Người chuyển giới có được tham gia nghĩa vụ quân sự?

Luật sư khẳng định, người chuyển giới hoàn toàn có quyền đăng ký nghĩa vụ quân sự như công dân bình thường. Trường hợp chưa thay đổi hộ tịch, họ vẫn được xem là giới tính gốc và thực hiện quyền, nghĩa vụ tương ứng theo pháp luật Việt Nam.


Pháp luật Việt Nam không cấm người chuyển giới tham gia nghĩa vụ quân sự

Theo Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, mọi công dân nam từ đủ 17 tuổi và công dân nữ có ngành nghề phù hợp với yêu cầu quân đội đều thuộc đối tượng đăng ký. Những người bị truy cứu trách nhiệm hình sự, chấp hành án, bị giáo dục bắt buộc hoặc tước quyền phục vụ trong lực lượng vũ trang mới không được đăng ký.

Luật không có điều khoản nào loại trừ người chuyển giới. Điều đó đồng nghĩa, người chuyển giới — nếu có sức khỏe tốt, không thuộc nhóm bị cấm — hoàn toàn có quyền đăng ký nghĩa vụ quân sự như mọi công dân khác. Quyền này xuất phát từ nguyên tắc bình đẳng của Hiến pháp và các quy định về quyền nhân thân trong Bộ luật Dân sự.

Trường hợp chưa thay đổi hộ tịch, người chuyển giới vẫn được công nhận theo giới tính gốc

Theo Điều 37 Bộ luật Dân sự 2015, cá nhân được phép chuyển đổi giới tính và có quyền đăng ký thay đổi hộ tịch phù hợp với giới tính mới. Tuy nhiên, khi chưa hoàn tất thủ tục thay đổi hộ tịch, họ vẫn được pháp luật xác định giới tính theo giấy khai sinh ban đầu.

Vì vậy, nếu là người chuyển giới từ nam sang nữ nhưng chưa thay đổi giấy tờ, họ vẫn thuộc nhóm công dân nam, có nghĩa vụ đăng ký tham gia nghĩa vụ quân sự. Điều này giải thích vì sao trong một số trường hợp như tại xã Kiến Minh (Hải Phòng), cơ quan chức năng tạm thời đưa người chuyển giới vào danh sách dự bị để xin ý kiến chỉ đạo xử lý.


Người chuyển giới có quyền bình đẳng khi thực hiện nghĩa vụ công dân

Các chuyên gia pháp lý cho rằng, việc người chuyển giới đăng ký nghĩa vụ quân sự thể hiện quyền bình đẳng trước pháp luật. Tuy nhiên, thực tế còn nhiều lúng túng do Việt Nam chưa có hướng dẫn chi tiết về khám sức khỏe, phân loại và bố trí cho nhóm công dân đặc thù này.

Các cơ quan quản lý cần xây dựng quy trình rõ ràng, vừa đảm bảo tôn trọng bản dạng giới, vừa giữ nguyên nguyên tắc công bằng trong tuyển chọn. Luật sư cũng nhấn mạnh, việc công nhận quyền tham gia nghĩa vụ của người chuyển giới là bước tiến quan trọng trong hành trình bảo đảm quyền con người tại Việt Nam.

Theo: Dân trí