Trung Quốc tăng mạnh nhập rau quả Việt nhờ giá cạnh tranh và vị trí thuận lợi

Giá sầu riêng, chuối Việt thấp hơn 15–30% so với Thái Lan và Philippines giúp kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc lập kỷ lục mới.

Việt Nam thu hẹp khoảng cách với Thái Lan

Theo Cục Hải quan Trung Quốc, 9 tháng đầu năm 2025, nước này chi gần 20,3 tỷ USD nhập rau quả từ 5 thị trường, tăng 6,2% so với cùng kỳ. Thái Lan vẫn dẫn đầu với 6,7 tỷ USD, tăng hơn 10% và chiếm 33% tổng nhập khẩu.

Tuy nhiên, Việt Nam đang rút ngắn nhanh khoảng cách khi đạt 4,06 tỷ USD, tăng gần 19% – mức cao nhất cùng giai đoạn từ trước đến nay. Thị trường rau quả Việt tại Trung Quốc cũng tăng từ 17,9% lên 20%, tương đương hơn 1/5 tổng kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này.

Một số thị trường khác như Australia và New Zealand cũng tăng trưởng xuất khẩu lần lượt 38,5% và 5,2%, trong khi Chile giảm 7,8%, còn hơn 3 tỷ USD.

Sầu riêng và chuối Việt giữ vai trò chủ lực

Trong 9 tháng, sầu riêng tiếp tục là mặt hàng chủ lực của Việt Nam tại thị trường tỷ dân, đạt 2,3 tỷ USD. Mỗi tấn sầu riêng xuất khẩu của Việt Nam đạt bình quân 3.696 USD, thấp hơn 14–15% so với Thái Lan, giúp sản phẩm cạnh tranh nhờ giá và thời gian vận chuyển ngắn. Hiện Việt Nam là quốc gia xuất khẩu sầu riêng lớn thứ hai thế giới sang Trung Quốc.

Chuối cũng ghi nhận mức tăng ấn tượng, với hơn 567.000 tấn, trị giá 232 triệu USD, tăng 16% so với cùng kỳ. Giá xuất khẩu trung bình đạt 409 USD mỗi tấn, thấp hơn nhiều so với Philippines (589 USD) hay Ecuador (757 USD). Mức giá này giúp chuối Việt hấp dẫn hơn tại các tỉnh biên giới như Quảng Tây, Quảng Đông – nơi ưa chuộng hàng tươi, giá phải chăng và dễ kiểm soát chất lượng.

Lợi thế vị trí và chính sách thúc đẩy xuất khẩu

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết Việt Nam có lợi thế lớn khi giáp Trung Quốc hơn 1.450 km biên giới bộ và thủy, cho phép hàng hóa vận chuyển nhanh, giảm chi phí logistics so với Thái Lan hay Philippines. Một doanh nghiệp tại Cần Thơ tiết lộ chi phí vận chuyển sầu riêng từ Tây Nguyên sang Quảng Tây chỉ bằng một nửa so với từ Thái Lan.

Bên cạnh đó, vùng nguyên liệu lớn, chi phí sản xuất thấp và việc hai nước cùng tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do như ASEAN – Trung Quốc, RCEP, cùng các nghị định thư về kiểm dịch, giúp hoạt động xuất khẩu thuận lợi hơn.

Trước yêu cầu kỹ thuật khắt khe của Trung Quốc, nhiều doanh nghiệp Việt đã đầu tư vùng trồng, kho lạnh, dây chuyền đóng gói và xây dựng thương hiệu riêng. Bộ Nông nghiệp cũng thiết lập quy trình kiểm soát riêng cho sầu riêng – được xem là tiền lệ mở đường cho các mặt hàng nông sản khác.

Dù sầu riêng mang lại giá trị cao, các chuyên gia cảnh báo Việt Nam không nên phụ thuộc vào một mặt hàng chiếm hơn nửa giá trị xuất khẩu rau quả. Để duy trì đà tăng trưởng và vị thế tại thị trường tỷ dân, ngành nông sản cần mở rộng danh mục xuất khẩu, nâng cấp chuỗi lạnh, kiểm soát tiêu chuẩn kiểm dịch và đảm bảo chất lượng bảo quản ổn định.

Theo: VnExpress