CEUTA (Tây Ban Nha) – Hàng chục nghìn người di cư từ Morocco đã tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha sau khi một phán quyết của tòa án bị lan truyền sai lệch trên mạng xã hội, kéo theo khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng.
- Xét xử băng nhóm lừa đảo trúng thưởng chiếm đoạt hơn một tỷ
- Nợ 350 triệu đồng dẫn đến án 15 năm tù vì tội giết người
- TP HCM đề xuất hỗ trợ học bơi cho học sinh với mức tối đa 700.000 đồng
Rạng sáng 30/7 theo giờ Tây Ban Nha, dòng người bắt đầu vượt qua bãi biển Tarajal và hàng rào biên giới để vào Ceuta. Chỉ trong hai ngày, khoảng 50.000-60.000 người, chủ yếu là thanh niên Morocco, vượt biên, trong bối cảnh ít nhất 67 người thiệt mạng và chính quyền địa phương phải ban bố tình trạng khẩn cấp về nhân đạo và xã hội.
Nguyên nhân của làn sóng vượt biên không xuất phát từ việc Tây Ban Nha nới lỏng chính sách nhập cư, mà từ cách một phán quyết của Tòa án Tối cao bị hiểu sai. Ngày 29/6, tòa yêu cầu nhà chức trách không được “trả về tức thời” những người di cư bị bắt trên biển tại Ceuta và Melilla nếu chưa thực hiện đầy đủ thủ tục pháp lý.
Phán quyết này không đồng nghĩa với việc hợp pháp hóa nhập cư trái phép hay bảo đảm người vượt biên được ở lại. Tuy nhiên, theo đài RTVE, thông tin bị bóp méo trên mạng xã hội tại Morocco đã khiến nhiều người tin rằng chỉ cần đặt chân tới Ceuta sẽ không bị trục xuất.
Tin giả làm bùng phát làn sóng vượt biên
Bộ Nội vụ Tây Ban Nha nhận định các mạng lưới buôn người đã lợi dụng thông tin sai lệch để lôi kéo người dân, chủ yếu là thanh niên không có giấy tờ hợp lệ, tìm cách vượt biên. Diễn biến này cũng diễn ra trong thời điểm nhạy cảm khi chương trình hợp pháp hóa cư trú do Thủ tướng Pedro Sánchez công bố đầu năm thu hút hơn một triệu hồ sơ, cao hơn nhiều so với dự kiến khoảng 500.000 trường hợp.
Trong khi số người nhập cư trái phép trên toàn Tây Ban Nha giảm từ 17.990 xuống còn 12.138 trường hợp trong nửa đầu năm nay so với cùng kỳ năm 2025, lượng người vượt biên đường bộ vào Ceuta lại tăng 164%, từ 978 lên 2.582 trường hợp. Chủ tịch chính quyền tự trị Ceuta Juan Jesús Vivas cho rằng quy mô đợt vượt biên tương đương khoảng 2% dân số thành phố và gọi đây là “một tình huống khẩn cấp nhân đạo và xã hội tuyệt đối”.
Sự việc nhanh chóng tạo ra phản ứng mạnh trên chính trường quốc tế. Tổng thống Mỹ Donald Trump gọi đây là “một cuộc xâm lược”, trong khi lãnh đạo đảng Vox Santiago Abascal và lãnh đạo đảng Nhân dân (PP) Alberto Núñez Feijóo đồng loạt chỉ trích chính sách nhập cư của Thủ tướng Pedro Sánchez.
Italy tuyên bố tạm ngừng áp dụng chế độ đi lại tự do Schengen với Tây Ban Nha trên các tuyến hàng không và đường biển, còn Pháp yêu cầu tăng cường kiểm soát biên giới. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tuyên bố “những hình ảnh từ Ceuta là không thể chấp nhận”, đồng thời kêu gọi triệt phá các mạng lưới buôn người và đẩy nhanh việc trục xuất theo đúng quy định.
Đến ngày 01/8, giới chức Tây Ban Nha cho biết hơn 48.300 người đã tự nguyện quay trở lại Morocco, trong khi gần như toàn bộ số người vượt biên đã rời Ceuta do thiếu lương thực và các biện pháp kiểm soát an ninh nghiêm ngặt. Để hạn chế nguy cơ tái diễn, lực lượng Vệ binh Dân sự Tây Ban Nha đã lắp đặt rào chắn nổi dài 500m ngoài khơi khu vực Tarajal, nơi ghi nhận lượng người vượt biên lớn nhất trong đợt khủng hoảng.
Lê Toan (tổng hợp)
