Có thời, ma túy và HIV/AIDS như một cơn “bão ết” âm thầm nhưng khốc liệt, càn quét nhiều bản làng xứ Thanh. Nhìn lại những năm tháng đau thương không chỉ để nhắc về mất mát, mà để nhận diện nguyên nhân và cảnh tỉnh cộng đồng.
- Khu Kinh tế Nghi Sơn: Từ “đầu tàu” công nghiệp đến trung tâm đô thị – công nghiệp xanh
- Giá vàng SJC vượt 158 triệu đồng/lượng, nới rộng chênh lệch với thế giới
- Tổng thống Donald Trump thông báo Venezuela chấp thuận chuyển 50 triệu thùng dầu cho Mỹ
“Bão ết” càn quét bản làng miền Tây xứ Thanh
Bản Lát, xã Tam Chung – bản nhỏ nơi thượng nguồn sông Mã, từng được nhắc đến như một “điểm nóng” về ma túy. Trong những năm tháng ấy, nhiều đàn ông, thanh niên trong bản sa vào nghiện ngập, trở thành những cái bóng vật vờ giữa núi rừng. Từ những mũi kim tiêm chuyền tay, HIV/AIDS âm thầm lây lan, rồi theo bước chân người nghiện về từng nếp nhà.
Có gia đình, cả cha lẫn mẹ lần lượt qua đời vì căn bệnh thế kỷ, để lại những đứa trẻ mồ côi bơ vơ giữa vùng biên giới heo hút. Những nỗi đau ấy không chỉ dừng lại ở mất mát con người, mà còn để lại ám ảnh kéo dài trong cộng đồng bản làng vốn yên bình.
Không riêng bản Lát, cơn “bão ết” từng gieo rắc bi kịch trên nhiều địa bàn miền Tây xứ Thanh. Thập niên 1990, làn sóng thanh niên rời quê mưu sinh ngày càng nhiều. Họ đến các bãi vàng, bãi cát, công trường, hoặc rong ruổi khắp Nam – Bắc buôn bán, làm thuê với khát vọng đổi đời.
Những chuyến đi ban đầu được coi là lối thoát cho cái nghèo. Thế nhưng, trong môi trường lao động tự do, thiếu sự quản lý và ràng buộc cộng đồng, không ít người bị dụ dỗ sử dụng ma túy. Khi trở về quê, họ không chỉ mang theo cơn nghiện, mà còn mang theo cả nguy cơ lây nhiễm HIV/AIDS.
Bi kịch không phân biệt miền núi hay miền xuôi
Ở xã Hồi Xuân, bản Khằm từng là “điểm nóng” về ma túy và HIV/AIDS. Nằm trên trục Quốc lộ 15A nối Hòa Bình, Sơn La, Mường Lát rồi về xuôi, giao thương thuận lợi khiến nhiều đàn ông trai tráng rời ruộng nương đi làm ăn xa.
Có thời điểm, theo thống kê, mỗi tháng địa phương phát hiện từ 7 đến 9 trường hợp nhiễm HIV/AIDS. Nỗi sợ hãi và hoang mang bao trùm bản làng, khi căn bệnh thế kỷ trở thành mối đe dọa thường trực đối với mỗi gia đình.
Không chỉ miền núi, những xã miền xuôi như Xuân Tín cũng từng trải qua ký ức kinh hoàng. Có giai đoạn, mỗi ngày xã ghi nhận từ 2 đến 3 người tử vong vì HIV/AIDS. Một vùng quê thuần nông bỗng chốc trở thành nỗi ám ảnh, khi ma túy và căn bệnh thế kỷ cướp đi sinh mạng của nhiều người.
Có thời điểm, toàn xã ghi nhận gần 150 người nghiện ma túy. Nhiều gia đình tan nát, nợ nần chồng chất; không ít thanh niên lần lượt ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ. Các đám tang nối tiếp nhau, để lại sự ám ảnh kéo dài trong cộng đồng vốn yên bình.
Thông điệp cảnh tỉnh từ những phận người lầm lỡ
Không giáo điều, bà Thủy thường kể cho bệnh nhân nghe câu chuyện của chị Nguyễn Thị My như một minh chứng rõ ràng. Chị My từng đi làm ăn trong Nam, có quan hệ tình dục không an toàn. Khi mang thai, chị được xét nghiệm miễn phí và phát hiện dương tính với HIV/AIDS. Nhờ được tư vấn kịp thời và tuân thủ điều trị ARV đều đặn, đồng thời cho con uống thuốc phòng phơi nhiễm đúng quy trình, đến nay, đứa trẻ gần 10 tuổi vẫn khỏe mạnh, không nhiễm bệnh.
Trái ngược là những câu chuyện đau lòng, như trường hợp chị Lê Thị Hà ở xã Vạn Xuân. Do không được uống thuốc phòng phơi nhiễm, khi sinh con, cả hai đứa trẻ đều bị lây HIV từ mẹ. Một cháu không qua khỏi, cháu còn lại sống trong tình trạng sức khỏe yếu ớt. Hay trường hợp anh Nguyễn Văn Tuấn, từng có học vấn và gia đình đủ đầy, nhưng vì bỏ điều trị, sống buông thả, cuối cùng cũng không vượt qua được căn bệnh thế kỷ.
Những câu chuyện ấy được đặt cạnh nhau không chỉ để kể về cái chết, mà để gửi đi thông điệp rõ ràng: HIV/AIDS không phải là “bản án” tuyệt vọng nếu người bệnh được phát hiện sớm, tư vấn đúng và tuân thủ điều trị. Ngược lại, sự kỳ thị, thiếu hiểu biết và buông xuôi sẽ nhanh chóng đẩy con người đến bờ vực bi kịch.
(Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi).
Theo: Thanh Hóa Online
