Thế lưỡng nan của Mỹ tại vùng Vịnh

Hội nghị thượng đỉnh Ả Rập – Hồi giáo ở Qatar gửi đi thông điệp cứng rắn chống Israel, đặt Tổng thống Mỹ Donald Trump trước thế khó: bảo vệ đồng minh vùng Vịnh hay tiếp tục ưu tiên Israel.

Thông điệp từ Doha: Đoàn kết chống Israel

Ngày 15-9, hội nghị khẩn của các nước Ả Rập và Hồi giáo tại Qatar đã thông qua dự thảo nghị quyết cảnh báo hành động quân sự của Israel đe dọa nỗ lực hòa bình và ổn định khu vực.

Thủ tướng Qatar Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani nhấn mạnh cần có biện pháp tập thể để đáp trả. Ông cho rằng Israel liên tục phá vỡ đàm phán Gaza và cảnh báo: nếu không phản ứng mạnh mẽ, nhiều thủ đô vùng Vịnh có thể trở thành mục tiêu tiếp theo.

Điều đáng chú ý, ngay cả UAE – quốc gia từng ký Hiệp định Abraham bình thường hóa với Israel – cũng lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ. Đây được coi là tín hiệu cho thấy sự đồng thuận ngày càng cao trong khu vực về việc phản đối Tel Aviv.

Khó xử cho Washington

Mỹ vốn coi Qatar là đồng minh quan trọng, nơi đặt căn cứ quân sự lớn nhất tại Al Udeid. Tổng thống Donald Trump nhiều lần trấn an Doha rằng Washington luôn bảo vệ an ninh cho quốc gia này. Tuy nhiên, khi Israel tấn công Qatar, Nhà Trắng chỉ mô tả đó là hành động “đơn phương” và khẳng định sẽ không tái diễn.

Điều này khiến các quốc gia vùng Vịnh nghi ngờ về độ tin cậy của Mỹ. Giới phân tích cho rằng thông điệp thực sự của hội nghị lần này là: Washington phải đảm bảo an ninh cho vùng Vịnh, không thể tiếp tục đặt Israel lên trên lợi ích của các đồng minh khác.

Những lựa chọn khó khăn

Các kịch bản ngoại giao được đưa ra bao gồm:

  • Hạ cấp quan hệ với Israel: UAE có thể giảm hợp tác trong Hiệp định Abraham.
  • Siết chặt pháp lý: Qatar và các nước vùng Vịnh có thể đẩy mạnh kiện tụng Israel tại tòa án quốc tế.
  • Xem xét vai trò trung gian: Qatar cân nhắc rút khỏi vai trò hòa giải giữa Mỹ và một số đối thủ.

Về an ninh, các nước vùng Vịnh có thể mở rộng “Lực lượng Lá chắn bán đảo” – hiệp ước quân sự từ thập niên 1980 – nhằm tự chủ phòng thủ thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào Mỹ.

Đòn bẩy kinh tế của vùng Vịnh

Bên cạnh vũ khí và an ninh, kinh tế cũng là công cụ gây sức ép. Với hàng ngàn tỉ USD doanh thu dầu khí được đầu tư toàn cầu, các quốc gia vùng Vịnh có thể tái điều hướng dòng vốn này, hoặc áp đặt hạn chế thương mại với Israel.

“Những khoản đầu tư khổng lồ vào Mỹ chỉ có ý nghĩa khi vùng Vịnh được đảm bảo an toàn. Nếu sự an toàn ấy bị đe dọa, tiền sẽ được rót sang nơi khác” – chuyên gia Al-Saif nhận định.

Theo: Tuổi Trẻ