND cấp tỉnh quyết định, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch.
Một điểm đáng chú ý là việc phân loại hoạt động không thể chỉ căn cứ vào tên gọi do nhà trường đặt ra. Mục tiêu, nội dung, mức độ yêu cầu và cách tổ chức thực tế mới là những căn cứ để xác định chương trình thuộc diện giáo dục tăng cường miễn phí hay giáo dục theo nhu cầu được thu phí.
Quy định này hướng đến việc ngăn chặn tình trạng sử dụng tên gọi tăng cường để tổ chức những tiết học thu tiền, đồng thời làm rõ ranh giới giữa nội dung giáo dục nền tảng và chương trình mở rộng.
Điều khiến nhiều gia đình băn khoăn không chỉ nằm ở khoản tiền phải đóng mà còn ở tâm lý lo con bị tách khỏi số đông nếu không tham gia. Anh Đồng Văn Bảo, phụ huynh ở Bắc Ninh, nói rằng “không bắt buộc nhưng nếu con mình không học còn các bạn đều học thì phụ huynh rất dễ nhắm mắt đăng ký”.
Việc cấm bố trí các tiết học theo nhu cầu xen kẽ chương trình chính khóa và chương trình tăng cường được kỳ vọng sẽ hạn chế sức ép từ cách tổ chức thời khóa biểu. Khi quyền đăng ký tự nguyện được bảo đảm rõ ràng hơn, phụ huynh có thêm cơ sở để cân nhắc nhu cầu thực tế thay vì lựa chọn theo số đông.
Khi dự thảo văn bản còn được lấy ý kiến, thầy Cao Đức Khoa, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du (TP Hồ Chí Minh), từng nhận định hướng đi này “rất phù hợp với bối cảnh giáo dục mới”, bởi nhu cầu học tập của học sinh ngày càng đa dạng, không thể đáp ứng bằng một khuôn chương trình chung.
Tuy nhiên, việc không thu tiền đối với hoạt động giáo dục tăng cường cũng đặt ra bài toán về nguồn lực triển khai. Trong điều kiện ngân sách chi thường xuyên của nhiều trường còn hạn hẹp, duy trì chất lượng các nội dung như STEM, ngoại ngữ và kỹ năng sống sẽ cần lời giải phù hợp, bảo đảm đúng quy định.
Ranh giới giữa giáo dục nền tảng miễn phí và chương trình học theo nhu cầu đã được xác lập. Để chính sách phát huy hiệu quả, bên cạnh việc thực hiện nghiêm quy định, các trường cần minh bạch cách tổ chức và có phương án bảo đảm chất lượng, để quyền lựa chọn của phụ huynh trở thành thực tế.
Lê Toan (tổng hợp)
