Hậu Lộc, vùng ven biển Thanh Hóa, từng hứng chịu nhiều cơn bão dữ, trong đó có trận bão năm 1931 cướp đi 344 sinh mạng ngư dân. Những ngày giỗ chung ở Hậu Lộc không chỉ để tưởng nhớ người đã khuất mà còn nhắc nhở hậu thế về sức mạnh và giới hạn con người trước biển cả.
- Lũ dâng cao lần 3, Huế tiếp tục ngập lụt và sạt lở
- Mất con vì lũ: Nỗi đau quá sức 3 lần mất con của mẹ nghèo Quảng Trị
- Khôi phục hạ tầng giao thông sau bão lũ
Vùng đất gắn liền với biển và tai ương
Hậu Lộc là vùng ven biển giàu truyền thống nghề cá của Thanh Hóa. Xã Ngư Lộc, trước kia gọi là Diêm Phố, nổi tiếng với nghề làm muối và đánh bắt xa bờ. Cuộc sống người dân nơi đây gắn chặt với biển Khi yên bình, biển mang lại nguồn sống; khi nổi giận, biển mang theo đau thương.
Theo anh Vũ Huy Hà (cán bộ văn hóa xã Ngư Lộc): Người dân chưa bao giờ quên trận bão năm 1931. Cơn bão dữ đến bất ngờ, phá hủy gần như toàn bộ thuyền bè ngoài khơi. Hơn 340 ngư dân vĩnh viễn nằm lại dưới biển sâu. Cả làng phủ trắng khăn tang, nhiều gia đình mất cả chồng, cha và anh em trong cùng một đêm.
Miếu thờ 344 ngư dân – nơi gửi gắm ký ức biển cả
Sau thảm họa, người dân Ngư Lộc lập miếu thờ chung cho 344 ngư dân tại khu nghè Diêm Phố, nay là di tích lịch sử cấp tỉnh. Ông Phạm Văn Nắm, 75 tuổi, người trông coi miếu, kể rằng ban đầu miếu dựng gần bờ biển, sau hai lần di dời do biển xâm thực mới được đặt ở vị trí hiện nay.
Người dân quen gọi đó là “Miếu Bão Gõ” – tên gắn với loại thuyền gỗ nhỏ, mỏng manh dùng đánh cá ngày trước. Những con thuyền năm ván ấy không đủ sức chống chọi bão biển, khiến nhiều người không kịp trở về. Hằng năm, vào các ngày 16, 17 và 18-8 âm lịch, Ngư Lộc đều tổ chức giỗ chung. Đó là những ngày tang thương được khắc sâu trong ký ức từng thế hệ.
Các dòng họ lớn như Bùi, Nguyễn, Trần đều tổ chức lễ giỗ long trọng. Mời đoàn hát chèo, hát xẩm về phục dựng ký ức. Ngày ấy, không ai ra khơi hay buôn bán. Tất cả cùng tưởng niệm những người con đã khuất, gửi gắm niềm thương nhớ xuống biển sâu.
Hậu Lộc – Nỗi đau tiếp nối qua từng cơn bão
Cụ Nguyễn Văn Minh, 92 tuổi, ở thôn Thắng Lộc, vẫn nhớ rõ lời cha ông kể về cơn bão năm 1931. Đêm trăng sáng, biển êm, rồi chỉ vài giờ sau, cuồng phong nổi lên. Gần 60 thuyền và 70 bè mảng bị nhấn chìm. Gia đình cụ mất hai người thân trong thảm họa.
Năm 1996, khi cụ làm phó chủ tịch xã, bão biển lại quét qua Diêm Phố, cướp đi 54 ngư dân. Trong số đó có cháu cụ mới 18 tuổi. Ngôi làng lại trắng khăn tang, thêm một ngày giỗ chung.
Anh Nguyễn Văn Lân, 59 tuổi, thôn Trung, kể rằng anh mất cha và hai em trai trong trận bão năm ấy. Anh vốn định đi chuyến biển đó, nhưng đau bụng phải ở lại viện. Cha anh thay đi và mãi không trở về. Con thuyền bảy người chỉ còn hai người sống sót. Suốt nhiều tháng, gia đình đi dọc bờ biển tìm thi thể nhưng vô vọng. Mẹ anh khóc đến khi kiệt sức, rồi qua đời vài năm sau.
Anh Lân từng bỏ nghề biển, chuyển sang làm đá lạnh. Mười năm sau mới dám trở lại, nhưng sức khỏe yếu buộc anh dừng hẳn. “Ngày xưa tàu chỉ có la bàn, đài nhỏ. Giờ có thiết bị vệ tinh, áo phao, cảnh báo bão. Nhưng biển vẫn khó lường, không ai dám chủ quan,” anh nói.
Hậu Lộc bão biển – ký ức không bao giờ lặng sóng
Theo các nghiên cứu khí tượng. Hậu Lộc nằm trong khu vực thường xuyên hứng chịu bão sớm và gió mùa Đông Bắc. Thiên tai khiến vùng đất này mang nhiều mất mát, nhưng cũng hun đúc nghị lực và tình đoàn kết của người dân.
Ngư Lộc đã trở thành biểu tượng của lòng kiên cường. Dù trải qua bao mất mát, người dân nơi đây vẫn bám biển, giữ nghề tổ. Từng cơn sóng, từng ngọn gió thổi qua đều nhắc họ nhớ về những người đã ngã xuống. Về bài học sinh tồn giữa biển cả khắc nghiệt.
Hậu Lộc hôm nay đã đổi thay. Tàu cá được trang bị hiện đại, hệ thống cảnh báo sớm hoạt động hiệu quả. Nhưng những ngày giỗ chung vẫn còn đó – như lời nhắc nhở về quá khứ bi tráng và niềm tin vững vàng vào ngày mai
Theo: Tuổi Trẻ
