Mỹ vừa phê duyệt ngân sách 8,6 tỷ USD để đóng 11 tàu phá băng mới, nhằm đảm bảo lợi ích kinh tế và an ninh quốc gia tại khu vực Bắc Cực đang nóng dần.
- Tướng Iran thiệt mạng khi ngăn đặc nhiệm Mỹ giải cứu phi công
- Iran bác đề xuất của Mỹ và thời hạn chót từ ông Trump
- Eo biển Hormuz căng thẳng trước thời hạn tối hậu thư của Mỹ
Năng lực đội tàu phá băng Mỹ đang xuống cấp nghiêm trọng
Biến đổi khí hậu đang khiến băng tại Vòng Bắc Cực tan nhanh, biến nơi đây thành điểm nóng chiến lược mới của thế giới với nhiều cơ hội và thách thức đan xen. Mỹ xác định việc duy trì năng lực hoạt động tại khu vực này là ưu tiên hàng đầu, tuy nhiên đội tàu phá băng hiện tại đang bộc lộ nhiều hạn chế về cả số lượng lẫn chất lượng. Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Mỹ thừa nhận rằng họ đang tụt lại phía sau so với các đối thủ trong cuộc đua giành ảnh hưởng tại vùng cực.
Hiện nay, Mỹ chỉ có 3 tàu phá băng vùng cực, trong đó chiếc Polar Star đã hoạt động quá tuổi thọ thiết kế gần 20 năm, tiềm ẩn nhiều rủi ro khi vận hành. Tàu phá băng lớn nhất của Mỹ là Healy cũng liên tục gặp sự cố về hệ thống điện, làm giảm đáng kể khả năng sẵn sàng tác chiến trong các nhiệm vụ quan trọng. Dù tàu Storis vừa được đưa vào biên chế năm 2025 nhưng đây mới chỉ là con tàu đầu tiên được bổ sung sau hơn hai thập kỷ, không đủ để lấp đầy khoảng trống năng lực hiện nay.
So với các nước khác, hạm đội của Mỹ tỏ ra yếu thế hơn hẳn khi Nga đã sở hữu hơn 40 tàu phá băng, bao gồm nhiều tàu hạt nhân hiện đại có thể hoạt động liên tục. Trung Quốc cũng đang gia tăng hiện diện với ít nhất 4 tàu và nhiều kế hoạch đóng mới trong tương lai gần nhằm khẳng định tham vọng tại Bắc Cực. Ngoài ra, hơn một nửa số tàu phá băng nội địa của Mỹ đã được sử dụng từ những năm 1960, dẫn đến tình trạng xuống cấp nghiêm trọng và không đủ khả năng hoạt động trong điều kiện khắc nghiệt.
Chiến lược đầu tư và tiềm năng tài nguyên tại Bắc Cực
Để giải quyết bài toán này, Mỹ đã triển khai chương trình đóng mới 11 tàu phá băng vùng cực với tổng ngân sách 8,6 tỷ USD đã được Quốc hội thông qua. Chương trình có sự phối hợp giữa các nhà thầu trong nước và quốc tế, nhằm tận dụng công nghệ tiên tiến từ Phần Lan và năng lực sản xuất tại các bang như Louisiana và Texas. Đây được xem là nỗ lực nhằm khôi phục lại ngành đóng tàu chuyên dụng của Mỹ sau nửa thế kỷ không chế tạo các dòng tàu phá băng hạng nặng.
Tầm quan trọng của dự án này càng được khẳng định khi diện tích băng Bắc Cực giảm trung bình 98.400 km2 mỗi năm, tạo điều kiện cho tàu thuyền di chuyển thuận lợi hơn. Thống kê cho thấy số lượng tàu hoạt động tại khu vực này đã tăng 40% chỉ trong vòng hơn một thập kỷ, với tổng quãng đường di chuyển tăng vọt gần 95%. Các tuyến hàng hải như Tuyến Tây Bắc và Tuyến Đông Bắc đang trở thành những hành lang chiến lược giúp rút ngắn đáng kể quãng đường vận chuyển giữa các châu lục.
Không chỉ có giá trị về giao thông, Bắc Cực còn là một kho báu tài nguyên khổng lồ với ước tính chứa khoảng 30% lượng khí đốt và 13% trữ lượng dầu mỏ chưa được phát hiện. Giá trị nguồn khoáng sản tại đây có thể lên tới 1.000 tỷ USD, bao gồm nhiều loại tài nguyên quý hiếm cần thiết cho nền kinh tế toàn cầu. Chính vì vậy, việc đầu tư mạnh mẽ vào đội tàu phá băng mới là bước đi cần thiết để Mỹ bảo vệ quyền lợi kinh tế và duy trì sức cạnh tranh địa chính trị trong một khu vực đang thay đổi nhanh chóng.
Theo: Báo Dân trí
