Bức tranh thế giới cuối tháng 10/2025 phản ánh những chuyển động đầy mâu thuẫn – kinh tế Trung Quốc chững lại, châu Âu rạn nứt trong hợp tác quốc phòng, Nga siết kiểm soát thông tin, Pháp hoang mang vì thực phẩm, và Moscow lại phô diễn sức mạnh tên lửa hạt nhân.
- Chiến dịch Kiềm tỏa và cuộc chiến không hồi kết tại Rio de Janeiro
- Ukraine tuyên bố ám sát hai trung tá Nga bằng bom gài trên ôtô
- Giá vàng thế giới lấy lại mốc 4.000 USD
Kinh tế Trung Quốc trì trệ, tâm lý bi quan lan rộng
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) quý III/2025 của Trung Quốc đạt mức tăng 4,8%, nhờ xuất khẩu và đầu tư hạ tầng. Tuy nhiên, đằng sau con số này là bức tranh ảm đạm. Chi tiêu trong kỳ nghỉ Quốc khánh kéo dài 8 ngày giảm so với năm trước, cho thấy niềm tin tiêu dùng suy yếu.
Báo Le Monde nhận định, nền kinh tế Trung Quốc đang trong “nỗi ngờ vực sâu sắc”. Sự phục hồi được kỳ vọng sau đại dịch vẫn chưa thành hiện thực. Trong khi đó, chính quyền Bắc Kinh tiếp tục siết chặt kiểm duyệt trong lĩnh vực kinh tế, khiến nhiều trí thức phải công khai thừa nhận tình trạng đình trệ.
Chiến dịch chống tham nhũng và thâu tóm quyền lực của Tập Cận Bình khiến xã hội dân sự mất lòng tin. Chính sách cấm dạy thêm tại gia nhằm giảm bất bình đẳng giáo dục lại gây phản tác dụng – hàng nghìn gia sư mất việc và phụ huynh bức xúc.
Bong bóng bất động sản chưa được giải quyết, thị trường vẫn dậm chân với hàng loạt công trình dang dở. Nỗi lo thất nghiệp, đặc biệt trong giới trẻ, khiến nhiều gia đình thắt chặt chi tiêu. Một đất nước từng tràn đầy niềm tin vào tương lai giờ đang đối diện tâm lý bi quan lan rộng.
Dự án SCAF Pháp–Đức: hợp tác chiến lược hay cuộc chiến bản ngã?
Dự án Hệ thống Không Chiến Tương Lai (SCAF) từng được ca ngợi là biểu tượng hợp tác quốc phòng Pháp–Đức, nay đang đối mặt khủng hoảng. Le Monde mô tả đây là “cuộc chiến của những cái tôi” giữa hai tập đoàn Dassault Aviation (Pháp) và Airbus (Đức).
SCAF được khởi động năm 2017 với ngân sách ban đầu gần 3 tỷ euro, huy động gần 2.000 kỹ sư và kỳ vọng trở thành nền tảng cho phòng thủ châu Âu. Tuy nhiên, sau tám năm, dự án rơi vào bế tắc vì bất đồng kỹ thuật và chính trị.
Pháp muốn máy bay có thể cất hạ cánh trên tàu sân bay, trong khi Đức lại ưu tiên thiết kế nặng hơn, mang được nhiều vũ khí hơn. Sự khác biệt này khiến dự án buộc phải phát triển hai phiên bản, đội chi phí lên tới 100 tỷ euro.
Ngoài ra, các vấn đề chia sẻ chi phí và bảo mật công nghệ làm sâu sắc thêm rạn nứt giữa Paris và Berlin. Tổng thống Macron đã kêu gọi “duy trì tiến trình vì lợi ích chung”, song SCAF giờ không còn là biểu tượng của sự đoàn kết mà là phép thử cho tham vọng phòng thủ tự chủ của châu Âu.
Nga cắt internet chống drone: an ninh hay kiểm soát xã hội?
Theo La Croix, chính quyền Nga đang triển khai chiến dịch cắt mạng di động và thẻ SIM trên diện rộng để ngăn chặn nguy cơ drone Ukraina tấn công. Chỉ trong ngày 27/10, 61 trong số 85 vùng của Liên bang Nga ghi nhận mất kết nối internet di động.
Chuyên gia Kevin Limonier cho rằng, việc cắt mạng theo khu vực giúp hạn chế drone định vị mục tiêu, nhưng cũng làm tê liệt hoạt động thường ngày của người dân. Trên Telegram, người Nga lan truyền hướng dẫn “sống mà không có Internet”, như một hình thức thích nghi với sự gián đoạn kéo dài.
Từ tháng 9, Nga siết chặt quy định với SIM nước ngoài, buộc du khách cung cấp dữ liệu sinh trắc và chỉ dùng mạng nội địa. Đây được xem là công cụ kiểm soát công dân hiệu quả hơn cả, khi người dùng buộc phải truy cập vào hệ thống dễ giám sát.
Dù vậy, hiệu quả quân sự của biện pháp này chưa rõ ràng. Trong đêm 26–27/10, Nga ghi nhận 193 drone Ukraina bị vô hiệu hóa, nhưng 40 chiếc vẫn bay tới tận vùng Matxcơva. Điều đó cho thấy chiến lược “cắt mạng” có thể mang tính biểu tượng hơn là thực tiễn.
Khủng hoảng niềm tin về thực phẩm tại Pháp
Trong khi châu Âu bận đối phó xung đột và khủng hoảng, người Pháp lại trăn trở với câu hỏi: “Chúng ta còn có thể ăn gì?” – La Croix mở đầu hồ sơ đặc biệt về thực phẩm.
Từ cá nhiễm thủy ngân, rau quả chứa thuốc trừ sâu, đến tranh luận về sữa, bơ hay dầu ô liu – các cảnh báo về thực phẩm đang khiến công chúng rối loạn. Một nửa người Pháp được khảo sát cho biết họ “không còn biết tin vào đâu”.
Dù thông tin dinh dưỡng ngày càng phong phú, nhưng sự mâu thuẫn giữa các nguồn dữ liệu khiến hơn 80% người dân hiểu sai về thực phẩm. Chuyên gia Mathilde Touvier khuyên người tiêu dùng nên đánh giá thực phẩm theo ba tiêu chí: giá trị dinh dưỡng, mức độ chế biến và tác động môi trường.
La Croix nhận định, giữa thời đại “quá tải thông tin”, niềm tin với thực phẩm đã trở thành một thách thức xã hội thực sự của nước Pháp.
Siêu tên lửa Bourevestnik – đòn tâm lý của Putin?
Le Figaro cho biết, tổng thống Nga Vladimir Putin gần đây khoe “siêu tên lửa Bourevestnik”, được mô tả là vũ khí hành trình liên lục địa đầu tiên có động cơ hạt nhân, cho phép bay hàng nghìn km và né mọi hệ thống phòng thủ.
Các chuyên gia Nga cho rằng Bourevestnik có thể “phá hủy một thành phố cỡ trung bình”, nhưng phương Tây hoài nghi. Họ cho rằng đây là chiêu tâm lý nhằm phô trương sức mạnh trong bối cảnh căng thẳng với Mỹ và Ukraine gia tăng.
Dù tuyên bố mạnh mẽ, tên lửa này vẫn chưa được triển khai thực tế. Học thuyết sử dụng và hạ tầng kỹ thuật của Nga chưa sẵn sàng. Theo giới phân tích, động thái của Putin chủ yếu nhắm tới việc củng cố vị thế chính trị trong nước và tạo áp lực đối ngoại.
Theo: RFI
