Ba nước Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan thống nhất tăng cường hợp tác quân sự trong khuôn khổ Hiệp ước phòng thủ chung Mecca, sau những đợt tên lửa và UAV liên tiếp nhằm vào lãnh thổ Ả Rập Xê Út.
- Thanh Hóa triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán thuốc An Cung giả quy mô lớn
- Xét kháng cáo xin hưởng án treo của Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến
- Hai nạn nhân vụ án mạng ở Củ Chi qua cơn nguy kịch
Cuộc họp diễn ra tối 25/9 theo giờ địa phương, tức rạng sáng 26/9 theo giờ Hà Nội, với sự tham dự của tướng Fayyadh bin Hamed Al-Ruwaili, tướng Selcuk Bayraktaroglu và Thống chế Asim Munir. Ba tổng tham mưu trưởng cùng rà soát các mối đe dọa an ninh và bàn cách đưa những nghĩa vụ đã cam kết thành phối hợp quân sự cụ thể.
Hiệp ước được ba nước ký ngày 7/8, quy định một cuộc tấn công nhằm vào một thành viên sẽ được xem là tấn công vào toàn bộ liên minh. Thỏa thuận ra đời khi Houthi tại Yemen mở rộng tấn công và lệnh ngừng bắn kéo dài 4 năm với liên quân do Riyadh dẫn đầu bị phá vỡ.
Từ đầu tháng 9, tên lửa và UAV của Houthi nhiều lần hướng tới các cơ sở của Aramco và mục tiêu tại Jizan, Najran, Abha, Riyadh. Ngày 8/9, đợt tấn công khiến hơn 70 người bị thương; đến 20/9, một tên lửa đạn đạo nhằm vào Riyadh đã bị đánh chặn.
Đến ngày 24/9, mục tiêu được mở rộng tới cảng dầu Yanbu trên Biển Đỏ và TP.Taif, khi Ả Rập Xê Út thông báo đánh chặn 6 tên lửa đạn đạo.
Sau đó, ngoại trưởng ba nước gặp nhau bên lề khóa họp Đại hội đồng LHQ tại New York, lên án các cuộc tấn công nhằm vào Mecca và cơ sở hạ tầng dân sự, đồng thời khẳng định quyền tự vệ của Ả Rập Xê Út theo Điều 51 Hiến chương LHQ.
Cuộc họp tại Riyadh vì thế trở thành bước tiếp theo của cam kết đó. Tuy nhiên, ba nước mới nói đến phối hợp và chia sẻ tình báo, chưa công bố kế hoạch triển khai lực lượng cụ thể.
Trong khi đó, Pháp, dù không thuộc liên minh, đã công bố một phương án rõ ràng hơn. Tổng thống Emmanuel Macron cho biết Paris sẽ gửi binh sĩ, radar và hệ thống phòng không tới bảo vệ trực tiếp cảng Yanbu, đồng thời để ngỏ khả năng điều tiêm kích Rafale nếu tình hình xấu đi.
Theo RTÉ, hỗ trợ của Thổ Nhĩ Kỳ hiện được giới chức nước này mô tả chủ yếu mang tính song phương và kỹ thuật, do hiệp ước chưa được Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ phê chuẩn. Ông Ryan Bohl, nhà phân tích cấp cao khu vực Trung Đông – Bắc Phi tại RANE, nói với The New Arab: “Tôi nghĩ còn quá sớm để nói liệu hiệp ước ba bên có thực sự tác động đến môi trường an ninh của Ả Rập Xê Út hay không.” Ông cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan khó can thiệp trực tiếp vào các nhóm dân quân ở Iraq hay Houthi, còn liên minh chủ yếu hướng tới định hình nhận thức rủi ro.
Cùng lúc, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran đề xuất với Washington mở lại eo biển Hormuz trong 7 ngày nếu đáp ứng một số điều kiện, gồm ngừng bắn toàn diện và giải phóng hơn 12 tỉ USD tài sản bị đóng băng.
Một bên là lời cam kết rằng cuộc tấn công vào một thành viên sẽ được xem là tấn công vào cả liên minh; một bên là những tên lửa và UAV vẫn tiếp tục xuất hiện. Cuộc họp ở Riyadh vì vậy đặt ra câu hỏi về khoảng cách giữa điều đã ký trên giấy và khả năng phối hợp thực tế khi tình hình an ninh tiếp tục thay đổi.
Vũ Quyến (tổng hợp).
