Người dân nơm nớp dưới chân núi “đổi màu” – Hàng chục dự án bất động

Hàng ngàn người dân miền núi Thanh Hóa vẫn sống trong nỗi lo sạt lở, lũ quét, trong khi hàng chục dự án tái định cư “án binh bất động” suốt nhiều năm. Đề án sắp xếp dân cư giai đoạn 2021-2025 gần như không đạt tiến độ, để lại bất an kéo dài cho cộng đồng.

Dự án tái định cư vẫn “án binh” sau bốn năm

Tháng 12-2021, UBND tỉnh Thanh Hóa phê duyệt Đề án “Sắp xếp, ổn định dân cư khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất tại miền núi giai đoạn 2021-2025” với tổng kinh phí hơn 583 tỉ đồng, trong đó ngân sách nhà nước chiếm 569 tỉ đồng. Mục tiêu là bố trí tái định cư cho 2.225 hộ dân sống trong vùng nguy cơ cao, gồm ba hình thức: xen ghép, liền kề và tập trung.

Tuy nhiên, sau bốn năm triển khai, chỉ có 452 hộ được bố trí, chiếm 20,3% kế hoạch. Trong đó, xen ghép 272/599 hộ, liền kề 29/300 hộ, tái định cư tập trung 151/1.326 hộ. Nhiều dự án vẫn chỉ là bản vẽ trên giấy, chưa có mặt bằng hay hạ tầng cơ bản.

Nguyên nhân được lãnh đạo Sở NN&PTNT Thanh Hóa lý giải gồm địa hình dốc, quỹ đất hạn chế, giải phóng mặt bằng phức tạp, vướng nguồn vốn, thủ tục và quy hoạch. Công tác phối hợp giữa Ban quản lý dự án và chính quyền địa phương chưa đồng bộ, nhiều hồ sơ chậm hoàn thiện, khiến dự án kéo dài.

Nỗi lo thiên tai vẫn hiện hữu

Trong khi dự án đình trệ, sạt lở đất, lũ quét vẫn xảy ra thường xuyên ở nhiều huyện miền núi như Mường Lát, Quan Sơn. Những năm 2018-2019, nhiều bản làng bị xóa sổ, cuốn trôi nhà cửa, tài sản. Các khu tái định cư tập trung như bản Tung, Pù Đứa, Ma Hác… vẫn chưa hình thành, để lại nỗi bất an kéo dài cho người dân sống dưới chân núi “đổi màu”.

Người dân bản Chai, xã Mường Chanh, sống bên dòng suối Sim, mòn mỏi chờ bờ kè và các hạng mục cơ sở hạ tầng thiết yếu. Thực tế này cho thấy gần 1.800 hộ dân vẫn đang ở trong vùng nguy cơ cao.

Hình ảnh Yên Nhân, Thanh Hóa sau trận lũ quét kinh hoàng sáng 26-8-2025.

Tháo gỡ điểm nghẽn nhưng tiến độ ì ạch

Từ tháng 4-2024, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu ưu tiên tái định cư xen ghép, lồng ghép nguồn lực ngoài ngân sách để đẩy nhanh tiến độ. Sở Xây dựng được giao cắt giảm thủ tục, đẩy nhanh thẩm định quy hoạch chi tiết 1/500. UBND các huyện phải rà soát danh sách hộ nghèo, chính sách, hộ khó khăn để bố trí tái định cư xen ghép giai đoạn 2024–2025.

67 hộ/168 khẩu ở bản Chai sống giữa nỗi lo núi lở và lũ quét bên dòng suối Sim.

Đến tháng 8-2025, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Mai Xuân Liêm kết luận kết quả đạt được chưa đáp ứng yêu cầu. Trong số 31 khu tái định cư tập trung cho 1.326 hộ, chỉ 4 dự án hoàn thiện cơ sở hạ tầng, còn 27 dự án dang dở, 15 dự án đã có chủ trương đầu tư nhưng vượt mức dự toán, 12 dự án chưa được phê duyệt.

Sở Xây dựng hướng dẫn chủ đầu tư điều chỉnh quy mô, giải pháp thiết kế, trong khi MTTQ và các đoàn thể tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu chủ trương bố trí dân cư vùng nguy cơ rất cao và nguy cơ cao. Dù vậy, hàng ngàn người dân miền núi Thanh Hóa vẫn nơm nớp sống giữa thiên tai.

Theo: Báo Pháp Luật