Trước tình trạng nhiều dự án nhà ở xã hội bị đình trệ do vướng mắc pháp lý và thủ tục quy hoạch, Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về việc ban hành một số cơ chế đặc biệt nhằm xử lý khó khăn, vướng mắc và hoàn thiện chỉ tiêu pháp lệnh để đột phá phát triển nhà ở xã hội.
- Giá vàng điều chỉnh: Nhà đầu tư chờ tín hiệu từ vùng hỗ trợ mới
- Mùa thu, mùa cưới và câu chuyện nhân văn từ người con gái xứ Thanh
- Điện lực Huế xuyên đêm khôi phục điện lưới sau mưa lũ
Tháo gỡ “nút thắt” trong quy hoạch và thủ tục đầu tư
Theo dự thảo, Bộ Xây dựng đề xuất cho phép UBND cấp tỉnh được chấp thuận chủ trương đầu tư. Và giao chủ đầu tư với các khu đất chưa có hoặc chưa phù hợp quy hoạch đô thị, nông thôn. Hoặc chưa nằm trong chương trình phát triển nhà ở.
Sau khi được phê duyệt, chủ đầu tư sẽ lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500. Để làm cơ sở triển khai báo cáo nghiên cứu khả thi và thực hiện các bước tiếp theo. Các nội dung quy hoạch này sẽ được cập nhật vào quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn. Và chương trình phát triển nhà ở của địa phương.
Cơ chế này được đánh giá sẽ rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, giảm thủ tục trung gian. Tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ dự án trong bối cảnh nhiều dự án nhà ở xã hội bị “tắc”. Do chậm điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và phân bổ quỹ nhà ở.
Cơ chế linh hoạt cho nhà đầu tư và người thụ hưởng
Dự thảo cũng cho phép chủ đầu tư được dành tối đa 20% tổng diện tích đất ở trong phạm vi dự án để phát triển nhà ở thương mại. Với điều kiện đã hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Phần diện tích này phải nộp tiền sử dụng đất theo bảng giá đất do UBND cấp tỉnh ban hành tại thời điểm giao hoặc cho thuê đất.
Trường hợp không bố trí quỹ đất riêng cho thương mại. Chủ đầu tư được phép sử dụng diện tích sàn không vượt quá 20% tổng diện tích sàn nhà ở. Để kinh doanh dịch vụ, thương mại – không tính phần diện tích dành cho sinh hoạt cộng đồng, bãi đỗ xe và hạ tầng thiết yếu.
Tại các khu vực phường thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Chủ đầu tư bắt buộc xây dựng nhà ở xã hội dưới dạng chung cư để bán, cho thuê hoặc thuê mua. Với các khu vực khác, UBND cấp tỉnh có thể căn cứ điều kiện địa phương để quyết định loại hình phù hợp – có thể là chung cư hoặc nhà ở riêng lẻ. Nhưng vẫn phải tuân thủ tiêu chuẩn và quy chuẩn xây dựng nhà ở xã hội.
Đáng chú ý, người thuộc diện tái định cư hoặc bị thu hồi đất phục vụ dự án phát triển nhà ở xã hội. Sẽ được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội. Mà không cần chứng minh điều kiện về nhà ở hoặc thu nhập. Trừ trường hợp đã từng được hưởng chính sách tương tự trước đó.
Khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội
Theo Bộ Xây dựng, các cơ chế đặc biệt này sẽ tạo đột phá trong khai thác quỹ đất. Tháo gỡ vướng mắc pháp lý và tăng tính chủ động cho nhà đầu tư. Song song, người dân – đặc biệt là nhóm thu nhập thấp – sẽ có thêm cơ hội tiếp cận nhà ở với chi phí phù hợp.
Ngoài ra, dự thảo còn cho phép chủ đầu tư lựa chọn áp dụng Điều 7 Nghị quyết số 201/2025/QH15. Về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội. Để được miễn giấy phép xây dựng, hoặc áp dụng quy định tại Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi, bổ sung) để rút ngắn thủ tục hành chính.
Nếu được Chính phủ thông qua, Nghị quyết này được kỳ vọng sẽ trở thành “đòn bẩy” quan trọng thúc đẩy nguồn cung nhà ở xã hội. Bảo đảm cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Đồng thời hoàn thiện hành lang pháp lý cho chính sách an sinh về chỗ ở trong giai đoạn mới.
Khi cơ chế được vận hành hiệu quả, nhà ở xã hội không chỉ là chính sách hỗ trợ. Mà sẽ trở thành trụ cột của phát triển đô thị bền vững. Nơi mỗi người dân đều có cơ hội an cư trong một môi trường sống văn minh, ổn định.
Theo: Khai Mở
