Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đề xuất xử phạt cá nhân, tổ chức lắp điện mặt trời mái nhà mà không đăng ký, gây tranh cãi về tính hợp lý và tác động đến người dân.
Đề xuất xử phạt của EVN
EVN đề xuất bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 58/2025/NĐ-CP đối với các trường hợp lắp hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ nhưng không thông báo hoặc đăng ký với Sở Công Thương, đơn vị điện lực, cơ quan quản lý xây dựng và phòng cháy chữa cháy. Mức phạt phụ thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm.
EVN cho rằng quy định này đảm bảo an toàn và tuân thủ pháp luật, nhưng ý kiến người dân lại cho thấy sự bất bình. Nhiều người, đặc biệt ở vùng sâu xa chưa có điện lưới, thắc mắc tại sao phải xin phép khi tự bỏ tiền lắp điện mặt trời mà không đấu nối lưới quốc gia.
Độc giả Phong Đặng mỉa mai: “Lẽ nào mặt trời cũng thuộc quyền quản lý của EVN?” Bạn đọc Khánh Mai cho rằng EVN cần sản xuất pin năng lượng mặt trời giá rẻ và hỗ trợ người dân, thay vì áp đặt quy định. Bạn đọc Khổng Tham nhấn mạnh nên khuyến khích điện mặt trời để giảm tải lưới điện, thay vì tạo rào cản thủ tục.
Phản ứng từ người dân và chuyên gia
Người dân ở vùng núi như Võ Phước Long bức xúc: “Tôi tự cung tự cấp điện mặt trời, không đấu nối lưới, sao phải đăng ký? Quy định này thật vô lý.” Bạn đọc Huy Nguyễn yêu cầu EVN giải thích rõ cơ sở kỹ thuật của việc đăng ký, cho rằng chỉ cần áp dụng khi bán điện dư vào lưới.
Ngược lại, bạn đọc Mạnh Hoàng lý giải đăng ký cần thiết để tránh rủi ro cho nhân viên sửa chữa điện khi có hệ thống điện mặt trời đấu nối không được kiểm soát, có thể gây nguy hiểm. Tuy nhiên, nhiều người phản bác rằng hệ thống tự cung tự cấp không ảnh hưởng đến lưới điện.
PGS.TS Nguyễn Minh Duệ, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, đặt câu hỏi: “Tại sao lại phạt? Phạt vì lý do gì? Liên quan gì đến EVN?” Ông nhấn mạnh điện mặt trời là nguồn năng lượng sạch, giá rẻ, giúp giảm tải lưới điện quốc gia. Dù có vấn đề kỹ thuật, việc khắc phục khả thi hơn là áp đặt xử phạt.
Thực tiễn và bài học quốc tế
Anh Tuan Bach, sống tại Australia, chia sẻ chính phủ nước này hỗ trợ 50% chi phí lắp điện mặt trời và mua điện dư với giá 5 cent/kWh, khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo. Trong khi đó, đề xuất của EVN bị cho là đi ngược xu hướng, làm nản lòng người dân đầu tư vào năng lượng sạch.
Nhiều ý kiến cho rằng EVN cần minh bạch lý do xử phạt, như ảnh hưởng cụ thể đến lưới điện hay cung cấp điện. Nếu không, quy định này có thể cản trở phát triển năng lượng tái tạo, trong bối cảnh Việt Nam đang đối mặt thiếu điện.
Theo: Dân Trí
