Từ đầu năm 2026, lưới điện truyền tải quốc gia ghi nhận 8 sự cố do vi phạm hành lang an toàn, từ diều, tời ròng rọc đến máy khoan và chất nổ. Nhiều trường hợp bắt nguồn từ những hoạt động tưởng như bình thường trong đời sống, sản xuất.
- Dừa rớt giá thê thảm, cà phê Tây Nguyên tiếp đà lao dốc
- Trang trại Thanh Hóa mất trắng 60.000 gà vịt sau lũ dữ
- Tổng giám đốc bị phạt 550 triệu đồng vì mượn tài khoản nhân viên
Theo thống kê Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) công bố ngày 22/9, các sự cố xảy ra tại Hải Phòng, Thanh Hóa, Sóc Trăng, Cà Mau, Hưng Yên, Sơn La, Lào Cai, Nghệ An và Hà Nội, liên quan cả đường dây 220kV và 500kV.
Đáng chú ý, điện cao áp có thể phóng điện gây tai nạn ngay cả khi người hoặc phương tiện chưa chạm vào dây dẫn, chỉ cần tiến vào khoảng cách không an toàn. Đại diện EVNNPT cho biết bảo vệ hành lang lưới điện cần sự phối hợp của chính quyền, doanh nghiệp và người dân sống gần các tuyến đường dây.
Hành lang an toàn lưới điện là khoảng không gian phải giữ trống quanh đường dây cao áp để hạn chế nguy cơ phóng điện và tai nạn. Tuy nhiên, những sự cố trong năm 2026 cho thấy các dạng vi phạm ngày càng đa dạng.
Ngày 24/01, đường dây 220kV Phố Nối – Gia Lộc tại Hải Phòng gặp sự cố do diều mắc vào dây dẫn. Đến ngày 5/02, đường dây 220kV Nậm Sum – Nông Cống ở Thanh Hóa bị ảnh hưởng bởi hệ thống tời ròng rọc đặt ngay phía dưới đường dây.
Tháng 5 và tháng 8, sự cố tiếp tục xảy ra tại Cà Mau do lốc xoáy cuốn bạt che máy bơm, Hưng Yên do xe cẩu vi phạm khoảng cách. Ngày 17/8, Sơn La và Lào Cai cùng ghi nhận sự cố khi diều và cáp UAV vướng vào đường dây 500kV, 220kV.
Nghiêm trọng hơn, ngày 27/8, chất nổ được sử dụng làm đứt dây dẫn tại Nghệ An. Đến ngày 01/9, máy khoan địa chất vi phạm hành lang tại Hà Nội cũng gây sự cố.
Chuỗi sự việc diễn ra trong thời gian Nghị định 133/2026/NĐ-CP về bảo vệ công trình điện lực có hiệu lực từ 25/5, cho thấy quy định đã có nhưng nhận thức và việc tuân thủ trên thực tế vẫn còn khoảng cách.
Khi những vật dụng quen thuộc trở thành nguy cơ
Điều đáng chú ý là nhiều trường hợp không xuất phát từ ý định gây hại. Một sợi dây diều, tấm bạt che mưa hay máy khoan phục vụ khảo sát địa chất đều có thể trở thành tác nhân gây sự cố trên lưới điện cao áp.
Theo Nghị định 133/2026/NĐ-CP, hành vi để diều hoặc vật bay xâm phạm phạm vi 1.000m tính từ đường dây cao áp, siêu cao áp trên không, hoặc 500m với lưới trung áp, có thể bị phạt 20-30 triệu đồng.
Với phương tiện bay được cấp phép, khoảng cách an toàn bắt buộc lên tới 500m.
Đại diện EVNNPT nhấn mạnh: “Bảo vệ hành lang an toàn lưới điện cao áp không phải là trách nhiệm riêng của ngành điện”. Theo vị này, việc tuân thủ quy định, phát hiện và thông báo sớm nguy cơ sẽ góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân và giữ an toàn cho hệ thống điện.
(Ảnh minh họa: THM)
Hậu quả của một vụ vi phạm cũng không nhất thiết chỉ giới hạn tại nơi xảy ra sự cố. Khi các đường dây 500kV Sơn La – Việt Trì hay 220kV Hà Đông – Phủ Lý gặp vấn đề, việc cung ứng điện cho nhiều tỉnh, thành có thể bị ảnh hưởng, kéo theo thiệt hại kinh tế lớn hơn rất nhiều so với mức phạt.
Một cánh diều hay chiếc máy khoan có thể chỉ là vật dụng bình thường trong đời sống. Nhưng khi tiến quá gần đường dây cao áp, ranh giới giữa sự bất cẩn và một sự cố lớn có thể trở nên rất mong manh.
Đỗ Vân (tổng hợp)
