Vì sao Bỉ phản đối dùng tài sản Nga bị đóng băng cho Ukraine?

Bỉ đang phản đối mạnh mẽ kế hoạch EU sử dụng tài sản Nga bị phong tỏa để làm nguồn bảo đảm cho khoản vay hỗ trợ Ukraine. Lý do chính nằm ở những rủi ro pháp lý, tài chính và nguy cơ Bỉ phải “gánh hậu quả” một mình.

EU thúc đẩy kế hoạch vay “bồi thường”, Bỉ lo rủi ro pháp lý

Liên minh châu Âu vừa công bố kế hoạch sử dụng hàng chục tỷ euro tài sản Nga bị đóng băng làm tài sản bảo đảm cho khoản vay hỗ trợ Ukraine giai đoạn 2026–2027. Đây được xem là bước đi táo bạo nhằm duy trì nguồn lực trong bối cảnh chiến sự kéo dài và ngân sách Ukraine đối mặt nhiều áp lực.

Theo Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, EU dự kiến cung cấp khoảng 90 tỷ euro, dựa trên việc dùng lãi từ tài sản Nga đang bị phong tỏa. Ukraine sẽ hoàn trả khi nhận được bồi thường chiến tranh trong tương lai từ phía Moscow. Tuy nhiên, kế hoạch này chưa từng có tiền lệ và đang gây tranh luận lớn.

Ngay sau khi đề xuất được đưa ra, Bỉ là quốc gia phản đối mạnh nhất. Brussels cảnh báo rằng việc sử dụng tài sản của Nga theo cơ chế này có thể kéo theo tranh chấp pháp lý kéo dài, đặc biệt khi phần lớn tài sản bị đóng băng nằm tại Bỉ. Điều này đồng nghĩa rủi ro mà Bỉ phải đối mặt sẽ lớn hơn các thành viên khác.


Euroclear nằm ở tâm điểm nguy cơ, Bỉ không muốn “đơn độc gánh trách nhiệm”

Lý do chính khiến Bỉ phản đối xuất phát từ vị trí của Euroclear – trung tâm thanh toán tài chính quốc tế đặt trụ sở tại Brussels, nơi đang nắm giữ phần lớn tài sản Nga bị phong tỏa. Nếu Moscow kiện, Euroclear có thể trở thành mục tiêu trực tiếp, gây thiệt hại lớn về kinh doanh và uy tín.

Ngoại trưởng Maxime Prevot nhấn mạnh rằng việc dùng tài sản Nga làm bảo đảm “kéo theo rủi ro kinh tế, tài chính và pháp lý nghiêm trọng”. Ông khẳng định Bỉ sẵn sàng đoàn kết cùng EU, nhưng không thể chấp nhận việc một quốc gia phải chịu phần lớn rủi ro mà không nhận lại sự bảo vệ tương xứng từ liên minh.

Hiện Euroclear đang nắm khoảng 183 tỷ euro trong tổng số 290 tỷ euro tài sản Nga bị phong tỏa. Con số này biến Bỉ thành “tâm điểm” trong bất kỳ động thái pháp lý nào. Chính phủ Bỉ cho rằng biện pháp bảo vệ của EC chưa đủ mạnh, và muốn EU chọn phương án vay thị trường thông thường – rủi ro thấp hơn và đồng đều giữa các nước.


Kế hoạch gây tranh cãi trong bối cảnh hòa đàm bế tắc

Đề xuất của EU được đưa ra khi vòng đàm phán hòa bình mới nhất giữa Nga và Ukraine do Mỹ dẫn dắt chưa đạt chuyển biến đáng kể. Brussels kỳ vọng cơ chế vay “bồi thường” sẽ tạo thêm đòn bẩy cho Ukraine trong quá trình đàm phán và củng cố nguồn lực quốc phòng trong hai năm tới.

Dù vậy, một số quốc gia như Hungary tiếp tục phản đối hỗ trợ lớn cho Ukraine, cho rằng điều này kéo dài chiến sự và làm tăng gánh nợ chung của EU. Kế hoạch vay dựa trên tài sản Nga bị đóng băng càng làm tranh luận nội bộ EU trở nên gay gắt, khi liên quan trực tiếp đến quyền sở hữu tài sản nước ngoài.

Theo cơ chế G7 thống nhất năm 2024, Ukraine được tiếp cận nguồn vay được bảo đảm bằng lãi sinh ra từ tài sản phong tỏa, nhưng tài sản gốc vẫn giữ nguyên. Với kế hoạch mới của EC, EU muốn tiến xa hơn bằng cách thế chấp cả phần tài sản đang bị phong tỏa – điều khiến rủi ro pháp lý tăng cao và là lý do Bỉ tiếp tục bảo lưu quan điểm phản đối.

Theo: Dân trí