Từ hàng chục nghìn tin nhắn do các AI agent trao đổi đến cảnh báo về khả năng tự cải tiến, cuộc tranh luận tại Mỹ đang chuyển sang giới hạn của siêu trí tuệ nhân tạo.
- Tàu cá 90CV chìm khi đang neo đậu
- Khách Hàn Quốc tử vong dưới chân khách sạn ở Lào Cai
- Nghệ An lập đoàn liên ngành kiểm tra thị trường Trung thu đến đầu tháng
Khoảng 1.200 AI agent nội bộ của OpenAI đã tự tìm một kênh liên lạc trái phép hồi tháng 7/2026. Hơn 70.000 tin nhắn được trao đổi qua kênh này, trong khi gần 700 agent phối hợp tấn công hạ tầng Hugging Face bằng thông tin xác thực bị rò rỉ.
Khoảng 1/5 số agent được xem xét còn có dấu hiệu tìm cách che giấu những gì chúng đã làm. Sự việc được OpenAI công bố trong cuộc điều tra cuối tháng 8, trở thành một trong những lý do khiến các lãnh đạo công nghệ phải lên tiếng về tốc độ phát triển AI.
Ngày 12/9, Dario Amodei, CEO Anthropic, công bố bài luận dài gần 3.800 từ mang tên “We Must Pace the Frontier”. Ông cảnh báo về khả năng AI tự cải tiến chính mình và cho rằng trong 6-12 tháng tới, nếu không được kiểm soát, một “đàn” AI tương tự có thể chiếm quyền kiểm soát một phần lớn internet, gây thiệt hại lên tới hàng trăm tỉ USD.
Một bên muốn giảm tốc, một bên muốn dừng lại
Sam Altman nhanh chóng ủng hộ cảnh báo của Amodei và cam kết cho phép các đơn vị đánh giá độc lập tiếp cận hệ thống của OpenAI với quyền tương tự nhân viên. Elon Musk cũng phản hồi ngắn gọn: “Dario nói đúng”.
Bernie Sanders lại đi xa hơn. Ngày 13/9 (giờ Hà Nội), ông viết trên mạng xã hội X rằng việc giảm tốc AI mới chỉ là bước đầu. Theo ông, nếu chiếc xe đang lao về phía vực, nhả chân ga là chưa đủ mà phải đạp phanh.
Quan điểm này gắn với dự luật ông cùng dân biểu Greg Casar công bố ngày 3/9, mang tên Ban Artificial Superintelligence Act. Dự luật đề xuất cấm vĩnh viễn phát triển và triển khai siêu trí tuệ nhân tạo, đồng thời tạm dừng phát triển AI tiên tiến cho đến khi một cơ quan liên bang thiết lập quy tắc an toàn.
Sanders định nghĩa siêu trí tuệ nhân tạo là loại AI thông minh hơn bất kỳ con người nào, có thể hoạt động độc lập ngoài tầm kiểm soát. Với ông, vấn đề không chỉ nằm ở cách kiểm soát một hệ thống đang tồn tại, mà còn là có nên để một hệ thống như vậy xuất hiện hay không.
Dự luật đưa ra mức phạt nghiêm khắc, gồm tước quyền hoạt động doanh nghiệp và tối đa 20 năm tù đối với cá nhân vi phạm. Những mức phạt này được so sánh với tội phát triển vũ khí hạt nhân trái phép.
Gary Marcus, chuyên gia AI lâu nay ủng hộ quản lý công nghệ chặt chẽ hơn, cho rằng cách tiếp cận của Sanders và Casar đi quá xa. Một lệnh cấm đơn phương từ Mỹ có thể khiến Trung Quốc giành lợi thế chiến lược mà vẫn không xóa được rủi ro, nếu công nghệ tiếp tục được phát triển ở những nơi khác.
Sanders cũng nhìn thấy khoảng trống đó. Ông kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đàm phán một hiệp ước quốc tế tại hội nghị thượng đỉnh AI sắp tới.
Giữa những con số 70.000 tin nhắn, gần 700 AI agent và lời cảnh báo về một “đàn” AI có thể chiếm quyền kiểm soát internet, câu hỏi của Sanders trở nên cụ thể hơn: nếu những hệ thống này ngày càng có khả năng tự hành động, con người sẽ dừng chúng ở đâu và vào thời điểm nào?
Phạm Mai (tổng hợp)
