măng lục trúc của ông Nguyễn Văn Sự tại thôn Định Long, xã Yên Định.

Tận dụng diện tích đất sản xuất kém hiệu quả, một số hộ dân ở Thanh Hóa đã chuyển sang trồng măng lục trúc, bước đầu đạt thu nhập cao. Từ những mô hình thực tế, loại cây này cho thấy tiềm năng nâng cao giá trị sử dụng đất, song cần chú trọng kỹ thuật canh tác, kiểm soát chi phí và liên kết tiêu thụ để phát triển bền vững.

Tại xã Minh Sơn, chị Đinh Thị Lệ cũng chuyển một phần diện tích rừng keo kém hiệu quả sang trồng măng lục trúc. Sau khi tham khảo mô hình ở Thái Nguyên và tìm hiểu kỹ thuật, năm 2023, chị chuyển đổi 3ha rừng keo, trồng hơn 2.000 cây. Sau khoảng 14–15 tháng, vườn bắt đầu cho thu hoạch, sản lượng bình quân đạt 8–10 tấn/ha/năm, với giá măng tươi từ 40.000 đến 50.000 đồng/kg.

Từ sản xuất riêng lẻ, chị Lệ vận động những hộ cùng hướng phát triển liên kết với nhau. Năm 2024, HTX dịch vụ nông nghiệp măng lục trúc Xuân Hanh ra đời với 7 thành viên; đến nay, diện tích trồng măng của HTX đạt khoảng 10ha.

Liên kết sản xuất để nâng cao giá trị

HTX không chỉ cung cấp măng tươi mà còn phát triển các sản phẩm như măng hấp chín, măng ngâm ớt và măng sấy khô; đồng thời đầu tư thiết bị đóng gói, hút chân không, bảo quản. Sản phẩm măng lục trúc Xuân Hanh đạt OCOP 3 sao, từng bước tiếp cận các cửa hàng thực phẩm sạch trong và ngoài tỉnh. Hoạt động này tạo việc làm thường xuyên cho 7 lao động cùng hàng chục lao động thời vụ.

Thực tế từ hai mô hình cho thấy măng lục trúc có thể giúp nâng cao giá trị đất sản xuất, nhưng kết quả phụ thuộc vào nhiều điều kiện. Cây cần vốn đầu tư ban đầu tương đối lớn, thời gian chăm sóc trước khi thu hoạch và kỹ thuật phù hợp; chất lượng giống, đất, nước cùng chế độ dinh dưỡng đều tác động đến năng suất.

Đầu ra cũng là yếu tố quan trọng. Măng tươi cần được thu hoạch, sơ chế và bảo quản kịp thời, trong khi nhà hàng và cửa hàng thực phẩm sạch đòi hỏi chất lượng đồng đều, nguồn cung ổn định. Vì vậy, người trồng cần tăng cường liên kết với HTX, đơn vị thu mua và phát triển sản phẩm chế biến để đa dạng hóa thị trường.

Việc mở rộng diện tích nên dựa trên điều kiện đất đai, khả năng đầu tư và nhu cầu tiêu thụ thực tế. Lựa chọn quy mô phù hợp, nắm vững kỹ thuật và xây dựng đầu ra ổn định sẽ giúp người dân hạn chế rủi ro, phát huy hiệu quả của măng lục trúc trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Lê Toan (tổng hợp)