Hiến dâng thân thể cho y học: Sự lựa chọn vượt qua cái chết

Hiến dâng thân thể cho y học là một lựa chọn vượt qua ranh giới của sự sống và cái chết. Những cơ thể hiến tặng thầm lặng tiếp tục hiện diện trong giảng đường, phòng thí nghiệm, góp phần hình thành tri thức y khoa và nuôi dưỡng y đức cho các thế hệ bác sĩ tương lai.

Khi cái chết tiếp tục phục vụ sự sống

Câu chuyện của gia đình ông Nguyễn Đại Lượng là một lát cắt tiêu biểu. Theo Bộ môn Giải phẫu Học viện Quân y, năm 2025 có hơn 1.000 lượt người được tư vấn hiến xác. Đơn vị tiếp nhận 75 hồ sơ đăng ký hợp lệ. Bảy thi thể được tiếp nhận từ nhiều địa phương trên cả nước. Trong số đó, có các trường hợp đến từ phía Nam. Hai thi thể được phẫu tích toàn thể phục vụ giảng dạy. Hai bộ di hài được trao trả gia đình an táng theo phong tục. Mỗi con số phản ánh nhu cầu thiết yếu của đào tạo y khoa. Hiến xác không chỉ là nghĩa cử nhân văn. Đây còn là nền tảng duy trì chất lượng đào tạo. Thi thể hiến giúp sinh viên tiếp cận giải phẫu thực tế. Từ đó hình thành kiến thức chuẩn xác và thái độ nghề nghiệp đúng đắn.

Thi thể hiến tặng và vai trò không thể thay thế

Cán bộ, lãnh đạo Học viện Quân y và thân nhân những người hiến xác thắp hương tưởng nhớ những người hiến xác cho y học. (Ảnh: Chụp màn hình/Vietnam+)

Dù khoa học phát triển mạnh, thi thể người vẫn không thể thay thế. Nhiều mô hình mô phỏng đã được ứng dụng rộng rãi. Công nghệ hình ảnh ngày càng hiện đại. Tuy nhiên, trải nghiệm trực tiếp vẫn mang ý nghĩa đặc biệt. Sinh viên y khoa cần đối diện cấu trúc thật của cơ thể người. Họ học cách tôn trọng sự sống ngay từ bàn giải phẫu.

Thi thể hiến tặng giúp người học hiểu rõ giới hạn y học. Đây là nơi kiến thức lý thuyết được kiểm chứng. Mỗi bài thực hành là một bài học sâu sắc. Không chỉ về chuyên môn, mà còn về y đức. Việc tiếp nhận thi thể hiến là nhu cầu thường xuyên. Đây là điều kiện nền tảng của đào tạo y. Không có sự hy sinh này, việc đào tạo sẽ thiếu tính toàn diện. Ngành y vì thế luôn coi trọng nguồn hiến xác.

Những “người thầy thầm lặng” của ngành y

Phát biểu tại buổi lễ, Trung tướng Trần Viết Tiến nhấn mạnh ý nghĩa cao cả của hiến xác. Theo ông, đây là sự hy sinh vượt qua rào cản tâm lý và phong tục. Đó là cống hiến cho một sự nghiệp đặc biệt. Sự hy sinh này đã giúp đào tạo hàng nghìn thầy thuốc. Nhiều cán bộ y tế trưởng thành từ những bài học thầm lặng. Hàng trăm công trình nghiên cứu hình thái đã ra đời.

Các kết quả được ứng dụng trong điều trị. Nhiều bệnh nhân được cứu sống nhờ đó. Những người hiến xác không còn hiện hữu sinh học. Nhưng họ tiếp tục “sống” trong từng thế hệ bác sĩ. Không có họ, nền tảng đào tạo y khoa sẽ thiếu vững chắc. Vì vậy, họ được gọi là “người thầy thầm lặng”.

Gia đình người hiến xác và sự tri ân bền bỉ

Với thân nhân, sự tri ân không chỉ là nghi thức. Điều đó thể hiện bằng cách ứng xử hằng ngày. Học viện tiếp nhận và bảo quản thi thể trang nghiêm. Việc sử dụng thi thể tuân thủ quy định nghiêm ngặt. Các nghi lễ trao trả di hài được tổ chức chu đáo.

Chị Nguyễn Thị Mai Hương cho biết gia đình luôn cảm nhận sự trân trọng. Suốt sáu năm, họ chưa từng thấy người thân bị lãng quên. Mọi chi tiết đều được thực hiện cẩn trọng. Cuối năm 2025, di hài ông Lượng được đưa về quê an táng. Sự chu đáo để lại ấn tượng sâu sắc. Gia đình và địa phương đều ghi nhận nghĩa tình ấy. Đó là biểu hiện rõ nét của y đức. Đồng thời thể hiện nhân cách nghề nghiệp của người thầy thuốc.

Những người đang sống và lựa chọn cho đi

Bà Nguyễn Thị Vân, 61 tuổi (xã Bình Minh, Hà Nội) đăng ký hiến xác tại Học viện Quân y phát biểu tại lễ tri ân. (Ảnh: Chụp màn hình/Vietnam+)

Lễ tri ân cũng tôn vinh những người đang sống đăng ký hiến xác. Bà Nguyễn Thị Vân, 61 tuổi, là một trường hợp tiêu biểu. Bà cho biết quyết định không hề dễ dàng. Quan niệm truyền thống vẫn tạo nhiều áp lực tâm lý. Tuy vậy, bà chọn nhìn sự việc theo cách khác. Theo bà, thân xác khi mất đi vẫn có thể phục vụ sự sống. Nó giúp đào tạo bác sĩ giỏi hơn. Từ đó cứu được nhiều người hơn.

Hiến xác không phải là từ bỏ. Đó là sự chuyển hóa giá trị cuộc sống. Quyết định này mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Nó góp phần thay đổi nhận thức xã hội. Đồng thời lan tỏa tinh thần cho đi. Những người đăng ký hiến xác đang mở ra một hành trình tiếp nối cho y học.

Tri ân để nhắc nhở y đức và trách nhiệm

Tại Học viện Quân y, việc tưởng niệm được duy trì định kỳ. Người hiến xác được tưởng nhớ vào ngày mồng một, ngày rằm. Các nghi lễ được tổ chức trang trọng và nhất quán. Họ được xem là một phần truyền thống đào tạo. Học viên Nguyễn Lê Tường Vy gọi họ là “người thầy thầm lặng”.

Mỗi giờ học là một đặc ân lớn lao. Sinh viên được nhắc nhở về trách nhiệm nghề nghiệp. Việc học không chỉ là tiếp thu kiến thức. Đó còn là rèn luyện y đức. Buổi lễ khép lại trong không khí lắng đọng. Nhưng thông điệp vẫn lan tỏa mạnh mẽ. Sự ra đi không phải dấu chấm hết. Đó là khởi đầu khác cho khoa học và sự sống.

Theo: Vietnam+