Nắm vững quy tắc xử trí ngộ độc thực phẩm giúp bạn và gia đình tránh được các biến chứng nguy hiểm do mất nước sau những bữa tiệc Tết kéo dài.
Cách bù nước chuẩn y khoa khi xử trí ngộ độc thực phẩm
Viêm dạ dày – ruột cấp do vi khuẩn hoặc độc tố thực phẩm là tình trạng thường gặp sau những bữa tiệc kéo dài dịp Tết. Theo BS.CK2 Lâm Nguyễn Thùy An, việc đánh giá đúng mức độ mất nước quan trọng hơn rất nhiều so với việc đếm số lần bệnh nhân đi ngoài. Để ngăn chặn tình trạng bệnh chuyển nặng, dung dịch bù nước và điện giải (Oresol) luôn là lựa chọn ưu tiên hàng đầu mà mỗi gia đình cần trang bị.
Người bệnh có thể tự điều trị tại nhà nếu tình trạng nhẹ, nhưng việc pha Oresol phải tuyệt đối tuân thủ hướng dẫn về lượng nước quy định. Việc pha quá đặc sẽ làm tăng nồng độ natri gây nguy hiểm cho tế bào, trong khi pha quá loãng sẽ không đảm bảo hiệu quả bù khoáng cho cơ thể. Lưu ý quan trọng là dung dịch sau khi pha chỉ nên dùng trong 24 giờ để đảm bảo chất lượng và tránh bị nhiễm khuẩn từ môi trường.
Kỹ thuật uống cũng cần sự khoa học: người bệnh nên uống từng ngụm nhỏ, chia thành nhiều lần thay vì uống một hơi quá nhiều. Sau mỗi lần đi tiêu lỏng, người lớn cần bổ sung thêm khoảng 200 – 250 ml, còn trẻ em cần khoảng 10 ml cho mỗi kg cân nặng để bù đắp kịp thời. Cách tiếp cận này giúp niêm mạc ruột có thời gian thích nghi và hấp thụ nước một cách hiệu quả nhất mà không gây nôn trớ.
Những sai lầm cần bỏ trong xử trí ngộ độc thực phẩm
Một trong những thói quen sai lầm phổ biến là nhiều người chỉ uống nước lọc khi bị tiêu chảy, dẫn đến tình trạng thiếu hụt trầm trọng natri và kali. Sự thiếu hụt các ion này khiến cơ thể cảm thấy mệt mỏi rã rời, thậm chí xuất hiện những cơn chuột rút đau đớn ở bắp chân. Bên cạnh đó, các loại đồ uống có ga, rượu bia tuyệt đối không nên dùng vì chúng gây kích ứng mạnh và làm tăng tình trạng mất nước của dạ dày.
Việc tự ý mua thuốc cầm tiêu chảy hoặc lạm dụng kháng sinh cũng là một rủi ro cực lớn mà nhiều gia đình thường vấp phải. Tiêu chảy là cách cơ thể tống khứ mầm bệnh, nếu dùng thuốc cầm quá sớm sẽ khiến vi khuẩn bị lưu lại trong ruột lâu hơn, dễ gây nhiễm trùng sâu. Hơn nữa, kháng sinh không có tác dụng với virus và có thể gây loạn khuẩn đường ruột, làm cho tình trạng rối loạn tiêu hóa trở nên phức tạp hơn.
Nhiều người còn có quan niệm sai lầm là phải nhịn ăn hoàn toàn khi bị ngộ độc thực phẩm để hệ tiêu hóa được “nghỉ ngơi”. Thực tế, cơ thể vẫn rất cần năng lượng để tái tạo các tế bào niêm mạc ruột bị tổn thương sau quá trình viêm nhiễm cấp tính. Do đó, người bệnh nên duy trì chế độ ăn với các món lỏng, mềm, dễ tiêu như súp hoặc cháo để cung cấp đủ dưỡng chất giúp cơ thể sớm hồi phục sức khỏe.
Thời điểm cần nhập viện khi xử trí ngộ độc thực phẩm
Mặc dù đa số các ca ngộ độc thực phẩm diễn tiến nhẹ, nhưng người thân cần đặc biệt chú ý đến những dấu hiệu “báo động” để can thiệp kịp thời. Nếu người bệnh mất nước nặng với biểu hiện khát nhiều nhưng không uống được, môi khô, mắt trũng, da nhăn hoặc tiểu ít, cần đưa đến viện ngay. Các dấu hiệu liên quan đến hệ thần kinh như lờ đờ, lơ mơ hay mệt lả cũng là chỉ báo của một tình trạng nguy kịch.
Dấu hiệu nhiễm khuẩn rõ rệt bao gồm sốt cao trên 38,5 độ C, đau bụng quặn thắt dữ dội, tiêu chảy có máu hoặc phân có màu đen. Tình trạng nôn liên tục khiến người bệnh không thể uống được nước hay bất kỳ thứ gì cũng là lý do bắt buộc phải nhập viện để truyền dịch đường tĩnh mạch. Đừng chủ quan khi các triệu chứng này xuất hiện vì chúng có thể dẫn đến suy đa tạng nếu không được xử lý chuyên môn.
Đặc biệt, nhóm người cao tuổi, trẻ nhỏ hoặc người có các bệnh mạn tính như tiểu đường, suy thận cần được bác sĩ đánh giá sớm nhất có thể. Tốc độ mất nước ở những đối tượng này diễn ra cực nhanh, khiến việc theo dõi tại nhà trở nên tiềm ẩn nhiều rủi ro không đáng có. Việc nhận diện sớm biến chứng và bù điện giải đúng cách chính là nền tảng giúp người bệnh vượt qua cơn ngộ độc một cách an toàn nhất.
Theo: VnExpress
