Người Việt thọ 74 tuổi nhưng sống bệnh tật 10 năm cuối đời

Người Việt thọ 74 tuổi nhưng phải trải qua khoảng 10 năm cuối đời trong bệnh tật, do gánh nặng “bệnh tật kép” từ cả bệnh truyền nhiễm lẫn bệnh không lây nhiễm, theo các chuyên gia tại hội thảo khoa học diễn ra ngày 10/11 ở TP HCM.

Gánh nặng bệnh tật gia tăng trong bối cảnh già hóa nhanh

Tại hội thảo “Định hướng phát triển học phần vaccine trong đào tạo sau đại học”, do Đại học Y Dược TP HCM và GSK Việt Nam tổ chức ngày 10/11, các chuyên gia đánh giá tuổi thọ người Việt đã tiệm cận 74 năm. Tuy nhiên, số năm sống khỏe mạnh chưa tương xứng với mức tăng tuổi thọ.

Trong khu vực Đông Nam Á, tuổi thọ nam giới Việt Nam đứng thứ 5, còn nữ giới đứng thứ hai. Dù vậy, người cao tuổi trung bình mắc 3–4 bệnh nền. UNFPA dự báo Việt Nam sẽ có 21 triệu người từ 60 tuổi vào năm 2035. Già hóa nhanh cùng bệnh mạn tính gia tăng khiến xã hội dễ tổn thương trước các bệnh truyền nhiễm.

Mô hình bệnh tật cũng thay đổi rõ rệt. Tiến sĩ Trương Hồng Sơn, Phó Tổng Thư ký Tổng hội Y học Việt Nam, cho biết 80% ca tử vong hiện nay đến từ bệnh không lây nhiễm. Trong số đó, bệnh tim mạch chiếm 4/10 ca tử vong, ung thư chiếm 2 ca, số còn lại liên quan đến đái tháo đường và COPD.

Lối sống hiện đại làm sức khỏe suy giảm mạnh

Theo các chuyên gia, lối sống bận rộn khiến nhiều người phụ thuộc thực phẩm chế biến sẵn, ăn uống thất thường và ngủ không đủ giấc. Tình trạng lười vận động, stress kéo dài, ô nhiễm không khí và biến đổi khí hậu góp phần làm tăng nguy cơ bệnh tật.

Trước thực tế này, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng tuổi thọ trung bình lên 75,5 và tăng số năm sống khỏe mạnh lên tối thiểu 68. Để đạt được mục tiêu, y tế dự phòng và tiêm chủng được xem là giải pháp then chốt.

Bác sĩ CKII Nguyễn Hồng Tâm, Giám đốc HCDC, cho rằng chương trình tiêm chủng cho trẻ em đã quen thuộc, nhưng tiêm chủng cho người lớn, đặc biệt người cao tuổi và người mắc bệnh nền, vẫn còn mới. HCDC đang triển khai các kế hoạch tiêm phòng cho nhóm nguy cơ cao.

Giáo sư Jonathan Van-Tam, Đại học Nottingham (Anh), nhấn mạnh mỗi lần tiếp xúc bệnh nhân là cơ hội để bác sĩ tư vấn phòng bệnh. Chủng ngừa không chỉ giảm nhập viện vì bệnh truyền nhiễm mà còn hạn chế biến chứng bệnh mạn tính.

Đào tạo chuyên sâu về vaccine để tăng năng lực y tế

Từ năm 2026, Đại học Y Dược TP HCM sẽ đưa học phần vaccine và virus vào chương trình chính thức. PGS.TS.BS Ngô Quốc Đạt cho biết việc đào tạo bài bản sẽ giúp nhân viên y tế triển khai tiêm chủng hiệu quả và khuyến khích người dân chủ động phòng bệnh. Mỗi năm dự kiến có hơn 2.000 bác sĩ được đào tạo.

Theo bà Phạm Thị Mỹ Liên, Chủ tịch GSK Việt Nam, đầu tư vào đào tạo y khoa dự phòng sẽ tạo nền tảng bền vững, giúp đội ngũ y tế tích hợp chủng ngừa vào chăm sóc thường quy cho người lớn tuổi và bệnh nhân mạn tính

Theo: VnExpress.