Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình khép lại cuộc gặp bằng những lời lẽ thân thiện, trong khi thỏa thuận thương mại giữa hai nước mới chỉ được nối dài thêm hai tháng.
- Thanh Hóa triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán thuốc An Cung giả quy mô lớn
- Xét kháng cáo xin hưởng án treo của Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến
- Hai nạn nhân vụ án mạng ở Củ Chi qua cơn nguy kịch
Hơn một giờ hội đàm kín tại Nhà Trắng chiều 24.9 theo giờ Washington D.C, tức đêm cùng ngày theo giờ Hà Nội, khép lại bằng lời ông Trump dành cho ông Tập: “Cuộc gặp tuyệt vời, cảm ơn ông”. Phía Trung Quốc cho biết hai nhà lãnh đạo đã “trao đổi chân thành, sâu sắc” và tìm được hiểu biết chung trên nhiều vấn đề.
Điểm cụ thể nhất được công bố trong ngày là việc Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent xác nhận hai bên thống nhất kéo dài thỏa thuận đình chiến thương mại Busan đến 10.1.2027, thay cho thời điểm hết hiệu lực 10.11 như dự kiến. Thỏa thuận này được hai nhà lãnh đạo thống nhất tại Hàn Quốc cuối năm ngoái, như một “lệnh ngừng bắn” tạm thời giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới; nhưng thời gian gia hạn lần này chỉ bằng hai tháng, trong khi giới quan sát trước đó kỳ vọng khoảng sáu tháng. Chuyến thăm của ông Tập kéo dài ba ngày và đánh dấu lần đầu nhà lãnh đạo Trung Quốc tới Washington sau hơn một thập niên.
Phía sau nghi thức ngoại giao ấy vẫn là những khoảng cách chưa dễ thu hẹp. Trước hội đàm, giới chuyên gia quốc tế đã cho rằng khác biệt về thuế quan, công nghệ và an ninh khu vực khó được giải quyết chỉ trong một cuộc gặp; đây cũng là lần thứ hai trong năm 2026 ông Trump và ông Tập ngồi lại trực tiếp, sau chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Mỹ hồi tháng 5.
Khi ấy, ông Tập nhắc đến “cạm bẫy Thucydides” và cảnh báo về nguy cơ đối đầu giữa một cường quốc đang lên với cường quốc đương nhiệm. Tại Washington, thông điệp ấy được nhắc lại theo cách mềm hơn khi ông Tập gọi quan hệ cạnh tranh giữa hai nước là “cuộc đua đuổi kịp nhau, không phải cuộc vật lộn thắng thua”, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của cạnh tranh “lành mạnh”.
Những hình ảnh từ chuyến thăm vì thế mang một sắc thái khác với các con số được công bố. Quốc yến, chuyến tham quan Cục Lưu trữ Quốc gia và những lời khen dành cho nhau tạo nên bầu không khí nồng ấm, nhưng khi được hỏi về kết quả đàm phán, ông Trump chỉ nói nông dân Mỹ “sẽ rất hài lòng”. Trên Truth Social, ông viết: “Nhiều điều đã và sẽ được hoàn thành”, song không kèm số liệu hay cam kết cụ thể.
Ông Jeff Moon, người sáng lập China Moon Strategies và từng là Trợ lý Đại diện Thương mại Mỹ phụ trách Trung Quốc, nhận định trên CNBC rằng người dân Trung Quốc “rất vui khi thấy Chủ tịch Tập được đón tiếp trọng thị tại Washington D.C”. Giáo sư Cui Shoujun thuộc Đại học Nhân dân Trung Quốc lại cho rằng nguyên tắc “cạnh tranh quyết liệt nhưng không xung đột quân sự” là “kết quả chính trị quan trọng nhất” của cuộc gặp, vì nó “tạo ra sự chắc chắn cho mối quan hệ song phương vốn nhiều biến động”.
Ngoài thương mại, hai nhà lãnh đạo trao đổi về trí tuệ nhân tạo, bán đảo Triều Tiên, Trung Đông và xung đột Ukraine nhưng chưa công bố đồng thuận cụ thể. Đài Loan vẫn là điểm khác biệt chưa được tháo gỡ; trong khi đó, ông Tập mời 100.000 sinh viên Mỹ sang Trung Quốc học tập trong 5 năm tới, còn ông Trump xác nhận hai chú gấu trúc từ Trung Quốc sẽ sớm chuyển tới Sở thú Atlanta, bang Georgia.
Những chi tiết ấy cho thấy cánh cửa đối thoại vẫn được giữ, nhưng các vấn đề lớn giữa hai nước chưa vì thế mà được giải quyết. Khi máy bay chở ông Tập rời Washington, mốc 10.1.2027 vẫn ở phía trước, cùng câu hỏi liệu khoảng thời gian hai tháng có đủ để những lời nói tại thượng đỉnh được chuyển thành những thỏa thuận cụ thể hơn.
Vũ Quyến (tổng hợp).
