Ngày 22/7, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright và Bộ trưởng Năng lượng Ả Rập Xê Út Abdulaziz bin Salman ký hai thỏa thuận hạt nhân dân sự, gồm hợp tác vì mục đích hòa bình và các biện pháp bảo đảm song phương.
- Hơn nửa số công trình nước sạch miền núi Thanh Hóa đã hư hỏng, bỏ không
- Hai cha con đánh hàng xóm bằng sắt, nạn nhân chấn thương sọ não
- Thanh Hóa liên tiếp đuối nước, phát cảnh báo khẩn cấp
Nội dung chi tiết chưa được công bố. Bộ Năng lượng Mỹ gọi đây là nền tảng cho quan hệ đối tác trị giá hàng tỉ USD, kéo dài nhiều thập niên.
Báo The Wall Street Journal đưa tin một điều khoản có thể cho phép công ty Mỹ xây cơ sở làm giàu uranium trên đất Ả Rập Xê Út. Bộ Năng lượng Mỹ không nhắc đến điều này trong thông cáo, và từ chối bình luận thêm.
Thỏa thuận sẽ được trình lên Quốc hội Mỹ, Đảng Cộng hòa đang kiểm soát quốc hội, nên khả năng văn bản bị chặn không cao.
Bộ trưởng Wright nói tại lễ ký: “Các thỏa thuận này đáp ứng những tiêu chuẩn cao nhất về an toàn hạt nhân và ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân”. Ông không nói gì thêm về việc có cho phép làm giàu uranium hay không.
Thỏa thuận đến giữa lúc quân đội Mỹ đang tấn công Iran. Xung đột đó bắt đầu từ lo ngại về chương trình hạt nhân của Tehran, và vấn đề làm giàu uranium vẫn là điểm nghẽn trong đàm phán hòa bình đang đình trệ.
Theo CNN, làm giàu uranium và tái chế plutonium là hai con đường dẫn đến vật liệu chế tạo vũ khí hạt nhân. Hầu hết các nước có lò phản ứng dân sự mua nhiên liệu làm giàu sẵn từ Mỹ hoặc Nga, vận chuyển trong các lô hàng niêm phong dưới giám sát quốc tế, thay vì tự sản xuất.
Ả Rập Xê Út giờ có thể đi con đường khác. Nếu điều khoản của Wall Street Journal là thật, nước này sẽ tự làm giàu uranium ngay trên lãnh thổ mình — năng lực mà, về lý thuyết, có thể dẫn tới vũ khí hạt nhân sau này.
Câu hỏi còn bỏ ngỏ, Quốc hội Mỹ sẽ phải trả lời nó.
Vũ Quyến (tổng hợp).
