Tại xã Thung Nai (tỉnh Phú Thọ), mô hình “thôn, xóm sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn” đang tạo dấu ấn rõ rệt trong cải thiện cảnh quan và nâng cao chất lượng môi trường. Sự tham gia chủ động của cộng đồng đã giúp xóm Mỗ trở thành điểm du lịch cộng đồng hấp dẫn du khách
- 5 loại tinh bột tốt giúp giảm mỡ bụng và giữ eo thon
- Nín thở xem bác sĩ cứu bộ não sắp “chết ngạt” của bệnh nhân đột quỵ
- Người Việt thọ 74 tuổi nhưng sống bệnh tật 10 năm cuối đời
Cộng đồng là trung tâm của mô hình
Xóm Mỗ nằm trong thung lũng dưới chân núi Mỗ, là nơi cư trú của cộng đồng người Mường với khoảng 140 hộ dân. Không gian nhà sàn cổ, rừng tre, nương lúa và lối đi nhỏ tạo nên cảnh quan truyền thống đặc trưng. Những năm gần đây, địa phương triển khai nhiệm vụ “Xây dựng mô hình thôn, xóm sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn gắn với phát triển du lịch cộng đồng”, do Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam phối hợp thực hiện.
Theo ThS Phạm Chí Trung, mô hình hướng đến phát huy vai trò chủ thể của người dân, từ cải tạo cảnh quan, thu gom và phân loại rác đến xử lý rác hữu cơ bằng men vi sinh tại hộ gia đình. Bên cạnh đó, các hoạt động dọn vệ sinh định kỳ, trồng cây, bảo vệ rừng và xây dựng quy tắc ứng xử xanh cũng được triển khai đồng bộ. Nhiều sáng kiến bản địa được khuyến khích nhằm phát triển du lịch dựa trên trải nghiệm văn hóa.
Người dân hưởng lợi rõ nét từ mô hình. Chị Bùi Thị Chiều, chủ homestay Bảo Chiều, cho biết bà con được tập huấn kỹ năng làm du lịch, hướng dẫn xử lý rác bằng men vi sinh và hỗ trợ công cụ phục vụ sản xuất sạch.
Lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường và văn hóa
Một điểm nổi bật của mô hình là hoạt động kết nối cộng đồng với thế hệ trẻ. Học sinh và giáo viên Trường THPT Khoa học Giáo dục đã đến xóm Mỗ tham gia dọn rác, trồng hoa, trồng cây và trải nghiệm văn hóa Mường. Cô giáo Trần Thị Dung nhận xét, hoạt động giúp học sinh hình thành tình yêu thiên nhiên, hiểu về bản sắc và tạo sự gắn kết với người dân.
TS Phạm Văn Ban cho biết Viện đã ban hành Sổ tay hướng dẫn kỹ thuật, tạo cơ sở để địa phương áp dụng mô hình theo hướng kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.
Đến nay, xóm có hơn 30 hộ đủ điều kiện đón khách, trong đó 14 homestay. Xóm đã thành lập Hợp tác xã du lịch cộng đồng, xây dựng quy chế hoạt động và đưa nội dung bảo tồn vào tiêu chí bình xét “Gia đình văn hóa”, “Tổ dân cư văn hóa”. Năm 2024, xóm Mỗ được công nhận là điểm du lịch cộng đồng cấp tỉnh. Dự kiến năm 2025, nơi đây đón khoảng 110.000 lượt khách.
Hướng đến phát triển lâu dài
Dù đạt nhiều kết quả, mô hình vẫn đối mặt thách thức về hạ tầng, nguồn lực và nhận thức không đồng đều. Đại diện xã mong muốn được hỗ trợ thêm về tập huấn nghiệp vụ, quảng bá hình ảnh và đầu tư cơ sở vật chất để duy trì mô hình bền vững.
Mô hình tại xóm Mỗ đang cho thấy hiệu quả trong gìn giữ môi trường và phát triển sinh kế dựa trên văn hóa Mường. Đây được xem là hướng đi phù hợp để phát triển du lịch cộng đồng bền vững tại Phú Thọ
Theo: Nhân Dân
