Hành trình tìm lại nhịp sống sau thiên tai

Tại Thanh Hóa, chính quyền các xã Sơn Điện, Quan Sơn và Linh Sơn đang triển khai những giải pháp khắc phục sạt lở, xây dựng khu tái định cư và bảo vệ an toàn cho người dân vùng có nguy cơ thiên tai.

Trong những đợt mưa lũ vừa qua, nhiều hộ dân ở các địa bàn miền núi phải rời nhà cửa để tránh nguy hiểm. Từ những quyết định di dời khẩn cấp đến việc đầu tư các công trình phòng chống sạt lở, địa phương đang từng bước tạo điều kiện để người dân ổn định cuộc sống lâu dài.

Tại xã biên giới Sơn Điện, trận lũ quét và sạt lở đất xảy ra tại bản Xa Mang do ảnh hưởng của mưa bão năm 2025 đã gây thiệt hại về nhà ở, tài sản, sản xuất nông nghiệp và cơ sở hạ tầng. Ngay sau thiên tai, UBND xã Sơn Điện tổ chức di dời khẩn cấp 34 hộ với 171 nhân khẩu đến nơi an toàn.

Ngày 5/9/2025, UBND tỉnh Thanh Hóa công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai tại bản Xa Mang. Trước nguy cơ mất an toàn kéo dài, tỉnh phê duyệt dự án xây dựng khu tái định cư tại địa phương nhằm khắc phục hậu quả sạt lở đất sau bão số 5, với tổng mức đầu tư gần 20 tỷ đồng từ nguồn vốn hỗ trợ khắc phục thiên tai của tỉnh.

Công trình được đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, gồm san nền, hai tuyến giao thông, hệ thống thoát nước mưa, cấp nước, cấp điện với đường dây 35kV và trạm biến áp công suất 160kVA. Liên danh Công ty Cổ phần Xây dựng Vĩ Nguyên và Công ty Cổ phần Tập đoàn đầu tư Phúc Hưng đảm nhận thi công dự án.

Khởi công từ tháng 6/2026, công trình đã hoàn thành san nền 34/34 lô đất, đủ điều kiện cắm mốc và bàn giao cho các hộ dân trước ngày 31/10/2026. Đây là bước quan trọng để 34 gia đình ở bản Xa Mang có điều kiện xây dựng nơi ở mới, từng bước ổn định cuộc sống.

Ông Bùi Văn Quang, Chỉ huy công trường thuộc Công ty Cổ phần Tập đoàn đầu tư Phúc Hưng cho biết, ngay sau khi tiếp nhận dự án, nhà thầu đã chủ động tăng cường máy móc, thiết bị và tổ chức tăng ca vào những ngày thời tiết thuận lợi. Dù việc vận chuyển vật liệu, nhiên liệu tại địa bàn miền núi gặp khó khăn, mưa nhiều và giá nguyên vật liệu tăng cao, đơn vị vẫn nỗ lực bảo đảm tiến độ bàn giao công trình.

Những điểm dân cư tiếp tục được bảo vệ

Tại xã miền núi Quan Sơn, ảnh hưởng của bão số 4 cùng tình trạng mưa lớn kéo dài đã gây sạt lở tại hai khu vực dân cư thuộc bản Thanh Sơn, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của người dân. Trước tình hình này, 17 hộ dân trong vùng nguy hiểm phải khẩn cấp di dời người và tài sản đến nơi an toàn.

UBND tỉnh Thanh Hóa sau đó công bố tình huống khẩn cấp và bố trí kinh phí thực hiện dự án xử lý sạt lở tại hai khu vực dân cư thuộc bản Thanh Sơn, với tổng mức đầu tư trên 27 tỷ đồng. Dự án hướng đến bảo vệ người dân, tài sản của nhân dân và cơ quan Nhà nước, đồng thời xây dựng khu tái định cư, bảo đảm đời sống cho những hộ dân trong và lân cận khu vực bị ảnh hưởng.

Một điểm sạt lở tại xã Quan Sơn. (Ảnh minh họa: THM)

Hiện khu tái định cư và công trình kè chống sạt lở đang được triển khai theo kế hoạch. Dù giá vật liệu tăng cao, nhà thầu vẫn tập trung nhân lực, phương tiện và thiết bị để đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành sau khoảng hai tháng.

Bà Vi Thị Trọng, Chủ tịch UBND xã Quan Sơn cho biết, chính quyền địa phương đang thường xuyên đôn đốc đơn vị thi công thực hiện các hạng mục. Xã đặt mục tiêu sau khi dự án hoàn thành, các hộ dân có thể xây dựng nhà mới trước Tết năm 2027, sớm ổn định nơi ăn ở và sinh hoạt.

Ở xã miền núi Linh Sơn, nguy cơ sạt lở tại khu vực đồi Lau Ván, bản Trí Nang cũng đang được chính quyền địa phương khẩn trương xử lý. Mưa kéo dài từ ngày 13/9 đến 17/9/2026 khiến sườn đồi xuất hiện vết nứt lớn, kèm theo hiện tượng sạt trượt, tiềm ẩn nguy cơ đặc biệt mất an toàn đối với các hộ dân sinh sống phía dưới.

Qua kiểm tra, UBND xã xác định vết nứt xuất hiện ở độ cao gần 40m trên sườn đồi, kéo dài hơn 200m. Nhiều điểm sạt trượt có chiều cao từ 1-2m, khối lượng đất lớn đã trượt xuống khu vực nhà ở của 12 hộ dân dưới chân đồi.

Để bảo vệ tính mạng người dân, chính quyền xã Linh Sơn đã tổ chức di dời khẩn cấp 12 hộ với 45 nhân khẩu ra khỏi khu vực nguy hiểm. Ngày 25/9/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 3170/QĐ-UBND, công bố tình huống khẩn cấp sạt lở tại khu vực đồi Lau Ván, bản Trí Nang.

Theo ông Lê Văn Mạnh, Trưởng Phòng Kinh tế UBND xã Linh Sơn, địa phương đã có văn bản trình UBND tỉnh xin chấp thuận chủ trương khảo sát, đánh giá tình trạng sạt lở. Đồng thời, xã phối hợp với các sở, ngành cấp tỉnh để sớm xây dựng phương án xử lý khẩn cấp thiên tai tại khu vực này.

Việc triển khai các dự án phòng chống sạt lở và xây dựng khu tái định cư tại Thanh Hóa không chỉ nhằm khắc phục hậu quả thiên tai trước mắt mà còn hướng đến bảo đảm an toàn lâu dài cho người dân. Ở những nơi cần bố trí chỗ ở mới, các địa phương miền núi đang tập trung đẩy nhanh tiến độ công trình để sớm hoàn thành việc di dời.

Sau khi các khu tái định cư được xây dựng, chính quyền sẽ hỗ trợ người dân làm nhà, chuyển tài sản đến nơi ở mới. Những nỗ lực này góp phần giúp các gia đình từng phải rời bỏ nhà cửa vì sạt lở có thêm điều kiện an cư, từng bước gây dựng lại cuộc sống.

Lê Toan (tổng hợp)