Từ đêm 17 đến hết ngày 21/8, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ bước vào đợt mưa lớn diện rộng, có nơi vượt 450mm. Thủ tướng yêu cầu các địa phương chủ động sơ tán dân khỏi vùng nguy hiểm, sẵn sàng ứng phó lũ quét, sạt lở đất.
- Lê Thanh Thản bị truy tố lần hai, thiệt hại vụ CT6 tăng gần 4 lần
- Tân Cảng Hải Phòng sẵn sàng đón tàu trọng tải tới 176.000 DWT
- Gần 7.000 người cao tuổi sập bẫy từ hộp yến “miễn phí”
Từ đêm 17/8, mưa lớn bắt đầu bao phủ nhiều tỉnh, thành Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Lượng mưa phổ biến 150-300mm, một số nơi có thể vượt 450mm.
Công điện số 54/CĐ-TTg do Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký ngày 17/8 yêu cầu các bộ, ngành và địa phương trực ban nghiêm túc. Các lực lượng phải sẵn sàng phương án sơ tán người dân khỏi khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở.
Đợt mưa tác động tới 19 tỉnh, thành, từ Lào Cai, Hà Nội, Hải Phòng đến Hà Tĩnh, Quảng Trị. Thủ tướng yêu cầu các địa phương không chủ quan trước diễn biến thời tiết. Người đứng đầu địa phương chịu trách nhiệm nếu chậm trễ, để xảy ra thiệt hại về tính mạng người dân.
Mưa nối tiếp mưa, đất vùng núi đã bão hòa
Đợt mưa lần này diễn ra ngay sau nhiều ngày thời tiết bất ổn. Từ ngày 04 đến 06/8, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ từng xuất hiện mưa 100-200mm, có nơi trên 300mm.
Chiều tối 15/8 đến sáng 16/8, khu vực tiếp tục có mưa rào và dông rải rác. Chỉ một ngày sau, mưa lớn diện rộng lại xuất hiện.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, mưa mạnh nhất tập trung tại Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Bắc Quảng Trị. Thời gian mưa lớn kéo dài từ đêm 17/8 đến sáng 20/8, sau đó giảm dần.
Tại Lai Châu, Điện Biên, Cao Bằng và Lạng Sơn, lượng mưa phổ biến 100-200mm, có nơi trên 300mm. Dù lượng mưa thấp hơn một số khu vực khác, địa hình dốc khiến nguy cơ lũ quét và sạt lở vẫn ở mức cao.
Điều đáng lo là nhiều khu vực miền núi đã liên tục hứng mưa trong thời gian ngắn. Đất ngấm nước kéo dài khiến khả năng chịu tải của các sườn dốc suy giảm, trong khi người dân chưa kịp khắc phục hết hậu quả từ những đợt thiên tai trước.
Từ đầu năm 2026, thiên tai đã khiến 52 người chết và mất tích, 80 người bị thương. Cùng thời gian, 173 căn nhà bị sập, đổ và hơn 23.200 căn khác hư hỏng trên cả nước.
Nguy cơ không chỉ nằm ở lượng mưa
Điểm đáng chú ý của đợt mưa là tốc độ chuyển đổi thời tiết. Chỉ một ngày trước khi mưa lớn xuất hiện, Hà Nội và nhiều tỉnh Bắc Bộ vẫn chịu nắng nóng, có nơi trên 37 độ C.
Sự chuyển đổi nhanh từ nắng nóng sang mưa lớn khiến thời gian chuẩn bị của người dân và chính quyền địa phương bị rút ngắn. Với những nơi có địa hình phức tạp, chỉ một trận mưa lớn trong thời gian ngắn cũng có thể làm phát sinh lũ quét hoặc sạt lở.
Dự báo viên Lê Thị Hồng Vân, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cho biết dải hội tụ nhiệt đới có trục đi qua Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ là nguyên nhân kích hoạt đợt mưa lớn lần này.
Mức mưa 450mm tương đương lượng nước gần nửa mét trên mỗi mét vuông nếu quy đổi trực quan. Khi lượng nước lớn tập trung trong vài ngày, những khu vực đã hư hỏng do thiên tai càng chịu thêm sức ép.
Công điện của Thủ tướng vì thế không chỉ yêu cầu theo dõi lượng mưa. Các địa phương phải rà soát khu vực nguy hiểm, chủ động sơ tán người dân và bố trí lực lượng trực 24/24 giờ.
Với hơn 23.200 căn nhà đã hư hỏng từ đầu năm, nhiều hộ dân vùng núi vẫn chưa thể hoàn toàn yên tâm khi một đợt mưa lớn khác đang đến.
Khi những sườn núi đã ngấm nước qua nhiều đợt mưa, mỗi giờ chủ động phòng ngừa đều có thể quyết định sự an toàn của người dân.
Đỗ Vân (tổng hợp)
