Iran, quốc gia đang chịu phong tỏa hải quân Mỹ, chứng kiến xuất khẩu dầu thô trong tháng 8 giảm còn khoảng 287.000 thùng/ngày, trong khi hơn 40 triệu thùng dầu bị mắc kẹt ngoài khơi.
- Bộ Y tế yêu cầu làm rõ ca tử vong tại cơ sở làm đẹp
- Bão số 4 đổi hướng liên tục, nguy cơ mưa lũ kéo dài
- Bác sĩ tình cờ cứu người đàn ông ngừng tim giữa phố
Theo dữ liệu tàu chở dầu do Kpler cung cấp cho Iran International và được Fox News dẫn lại ngày 21/8 (giờ Mỹ), lượng dầu Trung Quốc nhận từ Iran trong tháng này chỉ còn khoảng 523.000-534.000 thùng/ngày, thấp hơn nhiều so với hơn 1,7 triệu thùng/ngày hồi đầu cuộc chiến. Tình trạng này diễn ra sau khi Mỹ tái áp đặt phong tỏa từ giữa tháng 7, khiến cảng xuất khẩu dầu chính Kharg gần như tê liệt từ cuối tháng 7.
Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran Abdolnaser Hemmati thừa nhận trên truyền hình nhà nước tối 19/8 rằng xuất khẩu dầu nước này “đã hoàn toàn ngừng trệ”. Trong khi đó, hơn 40 triệu thùng dầu Iran đang nằm trên các tàu tại Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman, làm dòng tiền từ mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Tehran tiếp tục bị đình trệ.
Phong tỏa siết dòng dầu, Tehran vẫn chưa nhượng bộ
Đây là lần thứ hai trong năm 2026 Washington áp dụng biện pháp phong tỏa tương tự đối với xuất khẩu dầu Iran. Hồi giữa tháng 4, biện pháp này từng khiến lượng dầu xuất khẩu giảm mạnh, trước khi được dỡ bỏ giữa tháng 6 sau khi hai nước ký biên bản ghi nhớ (MoU) tạm ngừng hoạt động quân sự.
Theo Kpler, thời hạn 60 ngày của MoU kết thúc ngày 17/8 nhưng không được gia hạn, trong khi các cuộc đàm phán cũng không được nối lại. Mỹ sau đó tái áp đặt phong tỏa, khiến lượng dầu rời Vùng Vịnh xuống thấp hơn cả giai đoạn trước đó của cuộc chiến.
Dầu mỏ là nguồn thu quan trọng của kinh tế Iran. Dữ liệu Ngân hàng Trung ương Iran được Middle East Forum dẫn lại cho thấy doanh thu dầu mỏ chiếm khoảng 65% tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này.
Áp lực kinh tế xuất hiện trong lúc cuộc chiến giữa Iran với Mỹ và Israel đã kéo dài gần sáu tháng, đồng thời sản lượng dầu thô của Tehran cũng giảm so với trước khi xung đột bắt đầu vào cuối tháng 2.
Tuy nhiên, việc dòng dầu bị siết chặt chưa khiến Iran phải thay đổi lập trường. Ông Richard Bronze, Trưởng bộ phận địa chính trị tại hãng tư vấn năng lượng Energy Aspects, nhận định trên Jerusalem Post, dẫn từ Financial Times, rằng Iran sẵn sàng chịu đau đớn kinh tế lớn để giữ lợi thế kiểm soát eo biển Hormuz.
Khoảng 40 triệu thùng dầu mắc kẹt ngoài khơi cho thấy quy mô của sự đình trệ. Theo bà Muyu Xu, chuyên gia phân tích dầu thô cấp cao tại Kpler, các bên mua có thể đối mặt tình trạng gần như không có nguồn cung dầu Iran mới cho những lô hàng giao từ cuối tháng 9.
Trong lúc nguồn thu từ dầu bị thu hẹp, ngày 19/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ phát động “chiến dịch kinh tế khắc nghiệt nhất từng thực hiện nhằm vào một quốc gia”, đồng thời đe dọa trừng phạt những nước hỗ trợ Iran né tránh cấm vận. Động thái này tiếp tục tạo thêm sức ép đối với Tehran trong bối cảnh chiến sự chưa có dấu hiệu tháo gỡ và cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ đang đến gần.
Khi hàng chục triệu thùng dầu vẫn nằm ngoài khơi và nguồn thu xuất khẩu ngày càng bị bóp nghẹt, cuộc đối đầu giữa sức ép kinh tế của Washington và khả năng chịu đựng của Tehran vẫn chưa đi đến hồi kết.
Minh Tâm (tổng hợp)
