Donald Trump nói Mỹ sẽ tuyên bố eo biển Hormuz là lãnh thổ của mình sau khi đánh bại Iran, trong lúc Tehran tiếp tục phản đối việc kiểm soát tuyến hàng hải này.
- Trùm bán dữ liệu BHXH cho dân đòi nợ lĩnh 7 năm tù
- Hai anh em ở TPHCM mất liên lạc cùng ngày, gia đình tìm kiếm
- Trường học phải công khai bữa ăn học sinh mỗi ngày
Ngày 14/8, ông Trump phát biểu tại một học viện cảnh sát ở bang New York trong một cuộc vận động tranh cử giữa nhiệm kỳ. Ông nói Washington “không tìm cách loại bỏ” Iran và cảnh báo sẽ đáp trả “gấp 100 lần” nếu Tehran tấn công.
Trước đám đông ủng hộ, ông Trump nói: “Sau khi chúng ta hoàn tất đánh bại Iran, thì sớm thôi, tôi sẽ tuyên bố eo biển Hormuz là một lãnh thổ của Mỹ. Đó là sự thật”. Ông nói câu này với một nụ cười nhẹ và cho biết Mỹ sẽ đưa ra các biện pháp trừng phạt kinh tế “chưa từng thấy” đối với Iran trong tuần tới.
Cuộc chiến Mỹ – Israel với Iran bắt đầu từ 28/2 và chưa có hồi kết rõ ràng. Dù vậy, ông Trump đã nhiều lần tuyên bố chiến thắng.
Một tuyến biển, hai cách nhìn
Hormuz vẫn là tuyến hàng hải quan trọng, nơi khoảng 1/5 lượng dầu tiêu thụ toàn cầu được vận chuyển qua. Từ khi giao tranh nổ ra, Iran kiểm soát phần lớn hoạt động tại đây, còn Mỹ tiến hành phong tỏa hải quân nhằm vào các cảng Iran và nói chiến dịch có thể kéo dài “vô thời hạn”.
Ngày 13/8, Phó Tổng thống JD Vance nói giữ giá dầu khí thấp cho người dân Mỹ là “mục tiêu số một” của chính quyền. Ông đặt mục tiêu này cao hơn việc ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Trong lúc đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói đàm phán với Oman về việc đồng quản lý tuyến hàng hải mới qua Hormuz “đang ở giai đoạn cuối cùng”. Ông nhấn mạnh cuộc đàm phán này tách biệt với tiến trình ngừng bắn Mỹ – Iran.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết Tehran và Oman đã thống nhất tọa độ cho tuyến đường mới. Việc mở lại toàn bộ Hormuz còn phụ thuộc vào việc Mỹ thực hiện các cam kết trong biên bản ghi nhớ ký hồi tháng 6.
Iran không chấp nhận cách gọi của ông Trump. Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi viết: “Eo biển Hormuz không thể bị kiểm soát bằng một dòng trạng thái trên mạng xã hội, bằng tàu sân bay, bằng một mệnh lệnh hay bằng một bài phát biểu vận động bầu cử… Eo biển này từng thuộc về Iran, đang thuộc về Iran, và sẽ mãi mãi thuộc về Iran”.
Ở Mỹ, khảo sát của Đại học Quinnipiac cuối tháng 7 cho thấy 60% cử tri phản đối hành động quân sự chống Iran. Một số báo cáo truyền thông cũng cho rằng Washington bị hạn chế khả năng leo thang tiếp do kho đạn dược đã bị bào mòn sau nhiều tháng giao tranh.
Một câu nói được đưa ra trên sân khấu vận động tranh cử. Một tuyến biển vẫn nằm trong tâm điểm của cuộc chiến.
Vũ Quyến (tổng hợp).
