Hoa Kỳ chuẩn bị lập chuỗi cung ứng đất hiếm và AI mới cùng 8 quốc gia

Hoa Kỳ và tám quốc gia đối tác sẽ họp tại Nhà Trắng vào ngày 12/12. Cuộc họp nhằm thống nhất xây dựng chuỗi cung ứng đất hiếm và AI mang trọng tâm phương Tây. Mục tiêu chính là giảm phụ thuộc vào Trung Quốc trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Liên minh 9 nước định hình chuỗi cung ứng mới

Suốt nhiều thập kỷ, Hoa Kỳ từng là quốc gia nắm ưu thế trong ngành đất hiếm.
(Ảnh: Chụp màn hình/Apollo)

Apollo News Network cho biết cuộc họp có sự tham gia của Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Hà Lan, Vương quốc Anh, Israel, UAE và Úc. Đây là nhóm quốc gia có vai trò quan trọng trong công nghệ, khoáng sản và sản xuất chip.

Bloomberg cho hay Mỹ muốn thiết lập mạng hợp tác mới để bảo đảm nguồn cung vật liệu then chốt. Những vật liệu này rất cần cho chip, đất hiếm và các nền tảng AI. Washington đánh giá chuỗi cung ứng ổn định sẽ quyết định sức mạnh công nghệ của phương Tây.

Trung Quốc gần đây áp dụng kiểm soát xuất khẩu đất hiếm. Quyết định này làm gia tăng lo ngại về rủi ro thiếu hụt nguyên liệu. Nhiều doanh nghiệp phương Tây đã bị ảnh hưởng trực tiếp. Điều này buộc Hoa Kỳ phải tăng tốc tái thiết ngành đất hiếm nội địa.

Mỹ đã áp dụng nhiều biện pháp phi thị trường để phục hồi năng lực khai thác và chế biến. Song song, Washington ký thêm thỏa thuận khoáng sản với Úc, Malaysia, Thái Lan, Campuchia và Nhật Bản. Những thỏa thuận này góp phần mở rộng nguồn cung, nhưng vẫn chưa đủ để giảm hoàn toàn sự phụ thuộc.

Trong bối cảnh đó, Hoa Kỳ lựa chọn mở rộng hợp tác sang lĩnh vực AI. Sáng kiến này nối liền hai chuỗi cung ứng quan trọng: đất hiếm và chip bán dẫn. Cả hai cấu phần đều là nền tảng cho công nghệ AI hiện nay.

Mục tiêu kép: giảm phụ thuộc và tăng sức mạnh

Cuộc đua AI ngày càng vượt khỏi phạm vi thuật toán, trở thành cuộc chiến kiểm soát nguyên liệu thô của ngành công nghiệp. (Ảnh: Chụp màn hình/Apollo)

Thứ trưởng Ngoại giao Jacob Helberg cho biết cuộc họp sẽ tập trung vào nhiều lĩnh vực chính. Các lĩnh vực bao gồm khoáng sản quan trọng, năng lượng, bán dẫn tiên tiến, hạ tầng AI và logistics. Mỗi quốc gia tham gia đều có thế mạnh riêng để đóng góp.

Helberg nhận định cuộc đua AI hiện nay là cuộc đua song mã giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Mỹ muốn giữ quan hệ ổn định với Trung Quốc, nhưng vẫn chuẩn bị cho cạnh tranh dài hạn. Mục tiêu của Washington là bảo đảm doanh nghiệp Mỹ không phụ thuộc vào nguồn lực của đối thủ.

Ông nhấn mạnh Mỹ cần cách tiếp cận “tập trung vào Hoa Kỳ” trong các sáng kiến AI. Quan điểm này phản ánh xu hướng tăng cường chính sách công nghiệp. Mỹ muốn dựa vào mua sắm dài hạn và đầu tư trong nước để củng cố vị thế.

Helberg cũng cho biết các quốc gia tham gia đều hiểu rõ tác động lớn của AI. Công nghệ này ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế và an ninh. Vì vậy, họ muốn góp phần vào hệ sinh thái AI mới do Hoa Kỳ dẫn dắt.

Chuỗi cung ứng song song và xu hướng tách rời toàn cầu

hoa kỳ
Washington đã hợp tác với các quốc gia giàu khoáng sản như Úc, Canada, Nhật Bản, Malaysia và Thái Lan nhằm củng cố chuỗi cung ứng. (Ảnh: Chụp màn hình/Apollo)

Ngoài nỗ lực của chính phủ, khu vực tư nhân đóng vai trò quan trọng. Doanh nghiệp phương Tây đang đa dạng hóa nguồn cung và ký nhiều hợp đồng dài hạn. Họ đầu tư trực tiếp vào khai thác và mở rộng hệ thống tái chế vật liệu hiếm. Điều này giúp giảm sức ép lên nguồn nguyên liệu thô.

Mỹ cũng mở rộng mạng lưới đối tác tại Úc, Canada, Nhật Bản, Malaysia và Thái Lan. Những quốc gia này có trữ lượng khoáng sản lớn và công nghệ chế biến phù hợp. Hợp tác với họ sẽ giúp phương Tây giảm rủi ro từ sự phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.

Tuy nhiên, việc xây dựng mỏ mới đòi hỏi thời gian và vốn lớn. Các dự án cũng đối mặt yêu cầu môi trường nghiêm ngặt. Điều này khiến quá trình mở rộng nguồn cung diễn ra chậm hơn kỳ vọng.

Xu hướng tách rời giữa hai chuỗi cung ứng – một của Trung Quốc và một của phương Tây – đang rõ rệt hơn. Cạnh tranh trong khoáng sản, bán dẫn và AI sẽ tiếp tục định hình kinh tế toàn cầu.

Thỏa thuận ngày 12/12 có thể trở thành nền tảng của hệ sinh thái công nghệ mới. Đây cũng là bước mở đầu cho chiến lược dài hạn của Hoa Kỳ trong cuộc đua AI.

Theo: Apollo