Một phụ nữ ở phường Vĩnh Tuy, Hà Nội suýt mất khoản tiền tiết kiệm tích góp nhiều năm sau khi tin một “người quen” trên mạng xã hội. Thực tế, người này chỉ là hình ảnh và nhân thân được dựng bằng AI. Nạn nhân đã chuyển 60 triệu đồng trước khi định tất toán cả 3 sổ tiết kiệm.
- Kè chống sạt lở tiền tỷ ở Thanh Hóa nứt toác trước ngày bàn giao
- Phát hiện 200 bánh Trung thu nhập lậu ở phường Hai Bà Trưng
- Trống đồng 2.500 năm tuổi hồi hương sau 12 năm mắc kẹt ở Pháp
Sáng 07/9/2026, nhân viên Phòng giao dịch Ngân hàng SHB trên phố Minh Khai phát hiện chị T. (sinh năm 1981) mang 3 sổ tiết kiệm đến làm thủ tục tất toán để chuyển tiền cho một người quen qua mạng xã hội.
Trước đó, chị đã chuyển 60 triệu đồng theo yêu cầu của người này. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, ngân hàng lập tức báo Công an phường Vĩnh Tuy. Cán bộ Cảnh sát khu vực có mặt, phối hợp với nhân viên ngân hàng giải thích, giúp chị T. dừng giao dịch trước khi tiếp tục mất tiền.
Đây không phải kiểu lừa đảo giả danh công an, viện kiểm sát vốn thường được cảnh báo. Đối tượng trong vụ việc chọn cách tiếp cận khác: đóng vai một người quen trên mạng xã hội, duy trì trò chuyện trong thời gian dài để tạo lòng tin.
Theo xác minh của lực lượng chức năng, đối tượng sử dụng công nghệ AI tạo hình ảnh và nhân thân giả, sau đó tác động tâm lý nạn nhân bằng những lời hứa hẹn hấp dẫn. Cách thức này khiến việc nhận diện trở nên khó khăn hơn so với những thủ đoạn lừa đảo truyền thống.
Vụ việc tại Vĩnh Tuy diễn ra trong lúc cơ quan chức năng liên tục cảnh báo về các hình thức lừa đảo sử dụng AI, deepfake tại Việt Nam trong năm 2026, với nhiều kịch bản giả mạo người thân, lãnh đạo cơ quan để yêu cầu chuyển tiền gấp.
Khi lòng tin được dựng lên bằng hình ảnh giả
Điểm đáng chú ý là chị T. không bị đe dọa hay thúc ép như trong nhiều vụ giả danh công an. Chị tự nguyện chuyển tiền vì tin vào một mối quan hệ được tạo dựng trên mạng xã hội.
Từ 60 triệu đồng đã chuyển, số tiền có thể tăng lên nhiều lần nếu 3 sổ tiết kiệm được tất toán. Việc giao dịch chỉ dừng lại khi nhân viên ngân hàng nhận ra dấu hiệu bất thường và kịp thời báo lực lượng công an.
Ông Hoàng Quang Huy, Giám đốc quốc gia Palo Alto Networks Việt Nam, từng lưu ý các cuộc gọi và nội dung lừa đảo sử dụng AI, deepfake thường tạo cảm giác khẩn cấp hoặc gắn bó để khiến nạn nhân hành động vội vàng, thay vì kiểm chứng thông tin.
Ông Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Công nghệ Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, cũng nhận định thủ đoạn lừa đảo trực tuyến ngày càng phức tạp khi tội phạm liên tục thử nghiệm công nghệ mới để qua mặt các biện pháp phòng chống hiện có.
Điều đáng lo không chỉ nằm ở công nghệ tạo hình ảnh giả mà còn ở cách công nghệ được dùng để xây dựng lòng tin. Khi một cuộc trò chuyện kéo dài đủ lâu, hình ảnh đủ giống người thật và câu chuyện đủ thuyết phục, một giao dịch ngân hàng tưởng như bình thường cũng có thể trở thành bước đầu dẫn đến việc mất toàn bộ tiền tiết kiệm.
Vụ việc cũng cho thấy sự cảnh giác của người dân và khả năng phát hiện bất thường của nhân viên ngân hàng vẫn là những mắt xích quan trọng để chặn dòng tiền trước khi quá muộn.
Một “người quen” trên mạng có thể nói chuyện mỗi ngày, nhưng điều đó chưa đủ để chứng minh người ở đầu bên kia là người thật. Với những giao dịch liên quan đến tiền tiết kiệm, kiểm chứng danh tính trước khi chuyển tiền vẫn là bước không nên bỏ qua.
Đỗ Vân (tổng hợp)
