TAND TP.Hà Nội hủy toàn bộ bản án sơ thẩm vụ bốn thanh niên góp tiền mua ma túy dùng trong tiệc sinh nhật, do phát hiện sai sót nghiêm trọng khi áp dụng pháp luật, khiến vụ án phải xét xử lại từ đầu.
- 28 cán bộ quan trắc bị khởi tố vì sửa “không đạt” thành “đạt”
- Tài xế xe khách bị phạt vì vừa lái xe vừa nghe điện thoại
- Chính phủ tiếp tục duy trì chính sách giảm thuế xăng dầu đến hết năm
Phán quyết phúc thẩm mới đây của TAND TP.Hà Nội chấp nhận một phần kháng cáo của Trịnh Vũ Kiên, Kim Xuân Tuấn và Nguyễn Quang Hưng, cùng 30 tuổi, trú tại Quảng Ninh, đồng thời buộc TAND khu vực 5 xét xử lại vụ án. Sự việc bắt đầu cuối tháng 9/2025, khi Lê Minh Thành rủ ba người bạn góp 14 triệu đồng mua ma túy để dùng trong tiệc sinh nhật dự kiến ngày 04/10/2025. Sau đó, Thành mang một phần số ma túy đi bán và bị bắt. Tại tòa, Kiên thừa nhận nhận thức hành vi ban đầu là vi phạm nhưng cho rằng mình đã “tự ý chấm dứt bằng việc đòi tiền lại”.
Theo hồ sơ, bốn thanh niên là bạn bè quen biết nhau tại Quảng Ninh. Thành nhận đủ 14 triệu đồng từ ba người rồi đặt mua ma túy qua mạng, sau đó chụp ảnh “hàng” gửi vào nhóm chat. Số ma túy gồm ketamine và một lượng viên nén dạng “kẹo”, các nguồn ghi nhận dao động từ 5 đến 10 viên, tổng giá trị 8,7 triệu đồng. Thành giữ lại một phần để sử dụng riêng, phần còn lại dự định chuyển cho nhóm bạn nhưng việc giao nhận không thành. Ít ngày sau, Thành rao bán số ma túy còn dư trên mạng xã hội và bị công an bắt quả tang khi đang giao dịch.
Từ đây, vấn đề pháp lý bắt đầu trở nên rõ ràng hơn. Viện KSND khu vực 5 truy tố Thành về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”, trong khi Kiên, Tuấn và Hưng bị truy tố tội “Tàng trữ trái phép chất ma túy”. Tuy nhiên, khi xét xử, TAND khu vực 5 lại tuyên cả bốn cùng phạm tội “Mua bán trái phép chất ma túy”. Thành nhận 36 tháng tù, ba người còn lại mỗi người 24 tháng tù. Kiên, Tuấn và Hưng sau đó kháng cáo kêu oan, viện dẫn Điều 16 Bộ luật Hình sự về trường hợp “tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội”.
Bản án bị hủy từ khoảng cách giữa truy tố và xét xử
Điểm khiến bản án sơ thẩm không thể giữ nguyên nằm ở việc tòa đã áp dụng tội danh nặng hơn đối với ba bị cáo so với nội dung truy tố, nhưng không trả hồ sơ để yêu cầu truy tố lại. Tại phiên phúc thẩm, đại diện viện kiểm sát cũng cho rằng TAND khu vực 5 quy kết Kiên, Tuấn và Hưng đồng phạm tội mua bán là không chính xác, bởi ba người không biết Thành mang ma túy đi bán. Sai sót này không chỉ liên quan đến mức án, mà tác động trực tiếp đến phạm vi xét xử và quyền bào chữa của các bị cáo.
Vụ án còn có một tình tiết khác được Hội đồng xét xử phúc thẩm yêu cầu làm rõ: tồn tại hai bản cáo trạng cùng số hiệu, cùng ngày ban hành nhưng nội dung khác nhau. Một bản do bị cáo Kiên tự chụp lại, bản còn lại nằm trong hồ sơ chuyển sang tòa. Với tình tiết này, cấp phúc thẩm xác định cần xác minh, làm rõ khi vụ án được đưa ra xét xử lại. Sau gần một năm tố tụng, toàn bộ bản án sơ thẩm vì thế phải hủy, thay vì chỉ sửa một phần hình phạt hoặc tội danh.
Ở góc độ rộng hơn, vụ án đặt ra câu hỏi về cách xác định vai trò của từng người khi nhiều người cùng góp tiền để mua ma túy dùng chung. Luật sư Phạm Thái Sơn, Văn phòng Luật sư Sơn Phạm, khi phân tích một vụ việc có tình tiết tương tự, cho rằng việc định tội phải dựa vào mục đích thực sự của khoản tiền góp, không thể chỉ từ hành vi chuyển tiền mà quy kết đồng phạm mua bán. Trong vụ án này, 14 triệu đồng được góp cho mục đích sử dụng trong tiệc sinh nhật, nhưng hành vi sau đó của Thành đã tạo ra một hướng diễn biến khác.
Với Kiên, Tuấn và Hưng, ranh giới giữa hành vi góp tiền ban đầu và hành vi bán ma túy của Thành là điểm cần được làm rõ khi xét xử lại. Ba người cho rằng mình đã “quay xe” sau khi chuyển tiền và yêu cầu được xem xét về việc tự ý chấm dứt hành vi phạm tội. Trong khi đó, bản án sơ thẩm lại xác định cả bốn cùng phạm tội mua bán trái phép chất ma túy. Chính sự khác biệt này khiến việc xác định đúng hành vi, mục đích và vai trò của từng người trở thành vấn đề cốt lõi.
Vụ án cho thấy chỉ một khác biệt trong cách xác định tội danh cũng có thể kéo theo hệ quả lớn đối với người bị xét xử. Khi một người bị truy tố về tội danh này nhưng lại bị xét xử về tội danh khác nặng hơn mà chưa thực hiện đầy đủ trình tự tố tụng, sai sót có thể làm đảo ngược cả kết quả xét xử. Việc TAND TP.Hà Nội hủy toàn bộ bản án sơ thẩm vì vậy đưa vụ án trở lại điểm cần làm rõ nhất: mỗi bị cáo đã thực hiện hành vi gì, với mục đích nào và chịu trách nhiệm đến đâu trước pháp luật.
Đỗ Vân (tổng hợp)
