Gỏi nhệch Nga Sơn: đặc sản lạ miệng của xứ Thanh

Gỏi nhệch Nga Sơn là đặc sản nổi tiếng của Thanh Hóa, hấp dẫn thực khách bởi vị ngọt thanh và độ giòn đặc trưng. Món ăn không dùng nhiệt nhưng lại chinh phục nhiều người nhờ cách chế biến công phu.

Nguồn gốc và đặc điểm của cá nhệch Nga Sơn

Gỏi nhệch Nga Sơn là món ăn từng được vinh danh Top 100 món đặc sản Việt Nam giai đoạn 2020-2021. Món gỏi sử dụng nguyên liệu chính là cá nhệch tươi sống. Đây là loài cá da trơn, thân dài khoảng 70 cm và có màu nâu nhạt. Nhệch có ngoại hình gần giống lươn nhưng kích thước lớn hơn và tính cách dữ dằn hơn. Loài cá này sống được trong nước mặn, nước ngọt và cả nước lợ. Nhệch xuất hiện nhiều ở các vùng đầm phá, cửa sông và ven biển.

Nhệch ở huyện Nga Sơn được đánh giá có chất lượng vượt trội. Khu vực này có hệ thống cửa sông và vùng đầm lầy rộng, giúp cá phát triển nhanh. Thịt nhệch vùng này chắc, dai và giữ được độ thơm tự nhiên. Cũng vì khó bắt nên giá nhệch khá cao, thường lên đến vài trăm nghìn mỗi cân. Người dân phải dùng đáy ở cửa biển hoặc xiên răng lớn để đâm bắt. Việc đánh bắt đòi hỏi kỹ thuật, sức khỏe và nhiều kinh nghiệm địa phương.

Nhờ những điều kiện tự nhiên thuận lợi, cá nhệch Nga Sơn trở thành nguyên liệu đặc sản của xứ Thanh. Món gỏi từ loài cá này ngày càng được biết đến rộng rãi và thu hút nhiều du khách. Các nhà hàng địa phương thường phục vụ gỏi nhệch trong các dịp lễ hoặc sự kiện ẩm thực. Hương vị lạ của món ăn khiến nhiều thực khách tò mò và muốn thử trải nghiệm. Đặc biệt, người sành ăn đánh giá gỏi nhệch có vị ngon tự nhiên và thanh mát hiếm có.

Quy trình sơ chế và chế biến công phu

Cá nhệch rất trơn và nhiều nhớt nên khâu làm sạch luôn tốn nhiều thời gian. Sau khi bắt về, người làm phải rửa nhệch bằng tro hoặc nước vôi loãng để loại bỏ nhớt. Một số nơi dùng muối hoặc lá tre, lá lúa để chà sát lên thân cá. Cách làm này giúp giảm mùi và giữ thịt cá không bị nát khi chế biến. Sau đó người làm lột da cá bằng khăn ấm và mổ bỏ ruột, đầu và đuôi. Những công đoạn này đòi hỏi sự khéo léo để không làm thịt cá bị rách.

Sơ chế cá nhệch để làm gỏi yêu cầu sự tỉ mỉ và khéo tay. (Ảnh: 24h)

Nhệch sơ chế xong sẽ được lọc thịt tách xương. Đây là bước quan trọng vì xương cá nhỏ và dễ dính vào thịt. Người làm phải thao tác nhanh, gọn và chính xác để giữ miếng thịt nguyên vẹn. Sau đó, thịt được lau khô bằng khăn để tránh đọng nước. Việc làm khô giúp món gỏi có độ ráo và giữ được vị ngọt tự nhiên.

Khi thịt đã sạch, người đầu bếp thái chéo miếng cá thành lát mỏng vừa ăn. Thịt cá sau đó được bóp với riềng xay và sả thái nhỏ. Gia vị giúp thịt nhệch chín tái và dậy mùi thơm đặc trưng. Thính gạo được để riêng để giữ vị nguyên bản. Ai thích có thể trộn thêm khi thưởng thức để tăng độ bùi và thơm.

Một số vùng có cách xử lý khác, như bóp thịt nhệch với nước cốt chanh. Cách làm này giúp khử mùi và làm cá chín tái nhẹ. Tiếp đó, thịt được vắt ráo rồi trộn với thính gạo rang. Dù cách làm có đôi chút khác biệt, gỏi nhệch Nga Sơn vẫn giữ được hương vị đặc trưng. Từng lát cá vẫn giữ màu sáng, độ giòn và tính thanh mát vốn có.

Hương vị gỏi nhệch và trải nghiệm thưởng thức

Món gỏi nhệch không thể thiếu nước chấm chẻo – tinh hoa tạo nên vị ngon riêng biệt. Chẻo được làm từ phần xương nhệch sau khi lọc thịt. Xương cá được giã nhuyễn rồi trộn với thịt ba chỉ, mẻ, trứng gà và gia vị. Hỗn hợp được đun chín đến khi sánh đặc và có màu vàng sậm. Chẻo nhệch mang hương thơm đậm, vị béo và độ sánh cuốn hút.

Ngoài nước chấm, món gỏi được ăn kèm nhiều loại rau. Thực khách thường dùng lá sung, lá ổi, lá mơ, rau má, bạc hà, chuối xanh và nhiều loại lá thơm khác. Các loại lá được cuốn thành hình phễu, sau đó cho thịt nhệch vào và rưới chẻo lên. Thực khách có thể thêm riềng, sả hoặc ớt tùy khẩu vị. Việc kết hợp các loại lá giúp món ăn có vị chát, thơm và thanh mát hơn.

Chẻo nhệch có màu vàng sậm, béo ngậy và là linh hồn của món gỏi. (Ảnh: 24h)

Anh Hoàng Nam, một thực khách ở Hà Nội, cho biết món gỏi phải ăn miếng to thì mới cảm nhận hết hương vị. Anh nhận xét món ăn có độ giòn, ngọt và hòa quyện cùng vị béo của chẻo. Mùi thơm của riềng, sả và ớt tạo điểm nhấn cho món đặc sản. Với người sành ăn, gỏi nhệch được đánh giá ngon hơn cả tôm và cua. Tuy nhiên, không phải ai cũng đủ dũng khí thử món gỏi chưa được làm chín bằng nhiệt.

Món ăn thường được ăn kèm bánh đa để tạo độ giòn và tăng vị bùi. Hiện nay, gỏi nhệch Nga Sơn đã được nhiều tỉnh thành biết đến. Một số quán ăn tại Hà Nội và Hải Phòng phục vụ món này theo yêu cầu. Những người yêu thích hương vị gỏi nhệch sẵn sàng chờ vài giờ để đặt mua từ Nga Sơn. Dù vậy, ăn tại chỗ vẫn giữ trọn vẹn hương vị nguyên bản.

Theo: 24h