Khủng hoảng Greenland cho thấy cách Tổng thống Mỹ Donald Trump sử dụng chiến thuật “mềm nắn, rắn buông” với đồng minh. Trước sức ép gia tăng, châu Âu buộc phải điều chỉnh cách ứng phó, cân bằng giữa nhượng bộ và giữ vững các nguyên tắc cốt lõi về chủ quyền, lợi ích chiến lược.
- Điều kiện hưởng lương hưu của người đóng BHXH tự nguyện trong năm 2026
- Thiệt hại gần 1,6 tỷ đồng từ các vụ trộm cắt dây dẫn điện ở Vĩnh Long
- Hết dịch tả lợn châu Phi trên toàn địa bàn tỉnh Thanh Hóa
Sức ép từ Washington và bước lùi chiến thuật
Sau nhiều tuần gây áp lực, ngày 21/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ dịu giọng với châu Âu liên quan đến Greenland. Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ, ông loại trừ khả năng sử dụng vũ lực và sau đó hủy kế hoạch áp thuế các đồng minh châu Âu.
Động thái này giúp Mỹ và châu Âu tránh một cuộc đối đầu trực diện, có nguy cơ làm rạn nứt quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng khủng hoảng Greenland không phải sự kiện nhất thời, mà là phép thử đối với năng lực ứng phó của châu Âu trước chính sách khó đoán từ Washington.
Ông Thomas Wright, chuyên gia Viện Brookings, nhận định đây là thời điểm châu Âu phải tự đặt câu hỏi liệu họ đã thực sự hiểu cách ông Trump sử dụng quyền lực hay chưa, và có sẵn sàng hành động dựa trên những bài học đó hay không.
Greenland và giới hạn của chiến lược nhượng bộ
(Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress).
Greenland là đảo lớn nhất thế giới, nằm ở vị trí chiến lược giữa Bắc Mỹ và châu Âu, với nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, đặc biệt là đất hiếm. Tổng thống Trump từng nêu ý tưởng mua Greenland từ nhiệm kỳ đầu, nhưng chỉ tái thúc đẩy mạnh mẽ sau khi trở lại Nhà Trắng.
Trong thời gian qua, châu Âu chủ yếu chọn cách tiếp cận mềm mỏng với Mỹ. Các nước NATO chấp nhận tăng chi tiêu quốc phòng, phản ứng hạn chế trước các biện pháp thuế quan và tránh đối đầu công khai với Washington. Cách làm này giúp duy trì hợp tác an ninh và hỗ trợ Ukraine.
Tuy nhiên, khủng hoảng Greenland cho thấy chiến lược nhượng bộ đơn thuần không còn đủ khi vấn đề chạm đến chủ quyền lãnh thổ của một thành viên. Liên minh châu Âu bắt đầu phát tín hiệu sẵn sàng đáp trả, trong đó có khả năng sử dụng các công cụ thương mại để gây sức ép ngược.
“Bazooka thương mại” và sự chia rẽ nội khối
Theo Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, Tổng thống Trump là người cứng rắn nhưng nhạy cảm với các tổn thất có thể ảnh hưởng đến kinh tế Mỹ và triển vọng chính trị trong nước. Việc EU nhắc đến “cơ chế chống cưỡng ép” (ACI) được coi là tín hiệu đủ mạnh để Washington điều chỉnh tính toán.
ACI được xem là công cụ thương mại mạnh nhất của EU, nhưng việc kích hoạt đòi hỏi sự đồng thuận của cả 27 thành viên. Các cuộc thảo luận gần đây cho thấy sự chia rẽ nội khối, khi một số lãnh đạo kêu gọi lập trường cứng rắn, trong khi những người khác lo ngại nguy cơ leo thang căng thẳng. Giới phân tích cảnh báo, nếu EU chỉ liên tục nhắc đến ACI mà không thống nhất được “lằn ranh đỏ” để hành động, tính răn đe của công cụ này sẽ suy giảm, làm lộ rõ điểm yếu cố hữu về sự thiếu thống nhất.
Bài học chiến lược cho châu Âu
Dù Tổng thống Trump tạm thời dịu giọng, các lãnh đạo châu Âu cho rằng nguy cơ với Greenland chưa hoàn toàn biến mất. Việc Mỹ thay đổi chiến thuật không đồng nghĩa từ bỏ tham vọng chiến lược tại Bắc Cực.
Ngày 22/1, lãnh đạo các nước EU đã họp khẩn tại Brussels để rà soát các kịch bản ứng phó và kênh tiếp xúc với chính quyền Mỹ. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa khẳng định EU sẽ bảo vệ lợi ích, quốc gia thành viên và doanh nghiệp trước mọi hình thức cưỡng ép.
Khủng hoảng Greenland được xem là lời nhắc nhở rằng châu Âu cần giữ vững các nguyên tắc về chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, đồng thời xây dựng năng lực phản ứng thống nhất hơn trước các sức ép chiến lược từ bên ngoài.
Theo: Báo VnExpress
