Canh lá đắng là món ăn dân dã của đồng bào Mường và Thái ở Thanh Hóa. Hương vị đắng ban đầu nhưng ngọt hậu đã khiến nhiều thực khách say mê sau vài lần thưởng thức.
- Khối không khí lạnh tràn về, miền Bắc mưa rét từ đêm 17-11
- Sạt lở vùi lấp 3 người ở Khánh Hòa: Nhân chứng kể phút hỗn loạn trong lán trại
- Sạt lở núi đè ôtô khách ở Khánh Hòa, 6 người chết
Canh lá đắng – món đặc sản độc đáo của xứ Thanh
Canh lá đắng là món ăn đặc trưng của vùng núi Thanh Hóa. Món ăn gắn bó với đời sống của đồng bào Mường và Thái qua nhiều thế hệ. Ngày nay, món canh đã phổ biến trong nhiều gia đình và nhà hàng địa phương. Nguyên liệu chính là lá đắng và các loại nội tạng như lòng lợn, lòng bò hoặc lòng gà. Nhiều gia đình biến tấu món ăn theo sở thích riêng. Một số sử dụng tôm, cá rô đồng hoặc cá mương để tạo hương vị mới. Tuy nhiên, phổ biến nhất vẫn là canh lá đắng nấu với lòng lợn. Vì vậy, nhiều người gọi vui là “canh đắng lòng”. Tên gọi mộc mạc thể hiện tính chất dân dã của món ăn vùng núi xứ Thanh.
Cây đắng vốn mọc nhiều ở ven rừng, khe núi và các con suối. Người dân sau đó mang về trồng trong vườn để dễ thu hái. Cây xanh tốt quanh năm và phát triển mạnh vào mùa mưa. Lá cây thon dài, mọc thành chùm và có vị đắng đặc trưng. Lá có thể dùng tươi, ăn sống hoặc phơi khô để nấu canh. Bà con thường chọn lá bánh tẻ để nấu ngon nhất. Lá quá già sẽ đắng gắt, còn lá non lại nhạt vị. Đây là kinh nghiệm được truyền lại từ nhiều đời ở Thanh Hóa.
Hương vị dân dã gây thương nhớ của người xa quê
Chị Trương Hồng Nhung, quê Hoằng Hóa và hiện sống ở Khánh Hòa, kể về kỷ niệm tuổi thơ với món canh lá đắng. Chị cho biết bố mẹ thường nấu món này trong bữa cơm hằng ngày. Ban đầu chị không thích vị đắng lan nhanh trong miệng. Tuy nhiên, khi ăn nhiều lần chị lại thấy quen. Hương vị ấy dần trở thành ký ức gắn bó với bữa cơm gia đình. Khi xa quê, chị khó có cơ hội thưởng thức món ăn dân dã này. Vì thế, mỗi lần nhớ hương vị lá đắng, chị lại nghĩ về tuổi thơ của mình ở Hoằng Hóa.
Theo chị Nhung, canh lá đắng có sự hòa trộn hương vị rất đặc biệt. Lúc đầu là vị đắng lan nhanh trên đầu lưỡi. Sau đó, vị đắng tan dần để nhường chỗ cho vị ngọt thanh mát. Vị ngọt của nước canh hòa cùng chút cay của ớt và hương thơm của hành, sả. Món ăn cũng có vị chua nhẹ của mẻ và chút bùi của nội tạng. Chính sự kết hợp này tạo nên tính hấp dẫn riêng của món ăn vùng núi Thanh Hóa.
Chị Nhung nhận xét cách nấu canh lá đắng rất đơn giản. Người nấu chỉ cần chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu và sơ chế sạch nội tạng. Quan trọng nhất là chọn đúng loại lá đắng vừa ngon vừa đúng độ. Những người đã quen với hương vị đặc trưng này thường dễ nhận ra khi lá quá già hoặc quá non.
Cách nấu đơn giản nhưng hương vị khó quên
Theo kinh nghiệm của người dân địa phương, lòng, gan và phổi phải được sơ chế kỹ. Các nguyên liệu được thái nhỏ hoặc băm nhuyễn để thấm gia vị. Hỗn hợp nội tạng được ướp với mẻ, mắm tôm, riềng, sả và ớt. Sau đó phi thơm hành tỏi và cho nguyên liệu vào đảo đều. Khi dậy mùi, người nấu cho thêm tiết để tạo vị béo bùi. Hỗn hợp được đun nhỏ lửa vài phút rồi thêm nước. Khi nước sôi, lá đắng đã thái chỉ được cho vào. Canh chỉ cần đun 3–5 phút là có thể thưởng thức.
Lần đầu nếm thử, vị đắng khiến nhiều thực khách nhăn mặt. Một số có thể rùng mình vì hương vị lạ. Tuy nhiên, chỉ sau vài thìa đầu, vị ngọt thanh và bùi béo dần lan tỏa. Hương vị này khiến nhiều người cảm thấy thích thú. Món canh hội tụ đủ vị chua, cay, đắng và ngọt. Món ăn đặc biệt ngon vào những ngày lạnh. Thực khách vừa ăn vừa xuýt xoa trước vị đắng nhưng ngọt hậu.
Nhiều người cho rằng món canh giúp giải rượu rất hiệu quả. Vị đắng giúp tỉnh táo và giảm cảm giác khó chịu sau khi uống rượu. Vì vậy, món canh lá đắng thường xuất hiện trong các bữa nhậu ở miền núi Thanh Hóa.
Ngày nay, canh lá đắng đã xuất hiện trong nhiều nhà hàng tại Thanh Hóa. Không chỉ nấu canh, lá đắng còn được dùng để ăn sống với thịt ba chỉ luộc. Lá cũng được phơi khô để dùng quanh năm. Việc chế biến đa dạng giúp món lá đắng được nhiều thực khách biết đến hơn.
Theo: 24h
