TP.HCM và Quảng Ninh kiến nghị nâng mức lương đóng bảo hiểm xã hội lên 70%

TP HCM – Sở Nội vụ và Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị quy định mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc tối thiểu phải đạt 70% tổng tiền lương và các khoản phụ cấp có tính chất tiền lương của người lao động.

Kiến nghị được đưa ra trong quá trình góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh cũng có đề xuất theo cùng hướng này.

Theo nội dung kiến nghị, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương. Mức tối thiểu phải bằng 70% tổng tiền lương và các khoản phụ cấp có tính chất tiền lương.

Lý do đưa ra là để thực hiện mục tiêu của Nghị quyết số 28-NQ/TW về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội, hướng đến bảo hiểm xã hội toàn dân. Tình trạng doanh nghiệp thỏa thuận mức đóng thấp hơn thu nhập thực tế của người lao động đang khiến Quỹ bảo hiểm xã hội thất thu và làm giảm quyền lợi của người lao động khi hưởng chế độ.

Hai đơn vị cũng đề nghị quy định rõ mức tối đa các khoản được loại trừ theo Bộ luật Lao động — gồm tiền thưởng, phúc lợi như xăng xe, nhà ở, tiền ăn — và yêu cầu các khoản này phải đúng bản chất, không chỉ dựa vào tên gọi.

Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh chỉ ra thêm một vấn đề: khái niệm “ổn định” trong quy định hiện hành chưa được lượng hóa, dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau, nhất là với các khoản thu nhập biến động theo tháng nhưng vẫn được chi trả thường xuyên. Đoàn đề nghị nghiên cứu tiêu chí xác định cụ thể, đồng thời có cơ chế hạn chế doanh nghiệp né các khoản thu nhập để giảm mức đóng.

Bộ Nội vụ giải trình rằng tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội đã được quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và hướng dẫn tại Nghị định số 158/2025/NĐ-CP. Phương án đóng trên tổng thu nhập từng được xem xét trong quá trình soạn thảo, nhưng bị bác vì thu nhập người lao động thay đổi liên tục trong khi doanh nghiệp phải khai báo từ đầu hợp đồng, và phương án này sẽ làm tăng đáng kể chi phí cho cả doanh nghiệp lẫn người lao động.

Bộ Nội vụ cho biết nội dung này đã không được đưa vào Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Nếu sau này bổ sung thêm đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, các quy định về tiền lương làm căn cứ đóng sẽ được xây dựng cụ thể ở thời điểm phù hợp.

Đỗ Vân (tổng hợp)