Đức vừa mở đường để chủ xe điện có thể bán lượng điện dư từ pin trở lại lưới, biến phương tiện vốn chỉ tiêu thụ năng lượng thành nguồn cung điện linh hoạt, đồng thời tạo thêm cơ hội thu nhập cho hàng triệu hộ gia đình khi tham gia điều tiết hệ thống điện.
- Thịt ngoại giá rẻ tràn về, lợn hơi Việt rơi đáy năm
- Từ kèo vui trên TikTok đến khởi tố tội xâm phạm mồ mả
- Chiếc ví 14,68 triệu đồng bất ngờ được trả lại giữa phòng bệnh
Tại Đức, Cơ quan Mạng lưới Liên bang (BNetzA) đã thông qua khung MiSpeL, cho phép xe điện sạc hai chiều và đưa điện trở lại hệ thống. Quy định mới đồng thời mở cơ chế hạch toán riêng cho điện mặt trời, điện lưới và điện xả từ pin.
Hơn một thế kỷ, dòng điện chủ yếu đi theo một hướng từ nhà máy qua hệ thống truyền tải đến người dùng. Sự phát triển nhanh của điện mặt trời và điện gió đang làm cách vận hành này bộc lộ hạn chế, bởi sản lượng thay đổi theo thời tiết trong khi nhu cầu sử dụng thường tăng mạnh vào buổi tối.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo năng lượng tái tạo sẽ vượt than đá để trở thành nguồn điện lớn nhất thế giới trong giai đoạn 2025-2026. Nhu cầu điện toàn cầu cũng được dự báo tăng hơn 3% mỗi năm đến 2026, khiến khả năng điều tiết nguồn cung trở nên ngày càng quan trọng.
Công nghệ Vehicle-to-Grid (V2G) được phát triển nhằm giải quyết bài toán đó. Với bộ pin dung lượng lớn nhưng phần lớn thời gian chỉ nằm trong garage, ô tô điện có thể trở thành một nguồn phát điện phân tán và di động.
Tại Việt Nam, tình trạng dư thừa điện mặt trời cục bộ vào một số thời điểm phải cắt giảm cũng cho thấy việc cân bằng cung cầu không chỉ là vấn đề của châu Âu.
Khi bộ pin ô tô trở thành nguồn điện
Khung MiSpeL do BNetzA thông qua mang tên đầy đủ là Tích hợp thị trường lưu trữ và điểm sạc. Hệ thống công tơ thông minh sẽ ghi nhận dòng điện theo chu kỳ 15 phút, qua đó tách riêng lượng điện đến từ mặt trời, điện lưới và phần điện được xả từ pin xe.
Cách làm này giúp các hộ dân vừa duy trì trợ cấp dành cho năng lượng sạch, vừa có thể hưởng mức phí ưu đãi khi tham gia điều tiết lưới. “Quy định sẽ cho phép hàng triệu hộ gia đình chủ động tham gia và định hình quá trình chuyển đổi năng lượng”, ông Klaus Müller, Chủ tịch BNetzA, khẳng định.
Tuy nhiên, công nghệ sạc hai chiều đã xuất hiện nhiều năm nhưng chưa được triển khai rộng rãi. Một nguyên nhân là các quy định về thuế và phí truyền tải từng khiến việc bán điện ngược không đủ hấp dẫn về mặt tài chính đối với chủ xe.
MiSpeL xử lý điểm nghẽn bằng việc số hóa và phân tách các dòng điện, nhưng liên minh các hãng xe cùng doanh nghiệp điện lực Đức cho rằng thủ tục hành chính và yêu cầu kỹ thuật vẫn phức tạp. Theo nhóm này, những điều kiện hiện nay chưa tạo đủ động lực để mô hình trở thành một hoạt động thương mại phổ biến.
Bản thân bộ pin, vốn là bộ phận đắt giá nhất của ô tô điện, cũng đặt ra một bài toán khác. Chủ xe lo việc sạc và xả thường xuyên có thể làm pin suy giảm nhanh hơn, trong khi khoản thu từ bán điện chưa chắc đủ bù chi phí hao mòn.
Việc kết nối hàng triệu thiết bị độc lập thành một hệ thống chung còn đòi hỏi hạ tầng công tơ và an ninh mạng phức tạp hơn so với hình thức sạc thông thường. Vì thế, để chiếc xe thực sự trở thành tài sản tạo dòng tiền, công nghệ vẫn phải giải quyết đồng thời bài toán lợi ích, độ bền pin và hạ tầng.
Khi ô tô điện không chỉ tiêu thụ điện mà còn có thể chia sẻ điện cho lưới, chiếc xe đang đỗ có thêm một vai trò mới. Giá trị ấy sẽ rõ hơn khi những rào cản kỹ thuật và kinh tế từng bước được tháo gỡ.
Lê Toan (tổng hợp)
